Biblia, przypowieść, mit, motywy biblijne - NOWE Słowa na start 6

1.Biblia (Pismo Święte)

Zbiór ksiąg religijnych uznawanych przez chrześcijan za święte. Dzieli się na Stary Testament (w nim m.in. opis stworzenia świata i człowieka) i Nowy Testament (głównie życie i nauka Jezusa oraz działalność jego uczniów - apostołów).

2.Stworzenie świata (Księga Rodzaju)

Biblijny opis początku świata ze Starego Testamentu. Bóg stwarza świat słowem przez sześć dni: światłość, niebo, ziemię z morzem i roślinami, ciała niebieskie, istoty wodne i ptaki, a na końcu zwierzęta lądowe i człowieka. Siódmego dnia odpoczywa i czyni ten dzień świętym.

3.Stworzenie człowieka w Biblii

Bóg stwarza człowieka szóstego dnia, na swój obraz i podobieństwo, jako mężczyznę i niewiastę. Błogosławi ludzi i daje im władzę nad ziemią i zwierzętami, a potem widzi, że wszystko, co uczynił, jest bardzo dobre.

4.Powtórzenie

Środek językowy: dwukrotne lub wielokrotne pojawienie się tego samego elementu (słowa, zdania albo dłuższego fragmentu) w niewielkim odcinku tekstu, np. Czekam, czekam, a lata mijają.

5.Funkcje powtórzenia

Powtórzenie podkreśla znaczenie danego fragmentu, ułatwia zapamiętanie tekstu, zwraca uwagę na wyrażane uczucia i nadaje utworowi wyrazisty rytm.

6.Raj (ogród Eden)

W Biblii idealny ogród, w którym Bóg umieścił pierwszych ludzi, Adama i Ewę. Zostali z niego wygnani z powodu grzechu: zjedli owoc z drzewa poznania dobra i zła, którego Bóg zakazał im jeść.

7.Zakazany owoc

Związek frazeologiczny pochodzenia biblijnego: coś, co kusi właśnie dlatego, że jest zabronione. Nawiązuje do owocu z rajskiego drzewa, który Ewa podała Adamowi, np. Dla Kuby gra brata to zakazany owoc.

8.Rajskie życie i raj utracony

Związki frazeologiczne związane z biblijnym rajem. Rajskie życie to życie beztroskie, szczęśliwe i wygodne (czuć się jak w raju - czuć się wspaniale). Raj utracony to szczęśliwe miejsce lub czas, do których nie można już wrócić.

9.Przypowieść

Utwór, w którym przedstawiona historia ma oprócz znaczenia dosłownego głębszy sens. Ilustruje ogólne zasady ludzkiego postępowania i zawiera pouczenie, jak należy się zachowywać: pokazuje wzory do naśladowania i to, czego trzeba unikać.

10.Przypowieść o miłosiernym Samarytaninie

Przypowieść z Nowego Testamentu (Ewangelia według św. Łukasza). Rannemu wędrowcowi, którego minęli kapłan i lewita, pomaga Samarytanin - obcy, którym wielu Żydów pogardzało. Uczy, że bliźnim jest każdy potrzebujący i trzeba mu okazać miłosierdzie bez względu na pochodzenie.

11.Dobry (miłosierny) samarytanin

Człowiek, który bezinteresownie pomaga potrzebującym, także obcym. Określenie pochodzi od przypowieści o miłosiernym Samarytaninie, np. Jakiś dobry samarytanin pomógł mi zmienić koło.

12.Przypowieść o talentach

Przypowieść z Ewangelii według św. Mateusza. Pan przed podróżą powierza sługom talenty, czyli bardzo cenne monety: dwaj je pomnażają i zostają nagrodzeni, a trzeci ze strachu zakopuje swój i zostaje ukarany. Talenty oznaczają zdolności, które trzeba rozwijać, a nie marnować z lęku lub lenistwa.

13.Mit

Fantastyczna opowieść o bardzo odległej przeszłości, która wyraża wierzenia i doświadczenia danego ludu. Mity opowiadają m.in. o powstaniu świata i człowieka, czynach bogów i bohaterów, walce dobra ze złem, pochodzeniu zjawisk przyrody i zwyczajów. Długo przekazywano je ustnie, dlatego mają różne wersje.

14.Mitologia

Zbiór mitów jednego ludu, np. Greków, Rzymian, Słowian czy Egipcjan. Na kulturę europejską najbardziej wpłynęły mitologia grecka i wzorująca się na niej mitologia rzymska.

15.Mit o Prometeuszu

Grecki mit o Prometeuszu, który ulepił ludzi z gliny, a potem wbrew zakazowi Zeusa dał im ogień i nauczył ich z niego korzystać. Za karę Zeus kazał przykuć go do skały na Kaukazie, gdzie orzeł wyjadał mu wątrobę, która w nocy odrastała.

16.Prometeusz - dobroczyńca ludzkości

Bohater, który poświęca się dla dobra ludzi i sprzeciwia się władcy Olimpu. Jest dobry, mądry, odważny, ofiarny i nieustępliwy: nie wyrzekł się miłości do ludzi, choć w ten sposób mógłby uniknąć kary.

17.Bogowie greccy i ich dziedziny

Zeus - władca wszystkich bogów; Posejdon - bóg morza; Hades - władca świata zmarłych; Atena - bogini mądrości i patronka wojny sprawiedliwej; Artemida - bogini łowów.

18.Motyw biblijny i motyw mitologiczny

Postać, wydarzenie lub miejsce zaczerpnięte z Biblii albo z mitologii, do którego nawiązują pisarze, malarze, rzeźbiarze, muzycy i filmowcy. Motywami biblijnymi są np. stworzenie świata, pierwsi ludzie i raj, a mitologicznymi - np. Zeus, Meduza czy minotaur.

19.Opowiadanie twórcze na podstawie mitu lub przypowieści

Opowiadanie o przygodach bohaterów znanych z mitologii albo z Biblii, które zachowuje cechy gatunku, do którego nawiązuje. Można przedstawić inną wersję wydarzeń, dalsze losy bohaterów albo przenieść historię w czasy współczesne. Warto wprowadzić opisy, dialogi i zwroty akcji oraz określić czas i miejsce akcji.

20.Cechy nowej wersji mitu i przypowieści

Nowa wersja mitu, tak jak mit, przedstawia ludzi, bogów lub herosów w przygodach pełnych zwrotów akcji i ma charakter uniwersalny, czyli ponadczasowy. Nowa wersja przypowieści ma głębszy sens i przesłanie: przestrogę przed złym zachowaniem albo naukę, jak żyć.

21.Powieść obyczajowa

Powieść o codziennym życiu, sprawach i obyczajach ludzi. Jej bohaterami są zazwyczaj przeciętni ludzie zmagający się z różnymi problemami, akcja często toczy się w ich najbliższym otoczeniu, a wydarzenia są realistyczne. Przykładem jest „Noelka” Małgorzaty Musierowicz.