Regulacja nerwowa: impuls, synapsa i łuk odruchowy

1.Neuron

Podstawowa komórka układu nerwowego, wyspecjalizowana w odbieraniu, przetwarzaniu i przewodzeniu informacji w postaci impulsów nerwowych. Zwykle składa się z ciała komórki, dendrytów i aksonu.

2.Impuls nerwowy

Krótka zmiana stanu elektrycznego błony komórkowej neuronu, która rozchodzi się wzdłuż włókna nerwowego. Jest sposobem szybkiego przekazywania informacji w układzie nerwowym.

3.Potencjał spoczynkowy

Różnica ładunków po obu stronach błony neuronu w stanie spoczynku. Wnętrze komórki jest wtedy naładowane ujemnie względem środowiska zewnętrznego, co umożliwia późniejsze powstanie impulsu.

4.Depolaryzacja

Etap powstawania impulsu nerwowego, w którym dochodzi do zmniejszenia różnicy ładunków po obu stronach błony, a nawet chwilowej zmiany ich układu. To bezpośrednio wiąże się z powstaniem sygnału.

5.Repolaryzacja

Powrót błony komórkowej do stanu wyjściowego po przejściu impulsu nerwowego. Umożliwia odzyskanie zdolności do przewodzenia kolejnych impulsów.

6.Synapsa

Miejsce kontaktu między neuronami albo między neuronem a komórką efektorową, na przykład mięśniową. Umożliwia przekazanie sygnału z jednej komórki do drugiej.

7.Synapsa chemiczna

Typ synapsy, w której sygnał jest przekazywany za pomocą neuroprzekaźnika uwalnianego do szczeliny synaptycznej. Przewodzenie odbywa się w jednym kierunku: od zakończenia aksonu do następnej komórki.

8.Neuroprzekaźnik

Substancja chemiczna uwalniana z zakończenia neuronu presynaptycznego do szczeliny synaptycznej. Wiąże się z receptorami błony postsynaptycznej i wywołuje odpowiedź w następnej komórce.

9.Szczelina synaptyczna

Wąska przestrzeń między błoną neuronu presynaptycznego a błoną komórki postsynaptycznej. To przez nią dyfunduje neuroprzekaźnik.

10.Receptor postsynaptyczny

Białkowa struktura w błonie komórki odbierającej sygnał. Rozpoznaje określony neuroprzekaźnik i uruchamia odpowiedź komórki postsynaptycznej.

11.Łuk odruchowy

Droga, którą przebywa informacja podczas odruchu. Obejmuje receptor, neuron czuciowy, ośrodek nerwowy, neuron ruchowy i efektor.

12.Receptor

Komórka lub zakończenie nerwowe odbierające bodziec ze środowiska zewnętrznego lub wnętrza organizmu i zamieniające go na informację nerwową.

13.Neuron czuciowy

Neuron przewodzący informacje od receptora do ośrodkowego układu nerwowego. Nazywany jest też neuronem dośrodkowym.

14.Neuron ruchowy

Neuron przewodzący sygnał z ośrodkowego układu nerwowego do efektora, na przykład mięśnia lub gruczołu. Nazywany jest też neuronem odśrodkowym.

15.Efektor

Narząd wykonujący odpowiedź organizmu na bodziec. Może nim być mięsień, który się kurczy, albo gruczoł, który wydziela substancję.

16.Odruch

Szybka, mimowolna i stereotypowa reakcja organizmu na bodziec, zachodząca z udziałem układu nerwowego. Ma znaczenie ochronne i pomaga utrzymać sprawne funkcjonowanie organizmu.