Regulacja hormonalna i sprzężenie zwrotne

1.Układ hormonalny

Układ regulacji organizmu oparty na gruczołach dokrewnych i hormonach. Działa wolniej niż układ nerwowy, ale jego efekty są zwykle dłuższe i obejmują m.in. wzrost, metabolizm, gospodarkę wodną, rozmnażanie i reakcję na stres.

2.Hormon

Substancja chemiczna wydzielana przez gruczoł dokrewny do krwi. Dociera do komórek docelowych i wpływa na ich czynność tylko wtedy, gdy mają odpowiednie receptory.

3.Gruczoł dokrewny

Narząd wydzielający hormony bezpośrednio do krwi, bez przewodów wyprowadzających. Do gruczołów dokrewnych należą m.in. przysadka, tarczyca, nadnercza i trzustka jako gruczoł mieszany.

4.Komórka docelowa

Komórka, na którą działa określony hormon. Reaguje tylko wtedy, gdy ma receptor swoisty dla tego hormonu.

5.Homeostaza

Zdolność organizmu do utrzymywania względnie stałych warunków wewnętrznych mimo zmian w otoczeniu. Regulacja hormonalna pomaga stabilizować m.in. stężenie glukozy, ilość wody i poziom jonów.

6.Sprzężenie zwrotne ujemne

Mechanizm regulacyjny, w którym wzrost efektu działania powoduje osłabienie dalszego wydzielania hormonu. Dzięki temu organizm unika nadmiernych odchyleń i utrzymuje homeostazę.

7.Przysadka mózgowa

Gruczoł dokrewny wydzielający hormony wpływające na inne gruczoły i na różne funkcje organizmu. Pełni ważną rolę w koordynacji pracy układu hormonalnego.

8.Tarczyca

Gruczoł dokrewny wytwarzający hormony wpływające głównie na tempo metabolizmu organizmu. Jej czynność jest kontrolowana m.in. przez przysadkę.

9.Insulina

Hormon trzustki obniżający stężenie glukozy we krwi, m.in. przez ułatwianie jej pobierania przez komórki i sprzyjanie magazynowaniu zapasów.

10.Glukagon

Hormon trzustki podwyższający stężenie glukozy we krwi, zwłaszcza przez pobudzanie rozkładu glikogenu w wątrobie. Działa antagonistycznie do insuliny.

11.Antagonizm hormonów

Zjawisko, w którym dwa hormony wywołują przeciwne skutki fizjologiczne. Przykładem jest insulina obniżająca i glukagon podwyższający poziom glukozy we krwi.

12.ADH

Hormon antydiuretyczny, który zwiększa wchłanianie zwrotne wody w nerkach. Pomaga ograniczać utratę wody i uczestniczy w osmoregulacji.

13.Kortyzol

Hormon kory nadnerczy związany z reakcją na stres. Wpływa na metabolizm i pomaga organizmowi przystosować się do długotrwałego obciążenia.