Ilustracja do zestawu: Opis przedmiotu i zwierzęcia

Polski

Opis przedmiotu i zwierzęcia

Zestaw uczy, jak napisać opis przedmiotu i opis zwierzęcia: z czego składa się opis i w jakiej kolejności podawać informacje. Poćwiczysz przymiotniki, epitety, porównania i wyrazy, które łączą zdania w spójny tekst.

Szkoła podstawowa17 fiszek25 pytań w 3 etapachnotatka

Podcast

Ładuję…

Quizy w tym zestawie

25 pytań w 3 etapach

Odblokujesz je po dodaniu zestawu.

  1. Etap 1: Budowa opisu

    Etap 1 · 9 fiszek · 8 pytań

  2. Etap 2: Słownictwo w opisie

    Etap 2 · 4 fiszki · 9 pytań

  3. Etap 3: Opis zwierzęcia

    Etap 3 · 4 fiszki · 8 pytań

  4. Powtórka z całości

    15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów

1.Opis

Tekst, który słowami pokazuje, jak coś wygląda, np. przedmiot, zwierzę, osoba albo miejsce. Czytelnik ma zobaczyć to oczami wyobraźni.

2.Opis a opowiadanie

Opis pokazuje, jak coś wygląda, i zwykle jest pisany w czasie teraźniejszym. Opowiadanie mówi, co się wydarzyło, i zwykle jest pisane w czasie przeszłym.

3.Kompozycja opisu przedmiotu

Opis ma trzy części. Wstęp mówi, co opisujemy. Rozwinięcie przedstawia wygląd i przeznaczenie przedmiotu. Zakończenie podaje naszą opinię albo uczucia.

1Wstępco to jest, skąd go mam2Rozwinięciewygląd, części, do czego służy3Zakończeniemoja opinia, uczucia

4.Wstęp opisu

Pierwsza, krótka część opisu. Podajemy w niej nazwę przedmiotu lub zwierzęcia i mówimy, skąd go mamy albo gdzie się znajduje.

5.Rozwinięcie opisu

Najdłuższa część opisu. Przedstawiamy w niej wygląd: wielkość, kształt, kolor, materiał i części. W opisie przedmiotu piszemy też, do czego on służy.

6.Zakończenie opisu

Ostatnia część opisu. Piszemy w niej, co myślimy o przedmiocie lub zwierzęciu, dlaczego jest dla nas ważne i co czujemy.

7.Kolejność od ogółu do szczegółu

Zasada porządkowania opisu. Najpierw podajemy wygląd ogólny, np. wielkość i kształt, a potem szczegóły, np. kolor, ozdoby i drobne części.

8.Akapit

Fragment tekstu zaczynany od nowej linii, z małym wcięciem. W opisie każda część, czyli wstęp, rozwinięcie i zakończenie, zaczyna się od nowego akapitu.

9.Przymiotnik

Część mowy, która nazywa cechy rzeczy, ludzi i zwierząt. Odpowiada na pytania: jaki? jaka? jakie? Na przykład: duży, okrągły, puszysty.

10.Cechy przedmiotu w opisie

Opisując przedmiot, podajemy m.in. jego wielkość, kształt, kolor i materiał, z którego jest zrobiony. Każdą cechę określamy trafnym przymiotnikiem.

Cechy przedmiotuKształtokrągłyprostokątnyKolorgranatowypstrokatyMateriałdrewnianymetalowy

11.Epitet

Wyraz, który określa rzeczownik i nazywa jego cechę. Najczęściej jest to przymiotnik, np. puszysty ogon, gładki kamień.

12.Porównanie

Zestawienie dwóch rzeczy, które są do siebie podobne. Łączą je wyrazy: jak, niczym, jakby, np. oczy czarne jak węgielki.

13.Określenia położenia

Wyrazy, które mówią, gdzie znajduje się część przedmiotu, np. na górze, na dole, pośrodku, obok, z przodu, po lewej stronie. Porządkują opis i łączą zdania.

14.Kompozycja opisu zwierzęcia

We wstępie podajemy, jakie to zwierzę i skąd je znamy. W rozwinięciu opisujemy wygląd, a potem zachowanie i zwyczaje. W zakończeniu piszemy o naszych uczuciach.

15.Pokrycie i części ciała zwierzęcia

Opisujemy wielkość i budowę ciała, pokrycie ciała, np. sierść, pióra lub łuski, oraz części ciała, np. głowę, oczy, uszy, łapy i ogon.

Wygląd zwierzęciaPokrycie ciałasierśćpiórałuskiCzęści ciałapyskdzióbogon

16.Zachowanie i zwyczaje zwierzęcia

Część opisu, której nie ma w opisie przedmiotu. Piszemy, jak zwierzę się porusza, co je i jaki ma charakter. Pomagają w tym czasowniki i przysłówki, np. skacze zwinnie.

17.Unikanie powtórzeń w opisie

Zamiast ciągle pisać „jest” i „ma”, używamy innych czasowników, np. znajduje się, zdobi, pokrywa, widać. Nazwę przedmiotu można zastąpić słowem on lub ona.

