Podanie, grafika, mowa zależna, wypowiedzenia złożone - NOWE Słowa na start 8

1.Podanie

Pismo użytkowe, w którym przedstawiamy władzom instytucji (np. dyrektorowi szkoły) swoją prośbę wraz z uzasadnieniem. Piszemy je językiem oficjalnym, stylem urzędowym, ze zwrotami grzecznościowymi, by zyskać przychylność odbiorcy.

2.Budowa podania

Elementy podania mają stałe miejsca. U góry: dane nadawcy (lewy róg), miejscowość i data (prawy róg), adresat (po prawej, niżej) i nagłówek PODANIE (na środku). Treść: wstęp - prośba, rozwinięcie - zwięzłe i rzeczowe uzasadnienie, zakończenie - prośba o pozytywne rozpatrzenie sprawy. Na dole: zwrot grzecznościowy, odręczny podpis, a w lewym dolnym rogu spis załączników.

3.Zwroty grzecznościowe w podaniu

Stałe formuły języka oficjalnego. Prośba: „zwracam się z uprzejmą prośbą o…”, „uprzejmie proszę o…”. Uzasadnienie: „prośbę swoją uzasadniam tym, że…”, „ponadto chciałbym dodać, że…”. Zakończenie: „proszę o pozytywne rozpatrzenie mojej sprawy”. Pożegnanie: „z wyrazami szacunku”, „z poważaniem”.

4.Błędy w podaniu

Najczęstsze błędy to: słownictwo potoczne (np. „byłoby super”), poufały zwrot do adresata (np. po imieniu), pytania retoryczne skierowane do adresata, nierzeczowe uzasadnienie dotyczące tylko własnej wygody oraz brak stałych elementów, np. daty, adresata albo podpisu.

5.Grafika

Jedna z głównych dyscyplin sztuk plastycznych (obok malarstwa, rzeźby i architektury). Jej podstawą jest rysunek powielany różnymi technikami: artysta pokrywa farbą formę z drewna, metalu lub innego materiału i odbija ją na papierze albo tkaninie. W grafice artystycznej cały proces odbywa się w pracowni artysty, więc każda odbitka jest samodzielnym dziełem sztuki.

6.Ilustracja

Rysunek, grafika albo fotografia, która dopełnia tekst, np. w książce, artykule lub na blogu. Może objaśniać, uzupełniać, interpretować albo dopowiadać tekst.

7.Plakat

Gatunek grafiki użytkowej, który często ma wysokie walory artystyczne. Służy różnym celom, m.in. informacyjnym i reklamowym, np. zapowiada koncert albo zachęca do udziału w wyborach.

8.Animacja

Technika, która łączy pojedyncze elementy graficzne i umożliwia ich odtwarzanie, tak że obraz się porusza. Dziś wykonuje się ją w programach graficznych - tak powstają filmy animowane, gry i materiały naukowe.

9.Logo i identyfikacja wizualna firmy

Zestaw elementów graficznych - symboli, układu kolorów, czcionek i znaków - które mają się kojarzyć z daną firmą lub organizacją, np. znak i barwy, po których od razu rozpoznajemy sieć sklepów.

10.Środki wyrazu grafiki

Rysunek (uproszczony lub szczegółowy, wpływa na wymowę dzieła), linie i kreski (zaznaczają kontury; kreskowanie, czyli wiele równoległych linii obok siebie, daje wrażenie światłocienia), perspektywa (złudzenie głębi dzięki układowi linii, np. skośnemu) i kompozycja (układ elementów: m.in. statyczna, dynamiczna, otwarta, zamknięta).

11.Techniki graficzne: drzeworyt, linoryt, akwaforta

Drzeworyt - rysunek żłobi się dłutem, nożykiem lub rylcem w drewnianej płycie i pokrywa farbą. Linoryt - rysunek żłobi się tak samo, ale w linoleum, co pozwala robić duże odbitki. Akwaforta - płytę miedzianą lub cynkową pokrywa się werniksem, igłą rysuje, trawi w roztworze chemicznym, a farbę wciera w bruzdy i odbija pod prasą.

