Ja i nauka: „Mikołajek”, opis szkoły, cele, biblioteka - Nowe Zamieńmy słowo 4

„Mikołajek” to zbiór humorystycznych, czyli zabawnych, opowiadań. Napisał go francuski pisarz René Goscinny (czytaj: rene gosini). Opowiadania mówią o szkolnych i domowych przygodach chłopca Mikołajka i jego kolegów. Takie zdarzenia mogłyby się wydarzyć naprawdę.

Narratorem jest sam Mikołajek. Opowiada w 1. osobie, czyli mówi o sobie „ja”. Przedstawia wydarzenia po swojemu, tak jak widzi je dziecko.

Humor tych opowiadań wynika z zachowania dzieci, czyli z tego, co robią i mówią bohaterowie.

Kilka dawnych słów pomaga zrozumieć, jak kiedyś wyglądała szkoła. Dotyczą one lekcji, przyborów i kar.

Mówiło się, że uczeń siedzi w kozie albo siedzi w oślej ławce. Ośla ławka miała ucznia zawstydzić.

W opisie szkoły przechodzimy od danych szkoły, przez jej wygląd z zewnątrz, do wnętrza. Na końcu dodajemy własną ocenę.

Przydatne słownictwo:

• budynek: zabytkowy (stary i cenny dla historii), nowoczesny, ceglany, parterowy (bez pięter) albo piętrowy, zadbany, ogrodzony;
• otoczenie: dziedziniec, klomby, trawniki, plac zabaw, stojaki na rowery;
• sale: widne (jasne), przestronne (z dużą ilością miejsca), wyposażone w pomoce naukowe;
• udogodnienia, które pomagają osobom z niepełnosprawnościami: winda, podjazd dla wózków, szerokie drzwi, ścieżki dotykowe.

Np. do rozwinięcia pasuje zdanie: „Wokół piętrowego budynku rośnie niski żywopłot”.

Komunikacja to wymiana informacji. Biorą w niej udział nadawca, który przekazuje wiadomość, i odbiorca, który ją otrzymuje. Informację przekazują nie tylko słowa, ale też:

• gesty, np. wzruszenie ramion albo kciuk uniesiony w górę;
• zachowania, np. trzaśnięcie drzwiami ze złości;
• znaki, np. dzwonek na przerwę albo strzałka pokazująca wyjście.

Współpraca polega na tym, że kilka osób działa razem, żeby osiągnąć wspólny cel. Grupa dzieli się zadaniami, więc zrobi więcej niż jedna osoba. Każdy wnosi do pracy swoje pomysły i umiejętności. Np. przy gazetce klasowej jedna osoba pisze teksty, druga rysuje, a trzecia sprawdza pisownię.

Do dobrej współpracy potrzeba jasnego porozumiewania się, uważnego słuchania i życzliwości. Pracujemy życzliwie także z osobami, których nie lubimy, bo liczy się wspólny cel.

Cel krótkoterminowy osiągniesz szybko - w jeden dzień albo w tydzień. Na cel długoterminowy potrzeba więcej czasu: miesięcy, a czasem lat. Dobry cel jest konkretny i osiągalny: „w tym tygodniu powtórzę tabliczkę mnożenia” to cel konkretny, a „będę lepszy z matematyki” to cel ogólny.

Drzewo celów pomaga zaplanować zadania w czterech krokach:

Inne metody planowania:

• Lista zadań - zapisujesz obowiązki i odhaczasz te już zrobione;
• Zjedz tę żabę - zaczynasz od zadania, które jest największym wyzwaniem;
• Pomodoro - pracujesz w blokach: 25 minut skupienia i 5 minut przerwy;
• Zasada 2 minut - zadanie, które zajmie mniej niż 2 minuty, wykonujesz od razu.

Temat utworu to sprawa lub wydarzenie, o którym mówi wiersz albo opowiadanie. Ustalisz go, gdy zapytasz: o czym jest ten utwór? Temat nazywamy krótko, kilkoma słowami. Często podpowiada go tytuł. Np. opowiadanie mówi o dziewczynce, która przez całe lato uczy się jeździć na rowerze. Jego temat to nauka jazdy na rowerze.

Nie myl tematu z tytułem ani z osobą, która mówi w utworze.

• „Bajki robotów” - nie ma nazw własnych, więc wielka litera stoi tylko na początku;
• „Przygody Tomka Sawyera” - imię i nazwisko bohatera piszemy wielką literą;
• „Dzieci z Bullerbyn” - Bullerbyn to nazwa własna miejsca.

Biblioteka to miejsce, w którym wypożycza się książki, czasopisma, filmy i płyty. Można w niej też skorzystać z internetu i przeczytać prasę. Książki w bibliotece się wypożycza, a w księgarni - kupuje.

Potrzebną publikację znajdziesz w katalogu bibliotecznym. To spis zbiorów biblioteki, uporządkowany najczęściej według alfabetu.

W wielu bibliotekach działa też katalog online (czytaj: onlajn), czyli katalog w internecie. Dzięki niemu bez wychodzenia z domu sprawdzisz, czy interesująca cię książka jest dostępna, i zamówisz ją na stronie biblioteki. Kolejne kroki:

Bibliofil to miłośnik książek, znawca i zbieracz cennych egzemplarzy. Nie myl go z bibliotekarzem, który pracuje w bibliotece.

Oprócz książki papierowej są też jej inne wersje:

• e-book (czytaj: ibuk) - cyfrowa wersja książki, którą czytamy na ekranie czytnika, tabletu albo telefonu;
• audiobook (czytaj: ałdiobuk) - wersja książki do słuchania.

Gazety i czasopisma razem nazywamy prasą. Gazeta wychodzi zwykle codziennie i podaje najnowsze wiadomości. Czasopismo ukazuje się w regularnych odstępach czasu. Kwartał to trzy miesiące, czyli czwarta część roku.