Świat wokół mnie: ogłoszenie, onomatopeje, krajobraz - Nowe Zamieńmy słowo 4

Realista patrzy na świat obiektywnie, czyli widzi go takim, jaki jest naprawdę. Dostrzega zarówno dobre, jak i złe strony sytuacji.

W odróżnieniu od optymisty realista nie upiększa świata, a w odróżnieniu od pesymisty nie skupia się na jego złych stronach.

Ogłoszenie to krótka wypowiedź, która informuje innych, np. o zgubie, chęci kupna lub sprzedaży, wydarzeniu albo poszukiwaniu pracy. Pełne ogłoszenie o zgubie może wyglądać tak:

Nagłówek umieszczamy zwykle na górze, a dane kontaktowe - na końcu. Zachętę dodajemy wtedy, gdy prosimy kogoś o pomoc, np. w odnalezieniu zguby.

Ogłoszenie czyta się szybko, dlatego powinno być:

• precyzyjne - podaje konkretne cechy, np. kolor, rozmiar, markę, a nie ogólniki w rodzaju „ładny”;
• zwięzłe - zawiera tylko potrzebne informacje, bez opowiadania całej historii;
• bezbłędne - bez błędów ortograficznych i pomyłek w danych; zły numer telefonu sprawi, że nikt się nie dodzwoni.

Najważniejsze informacje warto wyróżnić, np. pogrubieniem.

Treść zależy od celu. Przy sprzedaży napisz, co sprzedajesz, w jakim stanie jest ta rzecz i ile kosztuje. Przy wydarzeniu podaj, co, gdzie i kiedy się odbędzie. Przydadzą się zwroty: zgubiono, zaginęła, okazyjnie (w korzystnej cenie), proszę dzwonić rano, więcej informacji w wiadomości prywatnej.

Wyrazy dźwiękonaśladowcze, inaczej onomatopeje, brzmią podobnie do odgłosu, który nazywają. Naśladują dźwięki natury (np. świst wiatru), ludzi (np. chrapanie), zwierząt (np. muczenie krowy) i urządzeń (np. terkot budzika). Poeci używają ich, aby czytelnik usłyszał opisywany świat i poczuł nastrój utworu.

Od jednego odgłosu często powstaje kilka wyrazów: sam zapis dźwięku, rzeczownik i czasownik. Część mowy rozpoznasz po pytaniu:

Onomatopeja naśladuje dźwięk, a nie tylko o nim mówi. Dlatego wyrazy cichy, donośny czy słuchać nie są onomatopejami.

Każdy język tworzy własne onomatopeje. Po polsku świnia chrząka: chrum, chrum, a po angielsku jej odgłos zapisuje się oink, oink.

Związki frazeologiczne o owadach i patrzeniu mają znaczenie przenośne. Oto przykłady ich użycia:

• „Od rana Zosia ma muchy w nosie i z nikim nie rozmawia”;
• „Nasz sąsiad jest pracowity jak mrówka: od świtu krząta się w ogrodzie”;
• „Gdy brat zepsuł jej rower, Ania była zła jak osa”;
• „Na festynie Tomek leciał do każdej budki ze słodyczami jak ćma do światła, choć wieczorem bolał go brzuch”;
• „Odkąd Bartek został kapitanem drużyny, zadziera nosa”;
• „Trener wziął pod lupę nagranie meczu i wypisał błędy drużyny”.

Z lotu ptaka widać z góry całość, ale bez szczegółów. Pod lupą jest odwrotnie: oglądamy tylko mały fragment, ale widać w nim drobne szczegóły.

Reporter relacjonuje, czyli dokładnie opowiada o prawdziwych wydarzeniach. Był ich uczestnikiem albo naocznym świadkiem. Naoczny świadek to ktoś, kto widział wydarzenie na własne oczy.

Reporter niczego nie zmyśla. Tym różni się od autora baśni czy opowiadania, który może wymyślać bohaterów i przygody. Reporter podaje konkretne szczegóły: gdzie i kiedy coś się działo, co widział i co słyszał.

Na przykład uczennica, która była na szkolnych zawodach pływackich i opisuje je w gazetce szkolnej, działa jak reporter. Ktoś, kto tylko powtarza to, co usłyszał od innych, nie jest naocznym świadkiem.

Opis krajobrazu przedstawia słowami widok, który rozciąga się przed opisującym. Można też opisać krajobraz ze zdjęcia albo z obrazu. Opis składa się z trzech części.

Przykładowy początek: „Obraz przedstawia wiejską okolicę w mroźny zimowy poranek”.

W rozwinięciu zaczynamy od ogółu, a potem przechodzimy do szczegółów. Elementy opisujemy po kolei: od lewej do prawej albo od środka widoku na boki i w głąb. Położenie wskazują określenia na pierwszym planie (najbliżej), na drugim planie (dalej) i w oddali (najdalej). Na przykład płot przy drodze jest na pierwszym planie, pole za nim - na drugim, a las na horyzoncie - w oddali.

Przykładowe zakończenie: „Ten cichy, biały widok budzi we mnie spokój”.

Opis jest plastyczny, gdy czytelnik łatwo wyobraża sobie widok. Pomagają w tym środki stylistyczne. Pokazują świat tak, jak widzi go i czuje osoba mówiąca w wierszu albo autor opisu:

• epitet podkreśla cechę, np. rdzawe liście;
• porównanie pokazuje podobieństwo i pobudza wyobraźnię, np. chmury jak kłęby waty;
• zdrobnienie wyraża czułość albo małość, np. ścieżynka;
• onomatopeja pozwala usłyszeć dźwięki, np. brzęczenie pszczół.

Opis ożywią też zapachy, np. żywicy w sosnowym lesie.

Zamiast ciągle pisać „widać”, dobierz czasownik do elementu krajobrazu: droga się wije, wierzby pochylają się nad wodą, konie pasą się na łące.