Ekologia: zależności organizmów w ekosystemie

1.Ekosystem

Układ obejmujący organizmy żywe oraz środowisko nieożywione, między którymi zachodzą wzajemne oddziaływania. W ekosystemie przebiega przepływ energii i obieg materii.

2.Biocenoza

Zespół populacji różnych gatunków żyjących na tym samym obszarze i powiązanych zależnościami ekologicznymi.

3.Siedlisko

Miejsce życia organizmu lub gatunku, określone przez warunki środowiska, takie jak wilgotność, temperatura czy rodzaj podłoża.

4.Nisza ekologiczna

Zespół wszystkich wymagań organizmu oraz jego rola w ekosystemie, obejmująca sposób zdobywania pokarmu, miejsce życia i relacje z innymi organizmami.

5.Konkurencja

Zależność, w której organizmy rywalizują o ograniczone zasoby, np. pokarm, wodę, światło lub terytorium. Może zachodzić wewnątrz jednego gatunku lub między gatunkami.

6.Konkurencja wewnątrzgatunkowa

Rywalizacja między osobnikami tego samego gatunku, zwykle o pokarm, partnera do rozrodu, schronienie lub obszar życia.

7.Konkurencja międzygatunkowa

Rywalizacja między osobnikami różnych gatunków, które korzystają z podobnych zasobów środowiska.

8.Drapieżnictwo

Zależność antagonistyczna, w której drapieżnik zabija i zjada ofiarę. Wpływa na liczebność populacji obu gatunków.

9.Roślinożerność

Forma zależności, w której zwierzę zjada części roślin. Zwykle nie prowadzi do natychmiastowej śmierci całej rośliny, ale ogranicza jej wzrost lub rozmnażanie.

10.Pasożytnictwo

Zależność antagonistyczna, w której pasożyt czerpie korzyść kosztem żywiciela, osłabiając go, ale zazwyczaj nie zabijając od razu.

11.Mutualizm

Relacja między gatunkami, w której obie strony odnoszą korzyść. Może być obowiązkowa lub luźniejsza, zależnie od stopnia współzależności.

12.Protokooperacja

Forma współpracy korzystnej dla obu gatunków, ale niekoniecznej do ich przeżycia. Organizmy mogą żyć także oddzielnie.

13.Komensalizm

Zależność, w której jeden organizm odnosi korzyść, a drugi nie ponosi ani strat, ani wyraźnych korzyści.

14.Sieć pokarmowa

Układ wielu powiązanych łańcuchów pokarmowych w ekosystemie. Lepiej niż pojedynczy łańcuch pokazuje rzeczywiste zależności troficzne.

15.Poziom troficzny

Miejsce organizmu w przepływie materii i energii w ekosystemie, np. producent, konsument lub destruent.

16.Producent

Organizm samożywny wytwarzający związki organiczne z prostych związków nieorganicznych. Stanowi podstawę większości sieci pokarmowych.

17.Konsument

Organizm cudzożywny pobierający pokarm w postaci innych organizmów lub ich części. Wyróżnia się konsumentów różnych rzędów.

18.Destruent

Organizm rozkładający martwą materię organiczną do prostszych związków, dzięki czemu pierwiastki wracają do środowiska.

19.Przepływ energii

Przekazywanie energii między poziomami troficznymi. Na każdym kolejnym poziomie ilość dostępnej energii maleje, dlatego łańcuchy pokarmowe są ograniczone długością.

20.Obieg materii

Krążenie pierwiastków i związków chemicznych między organizmami a środowiskiem. W przeciwieństwie do energii materia może wielokrotnie wracać do obiegu.