Endocytoza i egzocytoza w komórce

1.Transport pęcherzykowy

Sposób przenoszenia większych cząsteczek lub porcji substancji przez błonę komórkową z udziałem pęcherzyków błoniastych. Należą do niego endocytoza i egzocytoza. Jest to proces wymagający nakładu energii, więc zalicza się go do transportu aktywnego.

2.Endocytoza

Pobieranie substancji do wnętrza komórki przez wpuklanie się błony komórkowej i tworzenie pęcherzyka. Umożliwia przyjmowanie dużych cząsteczek, płynów lub nawet większych cząstek, których nie da się przenieść przez białka błonowe.

3.Egzocytoza

Usuwanie substancji z komórki lub wydzielanie ich na zewnątrz przez połączenie pęcherzyka z błoną komórkową. Zawartość pęcherzyka zostaje uwolniona poza komórkę, a jego błona staje się częścią błony komórkowej.

4.Fagocytoza

Rodzaj endocytozy polegający na pochłanianiu dużych cząstek stałych, na przykład drobnoustrojów lub fragmentów komórek. Zachodzi m.in. u niektórych komórek odpornościowych, które w ten sposób niszczą patogeny.

5.Pinocytoza

Rodzaj endocytozy, w którym komórka pobiera krople płynu wraz z rozpuszczonymi w nim substancjami. Jest to sposób „picia” przez komórkę i dotyczy raczej drobnych porcji środowiska zewnętrznego.

6.Błona komórkowa

Elastyczna błona biologiczna oddzielająca wnętrze komórki od środowiska. Uczestniczy w transporcie substancji, a dzięki płynności może tworzyć wpuklenia i pęcherzyki potrzebne do endocytozy i egzocytozy.

7.Pęcherzyk transportowy

Niewielka struktura otoczona błoną, służąca do przenoszenia substancji w komórce lub przez błonę komórkową. Powstaje podczas endocytozy albo bierze udział w egzocytozie, dostarczając zawartość do błony.

8.Transport aktywny

Transport wymagający energii, najczęściej w postaci ATP. Obejmuje nie tylko przemieszczanie substancji przez białka błonowe wbrew gradientowi stężeń, ale także procesy pęcherzykowe, takie jak endocytoza i egzocytoza.

9.ATP

Uniwersalny nośnik energii w komórce. Energia z ATP jest potrzebna m.in. do zmian kształtu błony, tworzenia pęcherzyków i przemieszczania ich, dlatego endocytoza i egzocytoza nie zachodzą biernie.

10.Wydzielanie komórkowe

Proces uwalniania przez komórkę wytworzonych substancji, np. enzymów, hormonów lub śluzu. Najczęściej odbywa się przez egzocytozę, gdy pęcherzyk z substancją łączy się z błoną komórkową.