ATP i metabolizm komórkowy

1.Metabolizm

Całokształt reakcji chemicznych zachodzących w komórce i organizmie. Obejmuje przemiany budujące związki z prostszych oraz reakcje rozkładające związki złożone, którym towarzyszy przepływ energii.

2.Anabolizm

Część metabolizmu obejmująca reakcje syntezy, w których z prostszych związków powstają bardziej złożone. Procesy anaboliczne wymagają dostarczenia energii, najczęściej magazynowanej i przenoszonej przez ATP.

3.Katabolizm

Część metabolizmu obejmująca reakcje rozkładu związków złożonych do prostszych. W ich przebiegu energia jest uwalniana i może zostać wykorzystana do syntezy ATP.

4.ATP

Adenozynotrifosforan — podstawowy nośnik energii w komórce. Energia jest związana z wiązaniami między resztami fosforanowymi i może być szybko wykorzystywana do napędzania procesów życiowych.

5.Hydroliza ATP

Rozpad ATP do ADP i fosforanu nieorganicznego, któremu towarzyszy uwolnienie energii. Ta energia jest wykorzystywana m.in. do transportu aktywnego, skurczu mięśni i syntezy związków organicznych.

6.Enzym

Biologiczny katalizator, najczęściej białko, który przyspiesza reakcje chemiczne, nie zużywając się w ich trakcie. Enzym działa swoiście, czyli zwykle katalizuje określony typ reakcji dla danego substratu.

7.Substrat enzymu

Cząsteczka, na którą działa enzym. Łączy się ona z centrum aktywnym enzymu, a następnie zostaje przekształcona w produkt lub produkty reakcji.

8.Denaturacja białka enzymatycznego

Utrata naturalnej struktury przestrzennej białka pod wpływem np. wysokiej temperatury lub skrajnego pH. Prowadzi to do osłabienia albo zaniku aktywności enzymu.

9.Oddychanie komórkowe

Proces uzyskiwania energii związków organicznych, najczęściej glukozy, z wykorzystaniem tlenu lub bez niego. W zakresie podstawowym ujmuje się je jako proces, w którym substratami są związki organiczne i tlen, a produktami dwutlenek węgla, woda i energia magazynowana w ATP.

10.Fermentacja mleczanowa

Beztlenowy sposób uzyskiwania energii, w którym produktem końcowym jest mleczan. Zachodzi np. w komórkach mięśniowych przy niedoborze tlenu; dostarcza mniej energii niż oddychanie tlenowe.

11.Glikogenoliza

Rozkład glikogenu do prostszych związków, prowadzący do uzyskania substratów energetycznych. Jest ważna zwłaszcza wtedy, gdy organizm potrzebuje szybko zwiększyć dostępność glukozy.