List oficjalny, kultura języka, mowa i pismo - NOWE Słowa na start 6

1.Wyrazy wieloznaczne

Słowa, które mają wiele znaczeń. To, w jakim znaczeniu użyto wyrazu, poznajemy z kontekstu, czyli ze zdania, w którym występuje, np. pióro ptaka i pióro do pisania.

2.Na porządku dziennym

Związek frazeologiczny o zachowaniu lub zjawisku, które zdarza się często i nikogo już nie dziwi, np. Korki w centrum miasta są na porządku dziennym.

3.Nie do pomyślenia

Utarte wyrażenie o czymś, w co trudno uwierzyć, co nas zaskakuje i jednocześnie oburza, np. To nie do pomyślenia, żeby ktoś wyrzucał śmieci do rzeki.

4.Komiks

Opowieść przedstawiona w serii rysunków, czyli kadrów, ułożonych po kolei. Wypowiedzi postaci zapisuje się w dymkach, a ich uczucia pokazują rysunki, np. gesty i mimika.

5.Artykuł popularnonaukowy

Tekst, który prostym językiem przekazuje wiedzę naukową szerokiemu gronu czytelników. Podaje fakty i dane liczbowe, powołuje się na badaczy i instytucje, a dłuższy tekst dzieli śródtytułami, które zapowiadają treść kolejnych części.

6.List oficjalny

W odróżnieniu od listu prywatnego jest skierowany do osoby publicznej, której nadawca nie zna osobiście, albo do instytucji, urzędu lub organizacji. Najczęściej zawiera prośbę lub podziękowanie i powinien być zwięzły i rzeczowy.

7.Budowa listu oficjalnego

W prawym górnym rogu: miejscowość i data. W lewym górnym rogu: imię, nazwisko i adres nadawcy. Niżej po prawej: adresat z jego stanowiskiem. Potem zwrot grzecznościowy, treść (wstęp, rozwinięcie, zakończenie), informacja o załącznikach, zwrot pożegnalny i podpis.

8.Wstęp, rozwinięcie i zakończenie listu oficjalnego

Wstęp: przedstawiamy sprawę, z którą się zwracamy. Rozwinięcie: podajemy argumenty uzasadniające prośbę albo piszemy, za co dziękujemy. Zakończenie: jeszcze raz prosimy o przychylne rozpatrzenie sprawy i dodajemy zwrot wyrażający szacunek. Części oddzielamy akapitami.

9.Nagłówek grzecznościowy

Zwrot grzecznościowy, którym rozpoczynamy list oficjalny, np. Szanowna Pani!, Szanowny Panie Dyrektorze, Wielce Szanowni Państwo. Zwrot do adresata piszemy wielką literą.

10.Zwroty do przedstawiania sprawy

Zwroty, którymi w liście oficjalnym wyrażamy prośbę, podziękowanie lub argument, np. Zwracam się z uprzejmą prośbą o…, Bardzo proszę o…, Pragnę podziękować za…, Swoją prośbę motywuję tym, że…, Pragnę zwrócić uwagę na…, Zapewniam, że…

11.Zwroty pożegnalne

W liście oficjalnym zwrot wyrażający szacunek, który stawiamy przed podpisem, np. Z wyrazami szacunku, Z poważaniem, Łączę wyrazy szacunku.

12.Załączniki i podpis

Dokumenty lub zdjęcia dołączone do listu oficjalnego wymieniamy w jego treści, a przy kilku można sporządzić ponumerowany spis. List podpisujemy pełnym imieniem i nazwiskiem; pismo przygotowane na komputerze też trzeba podpisać odręcznie.

13.Typowe błędy w liście oficjalnym

W liście oficjalnym błędem są: słowa potoczne i poufałe (Hej, byłoby super, daj znać), zdrobnienia i czułe pozdrowienia, podpis samym imieniem lub zdrobnieniem, brak daty, adresata albo uzasadnienia prośby.

14.Sytuacje oficjalne i nieoficjalne

Sposób porozumiewania się zależy od sytuacji komunikacyjnej. Nieoficjalne: swobodna rozmowa z rówieśnikami i bliskimi dorosłymi. Oficjalne: publiczne przemawianie, rozmowa z nauczycielem, sąsiadką albo inną dorosłą osobą spoza najbliższego otoczenia.

15.Nieoficjalna odmiana języka

Odmiana używana w sytuacjach nieoficjalnych. Pojawiają się w niej wyrazy potoczne (np. spoko zamiast dobrze) i zabarwione uczuciowo (np. słoneczko, domeczek).

16.Cechy języka potocznego

Proste i konkretne słownictwo; wyrazy nacechowane emocjonalnie i oceniające (zdrobnienia, związki frazeologiczne); krótkie zdania, równoważniki zdań i skróty myślowe; mniejsza dbałość o poprawność. Używamy go w rozmowach z bliskimi, SMS-ach, e-mailach do znajomych i pamiętnikach.

17.Oficjalna odmiana języka

Odmiana używana w sytuacjach oficjalnych. Starannie dobieramy słowa, dbamy o poprawność i używamy zwrotów grzecznościowych, np. Szanowni Państwo, Proszę przyjąć podziękowania.

18.Etykieta językowa

Zbiór zasad kulturalnego porozumiewania się w sytuacjach oficjalnych i nieoficjalnych. Wymaga zwrotów grzecznościowych (proszę, dziękuję, przepraszam), odpowiednich zwrotów do adresata, tytułów (np. pani doktor, panie profesorze) i słownictwa dostosowanego do sytuacji.

19.Język mówiony

Język wspomagany gestem, mimiką i intonacją. Zwłaszcza w sytuacjach nieoficjalnych ma proste, często urwane wypowiedzenia, liczne powtórzenia, słownictwo potoczne i nacechowane emocjonalnie, a niekiedy łamie reguły poprawności.

20.Język pisany

Język, który wyróżnia większa staranność i dbałość o formę wypowiedzi, uporządkowany tok myśli, bogate słownictwo oraz złożone i rozbudowane konstrukcje zdań.