12.Ocena grafiki

Oceniamy to samo co w malarstwie (oddziaływanie na wyobraźnię, siłę wyrazu, emocje), a także rysunek (oryginalność, umiejętność naśladowania znanych rozwiązań), linie i kreski (światłocień, perspektywa, faktura), kolor (kontrasty i półtony albo dobór barw) i funkcjonalność - grafika użytkowa ma jak najlepiej realizować swój cel.

13.Mowa niezależna

Dosłowne przytoczenie czyjejś wypowiedzi. Zapisujemy ją jako cytat w cudzysłowie po dwukropku, np. Ola zapytała: „Idziesz z nami?”, albo jako dialog - wypowiedź postaci od nowej linii po myślniku. Wprowadzamy ją czasownikami mówienia, np. zapytał, stwierdził, zaproponował, zaprotestował.

14.Mowa zależna

Przekazanie czyjejś wypowiedzi własnymi słowami. Cudze słowa stają się częścią naszej wypowiedzi w formie zdania złożonego podrzędnie, bez cudzysłowu, np. Ola zapytała, czy idę z nimi. Zmieniamy osobę i zaimki; oznajmienie wprowadzamy przez „że”, pytanie przez „czy” albo zaimek pytający, prośbę przez „żeby”.

15.Wypowiedzenie wielokrotnie złożone

Wypowiedzenie zbudowane z co najmniej trzech wypowiedzeń składowych - zdań lub równoważników zdań. Aby je policzyć, liczymy orzeczenia i sprawdzamy, czy są równoważniki zdań, np. Gdy wróciłem, mama spała, więc wszedłem cicho (trzy orzeczenia).

16.Relacje między wypowiedzeniami składowymi

Wypowiedzenia składowe mogą być wobec siebie współrzędne (równorzędne, łączone np. przez i, ale, więc) albo podrzędne (jedno odpowiada na pytanie zadane od drugiego). Jedno zdanie może być jednocześnie podrzędne wobec jednego zdania i nadrzędne wobec innego, np. w wypowiedzeniu Wiem, że Ola kupiła rower, o którym marzyła zdanie „że Ola kupiła rower” jest podrzędne wobec „Wiem” i nadrzędne wobec „o którym marzyła”.

17.Wykres wypowiedzenia wielokrotnie złożonego

Rysunek, który pokazuje relacje między wypowiedzeniami składowymi. Zdanie nadrzędne stoi wyżej, a podrzędne niżej, połączone pionową kreską z pytaniem. Zdania współrzędne stoją na jednym poziomie, połączone kropkowaną linią ze spójnikiem. Równoważnik zdania oznacza się linią falistą. Np. Wracając ze szkoły, pomyślałem, że kupię kwiaty, które lubi mama.

18.Interpunkcja w wypowiedzeniu wielokrotnie złożonym

Obowiązują te same zasady co w zdaniach złożonych: przecinkiem oddzielamy zdania podrzędne i równoważniki od nadrzędnych oraz zdania współrzędne połączone np. przez ale, więc, dlatego. Przed pojedynczym i, oraz, albo, lub przecinka nie stawiamy. Zdanie wtrącone oddzielamy przecinkami z obu stron, np. Film, który polecałeś, był świetny.

19.Powtarzanie zaimka „który”

Błędem jest zaczynanie następnych zdań podrzędnych od „który”, np. Obejrzałem film, który nakręcił reżyser, który dostał nagrodę. Jedno zdanie zamieniamy na przydawkę z imiesłowem przymiotnikowym: …który nakręcił nagrodzony reżyser. „Który” można powtórzyć, gdy zdania są współrzędne: film, który polecił brat i który zachwycił krytyków.