Budowa komórki eukariotycznej

1.Komórka eukariotyczna

Komórka mająca jądro komórkowe otoczone błoną oraz liczne struktury wewnętrzne pełniące określone funkcje. Występuje u zwierząt, roślin, grzybów i protistów.

2.Błona biologiczna

Cienka struktura oddzielająca wnętrze komórki od środowiska. Ma wybiórczą przepuszczalność, czyli kontroluje, jakie substancje mogą wnikać do komórki i ją opuszczać.

3.Wybiórcza przepuszczalność

Właściwość błony polegająca na tym, że przepuszcza tylko niektóre substancje, a inne zatrzymuje lub wymaga do ich transportu specjalnych białek.

4.Dyfuzja prosta

Samorzutne przemieszczanie się cząsteczek zgodnie z różnicą stężeń, bez udziału białek transportujących i bez nakładu energii. Dotyczy np. małych cząsteczek i gazów.

5.Dyfuzja wspomagana

Transport substancji zgodnie z różnicą stężeń, ale z udziałem białek błonowych. Nie wymaga energii, lecz zachodzi dzięki obecności odpowiednich nośników lub kanałów.

6.Transport aktywny

Przenoszenie substancji przez błonę wbrew różnicy stężeń, z udziałem białek transportujących i z nakładem energii. Umożliwia gromadzenie potrzebnych substancji w komórce.

7.Osmoza

Przemieszczanie się wody przez błonę półprzepuszczalną z roztworu o niższym stężeniu substancji rozpuszczonych do roztworu o wyższym stężeniu tych substancji.

8.Endocytoza

Pobieranie większych cząstek lub kropli płynu do wnętrza komórki przez wpuklenie błony i utworzenie pęcherzyka. To sposób transportu, którego nie da się przeprowadzić przez samą dyfuzję.

9.Egzocytoza

Usuwanie lub wydzielanie substancji na zewnątrz komórki przez połączenie pęcherzyka z błoną komórkową. Dzięki temu komórka może np. wydzielać różne związki.

10.Jądro komórkowe

Organellum zawierające materiał genetyczny DNA. Steruje przebiegiem wielu procesów życiowych komórki, ponieważ informacja genetyczna decyduje o syntezie białek i funkcjonowaniu komórki.

11.DNA

Kwas deoksyrybonukleinowy będący nośnikiem informacji genetycznej. Zawarte w nim geny określają cechy organizmu i kierują syntezą białek w komórce.

12.Rybosomy

Struktury, na których zachodzi synteza białek. Odczytywana jest na nich informacja genetyczna potrzebna do łączenia aminokwasów w odpowiedniej kolejności.

13.Mitochondrium

Organellum, w którym zachodzi oddychanie komórkowe i wytwarzana jest energia użyteczna dla komórki w postaci ATP. Jest szczególnie liczne w komórkach o dużym zapotrzebowaniu energetycznym.

14.Cytoplazma

Wnętrze komórki znajdujące się między błoną komórkową a jądrem. Zawiera cytozol i zanurzone w nim organella, a także stanowi środowisko wielu reakcji metabolicznych.

15.ATP

Związek będący bezpośrednim nośnikiem energii w komórce. Energia uwalniana z ATP może być wykorzystana m.in. do transportu aktywnego i innych procesów życiowych.