Urok i siła marzeń: podmiot i orzeczenie, podziękowanie - Słowa na start 4

1.Marzyciel

Osoba, która często marzy i ma bogatą wyobraźnię. Marzenia bywają realne - możliwe do spełnienia, np. nauczyć się jeździć konno - albo nierealne, których nie da się spełnić, np. zjeżdżać po tęczy jak po zjeżdżalni.

2.Epitety a zmysły

Epitety mogą odwoływać się do różnych zmysłów: wzroku (czerwone maki), słuchu (głośny dzwonek), smaku (kwaśna cytryna), węchu (pachnące bzy) i dotyku (miękki koc). Dzięki nim łatwiej wyobrazić sobie to, co opisuje utwór.

3.Bujać w obłokach, chodzić z głową w chmurach, myśleć o niebieskich migdałach

Sformułowania o podobnym znaczeniu: marzyć o rzeczach nierealnych, być zamyślonym i nie zwracać uwagi na to, co dzieje się wokół. Np. Na lekcji Tomek bujał w obłokach i nie usłyszał pytania.

4.Wywiad

Rozmowa dziennikarza z rozmówcą, przeznaczona np. do gazety, radia lub internetu. Dziennikarz zadaje pytania, a rozmówca odpowiada. W zapisie przed pytaniami i odpowiedziami stoją zwykle inicjały albo imiona rozmawiających, a na początku często jest krótki wstęp o rozmówcy.

5.Jak przeprowadzić wywiad?

Wybierz rozmówcę i temat, a potem przygotuj pytania. W czasie rozmowy uważnie słuchaj, dopytuj i notuj odpowiedzi. Na koniec podziękuj rozmówcy. Najlepsze są pytania, na które nie wystarczy odpowiedź tak albo nie, np. Jak to się zaczęło?

6.Motywować

Zachęcać kogoś do działania i dodawać mu wiary w siebie, aby osiągnął swój cel, np. Trenerka motywowała drużynę, chwaląc każdy celny rzut.

7.Wytrwałość

Dążenie do celu mimo trudności i porażek, bez poddawania się. Jej przeciwieństwem jest rezygnacja. Spełniać marzenia pomagają też odwaga, pracowitość i ciekawość, a przeszkadzają tchórzostwo, lenistwo i znudzenie.

8.Czas i miejsce akcji

Miejsce akcji to miejsce, w którym dzieją się wydarzenia, np. wieś, szkoła, las. Czas akcji mówi, kiedy się dzieją, np. współcześnie, w wakacje, wieczorem. Rozpoznajemy je po nazwach miejsc, porach dnia i roku oraz po przedmiotach, np. smartfon wskazuje na współczesność.

9.Temat utworu

To, o czym jest utwór, ujęte krótko i ogólnie, bez szczegółów wydarzeń, np. przyjaźń człowieka ze zwierzęciem albo pierwszy dzień w nowej szkole. Temat to nie to samo co tytuł.

10.Optymista i pesymista

Optymista dostrzega dobre strony życia i wierzy, że mimo trudności wszystko dobrze się skończy. Pesymista spodziewa się wyłącznie najgorszego. Np. przed sprawdzianem optymista myśli: Dam radę!, a pesymista: Na pewno mi nie pójdzie.

11.Główne części zdania: podmiot i orzeczenie

Podmiot to jakby główny bohater zdania, a orzeczenie mówi, co ten bohater robi albo co się z nim dzieje, np. Pies szczeka. Części zdania mówią, jaką rolę wyraz pełni w zdaniu, a części mowy - jakim jest wyrazem (np. rzeczownikiem, czasownikiem).

12.Podmiot

Część zdania, która nazywa wykonawcę czynności. Odpowiada na pytania: kto? co? Często jest rzeczownikiem w mianowniku, np. (kto?) Dziadek podlewa kwiaty. (co?) Pociąg odjechał z peronu.

13.Orzeczenie

Część zdania, która nazywa czynność lub stan. Odpowiada na pytania: co robi? co się z nim dzieje? Przeważnie jest czasownikiem w formie osobowej, np. Kot (co robi?) myje łapę. Liście (co się z nimi dzieje?) żółkną.

14.Jak podkreślamy podmiot i orzeczenie?

Podmiot podkreślamy jedną linią, a orzeczenie - dwiema liniami (podwójną). Np. w zdaniu Mama gotuje zupę wyraz mama podkreślamy raz, a wyraz gotuje - dwa razy.

15.Miejsce podmiotu i orzeczenia w zdaniu

Podmiot i orzeczenie mogą stać w różnych miejscach zdania: na początku, w środku albo na końcu. Podmiot nie musi być pierwszym wyrazem, np. Po południu przyjechał wujek. (podmiot: wujek, orzeczenie: przyjechał).

16.Orzeczenie dostosowuje formę do podmiotu

Orzeczenie ma tę samą liczbę i ten sam rodzaj co podmiot, np. Brat zasnął. Siostra zasnęła. Dziecko zasnęło. Bracia zasnęli. Siostry zasnęły. W czasie przeszłym widać rodzaj i liczbę, a w czasie teraźniejszym - liczbę: ptak śpiewa, ptaki śpiewają.

17.Podziękowanie

Tekst, w którym wyrażamy komuś wdzięczność, np. za pomoc, wsparcie lub życzliwość. Ma cztery elementy w stałej kolejności: miejsce i datę, zwrot do odbiorcy, treść podziękowań oraz zwrot grzecznościowy i podpis.

18.Miejsce, data i zwrot do odbiorcy

Miejscowość i datę zapisujemy w prawym górnym rogu kartki, np. Gdynia, 3 czerwca 2027 roku. Na środku kartki piszemy zwrot do odbiorcy: imię osoby albo nazwę instytucji, której dziękujemy, np. Kochana Babciu!, Szanowna Pani Dyrektor!

19.Treść podziękowań

Piszemy, za co dziękujemy i z jakiego powodu, np. co udało się dzięki tej osobie. Pomagają zwroty: Serdecznie dziękuję za…, Pragnę wyrazić wdzięczność za…, Dzięki Twojej pomocy…

20.Zwrot grzecznościowy i podpis

Podziękowanie kończymy po prawej stronie zwrotem grzecznościowym, np. Z wdzięcznością, Z wyrazami szacunku. Pod nim się podpisujemy - imieniem i nazwiskiem albo nazwą grupy, np. Uczniowie klasy 4b.