Skóra i termoregulacja organizmu

1.Skóra

Największy narząd ciała człowieka, pełniący funkcje ochronne, receptorowe, wydzielnicze i termoregulacyjne. Stanowi barierę przed urazami, drobnoustrojami, utratą wody oraz uczestniczy w utrzymaniu homeostazy.

2.Naskórek

Zewnętrzna warstwa skóry zbudowana głównie z komórek nabłonkowych. Chroni głębiej położone tkanki, ogranicza utratę wody i stale się odnawia. Jego zewnętrzne komórki ulegają rogowaceniu.

3.Skóra właściwa

Warstwa skóry położona pod naskórkiem, zawierająca naczynia krwionośne, receptory, gruczoły potowe i łojowe oraz cebulki włosów. Odpowiada m.in. za odżywianie naskórka i udział w termoregulacji.

4.Tkanka podskórna

Warstwa leżąca pod skórą właściwą, zbudowana głównie z tkanki łącznej i tłuszczowej. Magazynuje tłuszcz, amortyzuje urazy i ogranicza utratę ciepła.

5.Melanina

Barwnik wytwarzany w skórze, który nadaje jej zabarwienie i chroni głębsze tkanki przed nadmiernym działaniem promieniowania ultrafioletowego.

6.Gruczoły potowe

Gruczoły wydzielające pot na powierzchnię skóry. Parowanie potu odbiera ciepło z powierzchni ciała, dlatego są ważnym elementem chłodzenia organizmu.

7.Gruczoły łojowe

Gruczoły wydzielające łój, który natłuszcza skórę i włosy. Ogranicza nadmierne wysychanie powierzchni skóry i wspomaga jej funkcję ochronną.

8.Receptory skórne

Zakończenia nerwowe odbierające bodźce, takie jak dotyk, ucisk, ból oraz zmiany temperatury. Dzięki nim skóra pełni funkcję narządu zmysłu.

9.Homeostaza

Zdolność organizmu do utrzymywania względnie stałych warunków wewnętrznych mimo zmian w środowisku zewnętrznym. Jednym z jej elementów jest utrzymanie stałej temperatury ciała.

10.Termoregulacja

Zespół mechanizmów umożliwiających utrzymanie temperatury ciała na względnie stałym poziomie. Obejmuje kontrolę wytwarzania i oddawania ciepła.

11.Rozszerzanie naczyń krwionośnych skóry

Zwiększenie średnicy naczyń krwionośnych w skórze, co nasila przepływ krwi przez jej powierzchnię i ułatwia oddawanie ciepła do otoczenia.

12.Zwężanie naczyń krwionośnych skóry

Zmniejszenie średnicy naczyń w skórze, które ogranicza dopływ krwi do powierzchni ciała. Dzięki temu organizm zmniejsza utratę ciepła w zimnie.

13.Parowanie potu

Proces przechodzenia potu ze stanu ciekłego w gazowy, któremu towarzyszy pobieranie energii cieplnej z powierzchni skóry. To skuteczny mechanizm chłodzenia organizmu.

14.Dreszcze

Mimowolne, szybkie skurcze mięśni szkieletowych zwiększające produkcję ciepła w organizmie. Pojawiają się zwykle podczas wychłodzenia.

15.Mięśnie przywłośne

Niewielkie mięśnie połączone z mieszkami włosowymi. Ich skurcz powoduje unoszenie włosów, czyli tzw. gęsią skórkę; u człowieka ma to małe znaczenie izolacyjne.

16.Podwzgórze

Część mózgowia kontrolująca wiele procesów homeostatycznych, w tym termoregulację. Odbiera informacje o temperaturze i uruchamia odpowiednie reakcje organizmu.

17.Gorączka

Podwyższenie temperatury ciała wskutek przestawienia ośrodka termoregulacji na wyższy poziom, zwykle w odpowiedzi na infekcję. Nie jest tym samym co przegrzanie.

18.Przegrzanie organizmu

Stan, w którym temperatura ciała wzrasta na skutek nadmiernego dopływu ciepła lub utrudnionego jego oddawania. Może zaburzać pracę enzymów i narządów.