Układ moczowy a osmoregulacja
Biologia
Zestaw obejmuje budowę i funkcje układu moczowego oraz jego rolę w utrzymaniu równowagi wodno-mineralnej organizmu. Nauczysz się, jak powstaje mocz, na czym polega osmoregulacja, jak działają nerki i hormony regulujące gospodarkę wodną oraz jakie znaczenie ma dializa.
1.Osmoregulacja
Osmoregulacja to utrzymywanie względnie stałego stężenia wody i substancji rozpuszczonych w płynach ustrojowych. Dzięki niej organizm zachowuje homeostazę, mimo zmian ilości wypijanej wody, utraty potu czy składu diety.
2.Układ moczowy
Układ moczowy tworzą nerki, moczowody, pęcherz moczowy i cewka moczowa. Odpowiada za wytwarzanie, transport, magazynowanie i usuwanie moczu, a także uczestniczy w regulacji gospodarki wodno-mineralnej organizmu.
3.Nerka
Nerka to narząd, który filtruje krew, usuwa zbędne produkty przemiany materii i reguluje ilość wody oraz jonów w organizmie. W ten sposób bierze udział w osmoregulacji i utrzymaniu stałości środowiska wewnętrznego.
4.Nefron
Nefron jest podstawową jednostką strukturalną i czynnościową nerki. W jego obrębie zachodzą procesy prowadzące do powstania moczu: filtracja, wchłanianie zwrotne i wydzielanie.
5.Filtracja kłębuszkowa
Filtracja kłębuszkowa to przesączanie osocza krwi z naczyń kłębuszka do torebki nefronu. Powstaje wtedy mocz pierwotny zawierający wodę i małe cząsteczki, ale bez komórek krwi i większości białek.
6.Mocz pierwotny
Mocz pierwotny to przesącz osocza powstający w ciałku nerkowym. Zawiera dużo wody oraz glukozę, aminokwasy, jony, mocznik i inne drobne substancje, które później mogą ulec częściowemu odzyskaniu.
7.Resorpcja zwrotna
Resorpcja zwrotna to wchłanianie z kanalików nerkowych do krwi potrzebnych organizmowi substancji, takich jak woda, glukoza czy jony. Dzięki temu nie są one tracone z moczem.
8.Sekrecja kanalikowa
Sekrecja kanalikowa polega na aktywnym przenoszeniu niektórych substancji z krwi do światła kanalika nerkowego. Ułatwia usuwanie zbędnych jonów, toksyn i części produktów przemiany materii.
9.Mocz ostateczny
Mocz ostateczny to płyn wydalany z organizmu po modyfikacjach zachodzących w nefronie. Zawiera głównie wodę, mocznik, nadmiar jonów i inne zbędne produkty przemiany materii.
10.Mocznik
Mocznik to związek azotowy powstający w wątrobie jako produkt przemian białek. Jest usuwany głównie przez nerki wraz z moczem.
11.Wchłanianie zwrotne wody
Wchłanianie zwrotne wody w kanalikach nerkowych pozwala dostosować objętość moczu do potrzeb organizmu. Gdy wody brakuje, jej więcej wraca do krwi, a mocz staje się bardziej stężony.
12.ADH
Hormon antydiuretyczny, czyli ADH, zwiększa przepuszczalność części nefronu dla wody. Powoduje silniejsze jej wchłanianie zwrotne, co zmniejsza objętość moczu i zwiększa jego stężenie.
13.Aldosteron
Aldosteron to hormon kory nadnerczy, który nasila wchłanianie zwrotne jonów sodu w nerkach. Woda podąża za sodem, dlatego hormon ten pośrednio sprzyja zatrzymywaniu wody w organizmie.
14.Homeostaza
Homeostaza to zdolność organizmu do utrzymywania względnie stałych warunków środowiska wewnętrznego. Układ moczowy wspiera ją przez regulację ilości wody, jonów i usuwanie produktów przemiany materii.
15.Bilans wodny
Bilans wodny to zestawienie ilości wody pobranej i utraconej przez organizm. Nerki pomagają go wyrównywać, zmieniając objętość oraz stężenie wydalanego moczu.
16.Moczowód
Moczowód to przewód odprowadzający mocz z nerki do pęcherza moczowego. Nie wytwarza moczu, lecz uczestniczy w jego transporcie.
17.Pęcherz moczowy
Pęcherz moczowy gromadzi mocz do czasu jego wydalenia. Jest narządem magazynującym, a nie miejscem powstawania moczu.
18.Cewka moczowa
Cewka moczowa odprowadza mocz z pęcherza na zewnątrz organizmu. Jest końcowym odcinkiem dróg moczowych.
19.Ciśnienie filtracyjne
Ciśnienie krwi w naczyniach kłębuszka umożliwia przesączanie osocza do torebki nefronu. Dzięki temu rozpoczyna się proces tworzenia moczu.
20.Skład moczu prawidłowego
Prawidłowy mocz zawiera głównie wodę, mocznik i nadmiar niektórych jonów. Nie powinno być w nim glukozy, dużych ilości białek ani elementów morfotycznych krwi.
21.Odwodnienie
Odwodnienie to stan niedoboru wody w organizmie. Powoduje wzrost oszczędzania wody przez nerki, dlatego zwykle wydalana jest mniejsza ilość bardziej stężonego moczu.
22.Przewodnienie
Przewodnienie oznacza nadmiar wody w organizmie. W takiej sytuacji nerki wydalają zwykle większą objętość bardziej rozcieńczonego moczu.
23.Dializa
Dializa to metoda zastępująca część funkcji nerek przy ich niewydolności. Umożliwia usuwanie zbędnych produktów przemiany materii i nadmiaru wody z organizmu.
24.Niewydolność nerek
Niewydolność nerek to stan, w którym nerki nie wykonują prawidłowo swoich funkcji filtracyjnych i regulacyjnych. Skutkuje gromadzeniem toksycznych produktów przemiany materii oraz zaburzeniami gospodarki wodno-mineralnej.
Quizy w tym zestawie
24 pytań w 3 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu