Oddychanie komórkowe i fermentacja mleczanowa

1.Oddychanie komórkowe

Proces kataboliczny, w którym związki organiczne są stopniowo rozkładane, a uwolniona energia służy do syntezy ATP. W warunkach tlenowych końcowymi produktami są dwutlenek węgla i woda.

2.Fermentacja mleczanowa

Beztlenowy sposób uzyskiwania energii z glukozy, zachodzący przy niedoborze tlenu. Powstaje mniej ATP niż w oddychaniu tlenowym, a produktem jest mleczan.

3.ATP

Uniwersalny nośnik energii w komórce. Energia zgromadzona w jego wiązaniach jest wykorzystywana do przebiegu wielu procesów życiowych, takich jak synteza związków, transport przez błony i skurcz mięśni.

4.Anabolizm

Ogół procesów syntezy związków z prostszych składników. Wymaga dostarczenia energii, najczęściej z ATP.

5.Katabolizm

Ogół procesów rozkładu złożonych związków do prostszych. Towarzyszy mu uwalnianie energii, która może zostać wykorzystana do syntezy ATP.

6.Substraty oddychania tlenowego

Związkami wyjściowymi są przede wszystkim glukoza i tlen. W organizmie jako źródło energii mogą też być wykorzystywane inne związki organiczne, ale szkolnie najczęściej analizuje się glukozę.

7.Produkty oddychania tlenowego

Końcowymi produktami oddychania tlenowego są dwutlenek węgla, woda oraz energia zmagazynowana w ATP. Część energii rozprasza się także w postaci ciepła.

8.Mitochondrium

Organellum, w którym zachodzą główne etapy oddychania tlenowego. Dzięki temu mitochondria są uznawane za centra przemian energetycznych komórki.

9.Enzymy oddechowe

Białka katalizujące reakcje oddychania komórkowego. Przyspieszają przemiany metaboliczne, a ich aktywność zależy między innymi od temperatury i pH.

10.Tlen

W oddychaniu tlenowym jest czynnikiem niezbędnym do pełnego utlenienia związków organicznych. Jego obecność umożliwia znacznie większy uzysk energii niż w procesach beztlenowych.

11.Mleczan

Produkt fermentacji mleczanowej. Powstaje między innymi w komórkach mięśniowych podczas bardzo intensywnego wysiłku, gdy dopływ tlenu jest niewystarczający.

12.Glikogenoliza

Rozkład glikogenu do prostszych związków, które mogą zostać wykorzystane do uzyskiwania energii. U człowieka glikogen stanowi materiał zapasowy obecny głównie w wątrobie i mięśniach.

13.Proces tlenowy

Proces metaboliczny wymagający obecności tlenu. W biologii człowieka takim procesem jest oddychanie komórkowe prowadzące do dużego uzysku ATP.

14.Proces beztlenowy

Proces uzyskiwania energii zachodzący bez udziału tlenu. U człowieka przykładem jest fermentacja mleczanowa, która daje mniej ATP niż oddychanie tlenowe.