Poruszanie się: kości, stawy i mięśnie

1.Układ ruchu

Układ narządów umożliwiający utrzymanie postawy, poruszanie się i ochronę części narządów wewnętrznych. Tworzą go część bierna, czyli szkielet z połączeniami kości, oraz część czynna, czyli mięśnie szkieletowe.

2.Szkielet

Wewnętrzne rusztowanie ciała zbudowane głównie z kości. Nadaje ciału kształt, chroni narządy, stanowi miejsce przyczepu mięśni oraz uczestniczy w magazynowaniu soli mineralnych i wytwarzaniu komórek krwi.

3.Kość

Narząd zbudowany z tkanki kostnej oraz innych tkanek, np. chrzęstnej, łącznej i nerwowej. Kości są twarde i wytrzymałe dzięki substancji międzykomórkowej wysyconej związkami mineralnymi, głównie wapnia i fosforu.

4.Tkanka kostna

Odmiana tkanki łącznej podporowej tworząca kości. Jej substancja międzykomórkowa zawiera włókna białkowe oraz sole mineralne, co zapewnia jednocześnie pewną sprężystość i dużą twardość.

5.Szpik kostny

Tkanka wypełniająca wnętrze niektórych kości. Szpik czerwony uczestniczy w wytwarzaniu elementów morfotycznych krwi, a szpik żółty zawiera głównie komórki tłuszczowe.

6.Połączenia ścisłe kości

Takie połączenia kości, w których elementy są złączone trwale lub z bardzo małą ruchomością. Należą do nich więzozrosty, chrząstkozrosty i kościozrosty.

7.Staw

Ruchome połączenie kości. Powierzchnie stawowe kości są pokryte chrząstką, a całość otacza torebka stawowa; obecność mazi stawowej zmniejsza tarcie i ułatwia ruch.

8.Torebka stawowa

Osłona otaczająca staw, która stabilizuje jego elementy. Wraz z więzadłami utrzymuje kości we właściwym położeniu, a jej wnętrze zawiera maź stawową.

9.Chrząstka stawowa

Gładka warstwa pokrywająca powierzchnie stawowe kości. Zmniejsza tarcie, amortyzuje wstrząsy i chroni końce kości przed uszkodzeniem podczas ruchu.

10.Mięsień szkieletowy

Narząd zbudowany głównie z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej, który jest przyczepiony do kości i umożliwia ruchy zależne od woli. Do jego pracy potrzebne są bodźce nerwowe i energia.

11.Ścięgno

Mocna struktura z tkanki łącznej włóknistej łącząca mięsień z kością. Przenosi siłę skurczu mięśnia na elementy szkieletu, co umożliwia wykonanie ruchu.

12.Antagonizm mięśni

Współdziałanie mięśni o przeciwnym działaniu. Gdy jeden mięsień się kurczy, drugi się rozluźnia, co pozwala na wykonywanie ruchów w przeciwnych kierunkach, np. zginania i prostowania kończyny.

13.Skurcz mięśnia

Skrócenie lub zwiększenie napięcia mięśnia w odpowiedzi na bodziec. Jest możliwe dzięki przesuwaniu się elementów kurczliwych w komórkach mięśniowych i wymaga dostarczenia energii.

14.Rola wapnia w ruchu

Wapń jest ważnym składnikiem mineralnym kości, wpływa na ich wytrzymałość oraz uczestniczy w prawidłowym przebiegu skurczu mięśni. Jego niedobór może zaburzać funkcjonowanie układu ruchu.