renesans matura polski

1.antropocentryzm

człowiek i jego potrzeby w centrum

2.człowiek jest miarą wszechrzeczy

los człowieka jest zależny od niego

3.poeta doctus

poeta zdobywający wiedzę podczas podróży po Europie

4.irenizm

erazm z rotterdamu- pokój między odłamami chrześcijaństwa i innych wyznań

5.makiawelizm- nicollò machiavelli

człowiek ma takie same zdolności do czynienia dobra i zła, usprawiedliwianie złego postępowania by osiągnąć cel

6.egalitaryzm- tomasz morus

podstawa sprawiedliwego ustroju społecznego to równość między ludźmi

7.architektura

-harmonia i regularność -budownictwo użytkowe -naśladowanie antyku, kopuły, arkady, kolumny -plan koła, kwadratu -geometryczne układy miast (np. Zamość)

8.rzeźba/malarstwo

-natura -motywy mitologiczne, religijne -zastosowanie perspektywy -akty, portrety, pejzaże -tematyka świecka -harmonia ludzkiego ciała

9.literatura świecka

zachęcenie do korzystania z życia

10.literatura refleksyjna

spostrzeżenia o biegu życia, cierpieniu

11.literatura parenetyczna

wzorce godne naśladowania

12.literatura antropocentryczna

skoncentrowana na człowieku i jego przeżyciach

13.literatura dydaktyczna

zawiera pouczenie

14.wzorzec szlachcica ziemianina

-praca zgodnie z rytmem natury -patriota -tradycjonalista -chrześcijanin

15.wzorzec dworzanina

-wykształcony -ma maniery -szanuje kobiety -lojalny patriota

16.wzorzec humanisty- poeta doctus

-wykształcony -zainspirowany antykiem -człowiek to wartość nadrzędna -zaangażowany w życie społeczne -sięga do mitologii -rozumie znaczenie edukacji, patriotyzmu i tolerancji religijnej

17.motyw humanistycznego ideału człowieka

-człowiek w centrum -postulowanie zachowanie umiaru, równowagi i harmonii -tolerancja religijna -zaangażowanie w sprawy państwowe i społeczne -refleksyjny, twórczy, wrażliwy, otwarty na świat

18.motyw arkadii

-arkadia to wyidealizowana kraina zamieszkana przez szczęśliwych pasterzy żyjących w zgodzie z naturą -miejsce szczęścia, raj

19.motyw Boga

-stwórca, artysta pięknego, dobrego i harmonijnego świata -mądry, wyrozumiały opiekun świata -bezpośredniość w rozmowie z nim

20.motyw exegi monumentum

-horacy -artysta nieśmiertelny przez swoją twórczość, która go upamiętnia na wieki

21.motyw ideału władcy, państwa i obywatela

nowy model społeczeństwa- obywatele mają prawa, jak i obowiązki. relacje między władcami a poddanymi są inne- widoczna jest rozwaga obu stron, dbanie o ojczyznę, a nie tylko o siebie

22.motyw theatrum mundi

-świat jako teatr -ludzie mają do odegrania role -ludzie to uczestnicy spektaklu, w którym nie podejmują decyzji, realizują scenariusz nadany przez nieznaną siłę