Notatka

Czym opis różni się od opowiadania

Opis maluje obraz słowami. Czytelnik ma zobaczyć przedmiot albo zwierzę, chociaż go nie widzi. Opowiadanie przedstawia wydarzenia, które następują po sobie.

CechaOpisOpowiadanie
pytaniejak to wygląda?co się wydarzyło?
czaszwykle teraźniejszyzwykle przeszły
typowe wyrazyprzymiotniki, określenia położenianajpierw, potem, nagle

Czas czasownika często pomaga rozpoznać rodzaj tekstu. Zdanie Budzik stoi na półce pasuje do opisu. Zdanie Budzik zadzwonił o szóstej pasuje do opowiadania.

Trzy części opisu przedmiotu

Opis przedmiotu ma trzy części. Każdą zaczynamy od nowego akapitu, czyli od nowej linii z małym wcięciem.

  • Wstęp jest krótki. Mówi, co opisujemy i skąd to mamy albo gdzie to stoi.
  • Rozwinięcie jest najdłuższe. Przedstawia wygląd i części przedmiotu oraz to, do czego służy.
  • Zakończenie zawiera naszą opinię i uczucia. Mówi też, dlaczego przedmiot jest dla nas ważny.
1Wstępnazwa przedmiotu, skąd go mam2Rozwinięciewygląd, części, przeznaczenie3Zakończeniemoja opinia i uczucia
Kolejność części opisu przedmiotu

Zapamiętaj

Wstęp - co to jest; rozwinięcie - jak wygląda i do czego służy; zakończenie - co o tym myślę.

Od ogółu do szczegółu

Rozwinięcie porządkujemy zasadą od ogółu do szczegółu. Najpierw opisujemy cały przedmiot: jego wielkość i kształt. Potem przechodzimy do drobnych części, kolorów i ozdób. Dzięki temu czytelnik najpierw widzi całość, a potem dokłada szczegóły.

Określenia położenia mówią, gdzie jest dana część. Należą do nich np. na górze, pośrodku, z tyłu, po prawej stronie. Porządkują opis i łączą kolejne zdania.

Przykład

Mój budzik jest mały i okrągły. Na górze ma dwa metalowe dzwonki. Pośrodku tarczy widać dwie czarne wskazówki.

Przymiotniki nazywają cechy

Przymiotnik to część mowy, która nazywa cechy. Odpowiada na pytania: jaki? jaka? jakie? W opisie przedmiotu podajemy kilka rodzajów cech. Do każdej dobieramy trafny przymiotnik.

Cechy przedmiotuwielkośćmalutkiwysokikształtkwadratowyowalnykolorsrebrnyżółtymateriałszklanyplastikowy
Cechy przedmiotu i przymiotniki

Przymiotnik łatwo pomylić z innym wyrazem z tej samej rodziny. Wyraz słoneczny jest przymiotnikiem. Wyraz słońce to rzeczownik, a słonecznie to przysłówek.

Epitet i porównanie

Epitet to wyraz, który określa rzeczownik i nazywa jego cechę. Najczęściej jest nim przymiotnik, np. szorstki koc, wesoła papuga.

Porównanie zestawia dwie podobne do siebie rzeczy. Łączą je wyrazy jak, niczym albo jakby, np. dziób żółty jak cytryna.

Ważne

Sam przymiotnik to jeszcze nie porównanie. Porównanie ma dwie rzeczy i wyraz, który je łączy.

Epitety i porównania sprawiają, że opis jest ciekawszy i dokładniejszy.

Opis zwierzęcia

Opis zwierzęcia też ma wstęp, rozwinięcie i zakończenie. We wstępie piszemy, jakie to zwierzę i skąd je znamy. W zakończeniu piszemy o naszych uczuciach.

Rozwinięcie ma dwie części. Najpierw opisujemy wygląd: wielkość, budowę i pokrycie ciała. Zwykle ssaki mają sierść, ptaki pióra, a ryby łuski. Opisujemy też części ciała, np. głowę, uszy i łapy. Potem opisujemy zachowanie i zwyczaje. Tej części nie ma w opisie przedmiotu.

1Wstępjakie to zwierzę, skąd je znam2Wyglądbudowa, pokrycie, części ciała3Zachowanie i zwyczajeruch, jedzenie, charakter4Zakończeniemoje uczucia
Kolejność w opisie zwierzęcia

W opisie zachowania pomagają czasowniki i przysłówki, np. chomik szybko chowa ziarno do policzków.

Jak unikać powtórzeń

Opis szybko staje się nudny, gdy w każdym zdaniu powtarzamy „jest” albo „ma”. Zamiast nich używamy innych czasowników, np. znajduje się, zdobi, pokrywa, widać.

Nazwy przedmiotu czy zwierzęcia też nie powtarzamy w każdym zdaniu. Zastępujemy ją słowem on albo ona.

Przykład

Zamiast: Lampka ma klosz. Lampka ma kabel. Lepiej: Lampkę zdobi zielony klosz. Z tyłu widać długi kabel.

Po napisaniu przeczytaj opis jeszcze raz. Sprawdź kolejność informacji i poszukaj powtórzeń.

Sprawdzian do druku

Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną

Sprawdzam sprawdzian…

Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem

WhatsApp

Podobne zestawy

Zobacz wszystkie fiszki z języka polskiego