Ja w wolnym czasie: opis przedmiotu, epitet, film, teatr - Nowe Zamieńmy słowo 4

1.Samodzielność i sprawczość

Samodzielność to umiejętność radzenia sobie z zadaniami bez pomocy innych. Sprawczość to poczucie, że masz wpływ na własne życie i decyzje i potrafisz osiągać swoje cele. Rośnie, gdy sam coś zrobisz i ci się uda, np. upieczesz ciasto albo naprawisz rower - czujesz wtedy dumę i satysfakcję.

2.Plan opisu przedmiotu

1) Nazwa przedmiotu - we wstępie możesz też napisać, skąd go masz. 2) Do czego służy i do kogo należy. 3) Cechy przedmiotu, np. wielkość, kształt, ciężar, materiał, kolor, szczegóły. 4) Własna ocena lub opinia o przedmiocie, np. moim zdaniem, według mnie, wyróżnia się, przypomina, zwraca uwagę.

3.Słownictwo w opisie przedmiotu

Przedmiot opisujemy wieloma różnymi określeniami: wielkość i kształt (niewielki, podłużny, owalny, kanciasty), ciężar (lekki, masywny), materiał (drewniany, szklany, z wikliny), kolor (pastelowy, matowy, wielobarwny), to, jaki jest w dotyku, jak brzmi i pachnie (szorstki, puszysty, brzęczący, wonny), oraz cechy szczególne (zabytkowy, ręcznie wykonany, rodzinna pamiątka).

4.Środki stylistyczne (środki artystycznego wyrazu)

Elementy językowe, które pisarz lub poeta wprowadza do utworu, aby wywołać u odbiorcy emocje i pobudzić jego wyobraźnię, np. porównanie i epitet. Dzięki nim język poezji różni się od codziennego: ma poruszyć i zachwycić czytelnika, a nie tylko przekazać informację.

5.Porównanie

Zestawienie dwóch zjawisk, przedmiotów lub osób, które pokazuje podobieństwo ich cech. Części porównania łączą słowa: jak, jakby, niby, niczym, na kształt, np. zimny jak lód, oczy błyszczące niczym gwiazdy.

6.Epitet

Wyraz określający rzeczownik, najczęściej przymiotnik, np. puszysty śnieg, srebrny księżyc. Epitet podkreśla cechę tego, o czym mowa: kolor, kształt, wielkość albo nastrój.

7.Nastrój utworu

Atmosfera utworu i uczucia, które budzi w czytelniku, np. radosny, spokojny, tajemniczy, niepokojący, ponury, uroczysty. Budują go m.in. dobrane słowa, epitety i porównania, np. ciemne, ciężkie chmury tworzą nastrój ponury.

8.„Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza

Obszerny utwór Adama Mickiewicza pisany wierszem, opowieść o dawnym życiu polskiej szlachty na Litwie. Fragment „Wschód słońca” to poetycki opis przyrody pełen porównań i epitetów. Utwór powstał prawie 200 lat temu, dlatego jego język różni się nieco od dzisiejszego - język zmienia się z czasem.

9.Zwroty o strachu

Strach opisujemy często związkami frazeologicznymi, czyli zwrotami o znaczeniu przenośnym. Bardzo się bać: mieć miękkie kolana, drżeć ze strachu, dygotać jak osika, umierać ze strachu. Bać się własnego cienia - bać się wszystkiego. Bać się czegoś jak ognia - bardzo się czegoś bać i tego unikać. Być czyimś postrachem - budzić w kimś lęk.

10.Film animowany i kadr

Film animowany powstaje techniką animacji, np. przez fotografowanie rysunków lub innych obiektów, które pokazują następujące po sobie fazy ruchu. Wyświetlane jedno po drugim zdjęcia przypominają ruchomy obraz. Kadr to jedna klatka na taśmie filmowej.

11.Film fabularny

Utwór filmowy, który opowiada wymyśloną (fikcyjną) historię. Bohaterów grają aktorzy, a przebieg zdarzeń ustala scenariusz napisany specjalnie do filmu.

12.Film dokumentalny

Zapis rzeczywistości, czyli tego, co działo się naprawdę. Pokazuje prawdziwe osoby i wydarzenia, np. pracę ratowników górskich albo życie zwierząt w lesie.

13.Scenarzysta, producent filmowy, reżyser, kierownik produkcji

Scenarzysta pisze scenariusz, na podstawie którego powstaje film. Producent filmowy zapewnia środki (pieniądze) potrzebne do zrobienia filmu. Reżyser jest głównym realizatorem filmu i kieruje pracą całego zespołu. Kierownik produkcji organizuje pracę przy filmie, np. zarządza sprzętem i rekwizytami.

14.Scenograf, aktor, operator obrazu, realizator dźwięku, montażysta

Scenograf przygotowuje dekoracje, rekwizyty i kostiumy oraz planuje oświetlenie. Aktor wciela się w bohatera filmowego. Operator obrazu nagrywa kamerą sceny - obok reżysera jest głównym realizatorem filmu. Realizator dźwięku przygotowuje ścieżkę dźwiękową i nadzoruje nagrywanie dźwięku. Montażysta przy komputerze łączy sceny w jedną całość.

15.Pierwsi twórcy filmu

Za pierwszych twórców filmu uważa się braci Auguste'a i Louisa Lumière (czytaj: ogista i luisa limjer). Wymyślili kinematograf - urządzenie, które wyświetlało na ekranie ruchome obrazy. Pierwszy pokaz filmu odbył się w 1895 r.

16.Spektakl i antrakt

Spektakl (przedstawienie, sztuka) to widowisko, które aktorzy grają na żywo przed publicznością. Antrakt to przerwa między częściami spektaklu. Widz zachowuje się kulturalnie: wycisza telefon, nie rozmawia i nie je podczas gry, bo przeszkadzałby aktorom i innym widzom.

17.Scena, kulisy, loża i foyer

Scena to miejsce, na którym występują aktorzy (scena to także część filmu lub utworu, np. scena kłótni). Kulisy to miejsce za sceną, niewidoczne dla publiczności. Loża to najlepsze miejsca przeznaczone dla wybranych widzów. Foyer (czytaj: fłaje) to miejsce, w którym widzowie gromadzą się w czasie przerwy w przedstawieniu.

18.Kurtyna, scenografia i rekwizyt

Kurtyna to gruba zasłona, która oddziela scenę od publiczności. Scenografia to oprawa wizualna sztuki, m.in. dekoracje, oświetlenie i kostiumy. Rekwizyt to przedmiot używany w czasie przedstawienia, np. parasol, list czy korona.

19.Wiersz humorystyczny

Wiersz zabawny, który ma rozśmieszyć czytelnika. Żartobliwie pokazuje zwykłe sytuacje, często z nieoczekiwanej strony, i nierzadko ma zaskakujące, dowcipne zakończenie (puentę). Wiersz pouczający ma przede wszystkim czegoś nauczyć.

20.Dynamizm w wierszu

Wrażenie szybkiego ruchu i zmian w wierszu. Poeta buduje je m.in. bardzo krótkimi wersami, wieloma czasownikami nazywającymi ruch (biegać, skakać, kopać) oraz wykrzyknieniami i okrzykami.