Szkolne radości, szkolne smutki: narrator, epitet, biblioteka - Słowa na start 4

1.Podmiot mówiący

Podmiot mówiący to inaczej osoba mówiąca w wierszu. Wyraża swoje uczucia, przeżycia i poglądy albo opisuje otaczający świat. Nie mylimy go z autorem, który wiersz napisał.

2.Narrator

Narrator to osoba, która opowiada o wydarzeniach w utworze literackim, np. w opowiadaniu albo w powieści. Nie mylimy go z autorem - autor to prawdziwa osoba, która utwór napisała.

3.Narrator: obserwuje czy uczestniczy?

Narrator może tylko obserwować wydarzenia z boku - wtedy opowiada o innych (on, ona, oni) i nie wiemy, kim jest. Może też w nich uczestniczyć - wtedy jest jednocześnie bohaterem i mówi o sobie (ja, my), np. Wczoraj spóźniłem się na autobus.

4.Bohater literacki

Bohater literacki to postać, która występuje w utworze literackim i uczestniczy w opisywanych wydarzeniach, np. dziewczynka, która w opowiadaniu szuka zgubionego psa.

5.Epitet

Epitet to wyraz, który w tekście literackim określa rzeczownik. Nazywa cechy osób, przedmiotów, zwierząt, roślin i zjawisk, np. odważny rycerz, puszysty kot, wysoka sosna, mroźny poranek. Dzięki epitetom łatwiej wyobrazić sobie to, o czym jest utwór.

6.Dociekliwy

Dociekliwy jest ktoś, kto zadaje dużo pytań, szuka odpowiedzi i chce dowiedzieć się więcej na jakiś temat, np. dociekliwy Kuba sprawdził w atlasie, dokąd odlatują bociany.

7.Kto pyta, nie błądzi

Przysłowie, które znaczy: warto zadawać pytania, bo dzięki nim lepiej coś rozumiemy, unikamy pomyłek i dowiadujemy się czegoś ważnego. Np. Nie wiedziałam, gdzie jest sala gimnastyczna, więc zapytałam woźnego - kto pyta, nie błądzi.

8.Narrator a podmiot mówiący

Narrator opowiada o wydarzeniach w opowiadaniu albo w powieści. Podmiot mówiący to osoba mówiąca w wierszu - wyraża uczucia, przeżycia i poglądy albo opisuje świat.

9.Autorytarnie

Autorytarnie zachowuje się ktoś, kto narzuca innym swoje zdanie i wymaga, by mu się podporządkowali. Decyduje sam, bez porozumienia z innymi, i oczekuje, że nikt się nie sprzeciwi, np. przewodniczący, który sam wybiera cel klasowej wycieczki.

10.Ekscytacja

Ekscytacja to wewnętrzne pobudzenie, ożywienie i duża radość, np. tuż przed wyjazdem na wymarzone wakacje.

11.Tłumacz i drukarz

Tłumacz przekłada tekst autora obcojęzycznego na język, w którym książka ma być wydana, np. z angielskiego na polski. Drukarz obsługuje maszyny poligraficzne, czyli maszyny, które służą do drukowania książek.

12.Audiobook i e-book

W bibliotece oprócz książek i czasopism są audiobooki, czyli książki do słuchania, oraz e-booki, czyli książki na czytniki. Można je wypożyczyć do domu albo skorzystać z nich na miejscu.

13.Jak znaleźć książkę w bibliotece?

Możesz: poprosić o pomoc bibliotekarkę lub bibliotekarza; skorzystać z katalogu w komputerze, gdy znasz autora albo tytuł; obejrzeć książki na regałach - z tyłu okładki często jest krótkie omówienie; zapytać koleżanki i kolegów, co polecają.

14.Działy w bibliotece

Książki w bibliotece są pogrupowane w działy, np. „Nauka”, „Słowniki”, „Encyklopedie”, „Poezja”, „Literatura polska”, „Lektury”. W jednym dziale książki często stoją alfabetycznie - według nazwisk autorów albo tytułów.

15.Katalog online i karta katalogowa

W katalogu online wyszukasz książkę i sprawdzisz, czy jest dostępna. Karta katalogowa podaje m.in.: autora, tytuł, ilustratora, adres wydawniczy (wydawnictwo, miejsce i rok wydania), lokalizację (gdzie jest książka), sygnaturę (numer ułatwiający znalezienie książki) i status, czyli czy książka jest dostępna.

16.Rezerwacja i przedłużenie wypożyczenia

Gdy ktoś wypożyczył książkę, którą chcesz przeczytać, poproś bibliotekarza o odłożenie jej dla ciebie albo zarezerwuj ją w katalogu online. Gdy nie zdążysz oddać książki w terminie, poproś o przedłużenie - w bibliotece albo w katalogu online.

17.Droga książki do czytelnika

Autor pisze tekst, a tłumacz przekłada tekst autora obcojęzycznego. Redaktor i korektor poprawiają błędy, grafik i operator DTP przygotowują wygląd książki, a drukarz ją drukuje. Gotowe książki trafiają do księgarń i bibliotek.

18.Redaktor i korektor

Redaktor poprawia tekst tak, aby był zrozumiały i nie zawierał błędów, np. nieprawdziwych informacji. Korektor sprawdza, czy tekst po pracy redaktora nie ma błędów ortograficznych i interpunkcyjnych.

19.Ilustrator (grafik) i operator DTP

Ilustrator, inaczej grafik, projektuje wygląd książki i przygotowuje ilustracje. Operator DTP układa wszystkie elementy książki w programie komputerowym i przygotowuje ją do druku.

20.Księgarz i bibliotekarz

Księgarz pracuje w księgarni i pomaga kupującym znaleźć interesujące ich książki. Bibliotekarz pracuje w bibliotece: udostępnia i poleca książki, dba o porządek w zbiorach, zamawia nowości i organizuje wydarzenia zachęcające do czytania.