Transport przez błonę komórkową

1.Błona biologiczna

Cienka struktura oddzielająca wnętrze komórki od środowiska. Ma właściwość wybiórczej przepuszczalności, czyli pozwala niektórym substancjom przechodzić łatwiej niż innym.

2.Transport bierny

Przemieszczanie substancji przez błonę bez nakładu energii ze strony komórki. Zachodzi zgodnie z gradientem stężeń, czyli od miejsca, gdzie substancji jest więcej, do miejsca, gdzie jest jej mniej.

3.Dyfuzja prosta

Samorzutne przenikanie cząsteczek przez błonę bez udziału białek transportujących. Dotyczy głównie małych cząsteczek i niektórych substancji rozpuszczalnych w lipidach, np. tlenu i dwutlenku węgla.

4.Dyfuzja wspomagana

Rodzaj transportu biernego, w którym substancje przechodzą przez błonę z udziałem białek transportujących lub kanałowych. Nadal odbywa się zgodnie z gradientem stężeń i nie wymaga energii ATP.

5.Osmoza

Ruch wody przez błonę półprzepuszczalną z roztworu o niższym stężeniu substancji rozpuszczonych do roztworu o wyższym stężeniu tych substancji. Jest szczególnym przypadkiem dyfuzji.

6.Gradient stężeń

Różnica stężenia danej substancji po obu stronach błony. To on decyduje o kierunku transportu biernego.

7.Transport aktywny

Przenoszenie substancji przez błonę wbrew gradientowi stężeń, czyli z miejsca o mniejszym stężeniu do miejsca o większym. Wymaga nakładu energii, najczęściej z ATP, oraz udziału białek błonowych.

8.Białka transportujące

Białka błonowe umożliwiające przenoszenie określonych substancji przez błonę. Mogą działać w transporcie biernym, jak w dyfuzji wspomaganej, albo w transporcie aktywnym.

9.Roztwór hipotoniczny

Roztwór o niższym stężeniu substancji rozpuszczonych niż wnętrze komórki. Woda zwykle napływa z niego do komórki na drodze osmozy.

10.Roztwór hipertoniczny

Roztwór o wyższym stężeniu substancji rozpuszczonych niż wnętrze komórki. Woda zwykle wypływa wtedy z komórki do otoczenia.