Unit 6 People at work - Together 7

1.Zawody: accountant, lawyer, police officer

accountant - księgowy/księgowa; computer programmer - programista/programistka; lawyer - prawnik/prawniczka; police officer - policjant/policjantka; social worker - pracownik socjalny/pracowniczka socjalna. Przykład: My aunt is an accountant, so she knows a lot about taxes. - Moja ciocia jest księgową, więc dużo wie o podatkach.

2.Zawody: hairdresser, paramedic, flight attendant

fashion designer - projektant/projektantka mody; flight attendant - steward/stewardesa; hairdresser - fryzjer/fryzjerka; paramedic - ratownik medyczny/ratowniczka medyczna; robotics engineer - inżynier/inżynierka robotyki. Przykład: The paramedics arrived five minutes after our call. - Ratownicy medyczni przyjechali pięć minut po naszym telefonie.

3.Miejsca pracy: court, factory, salon

court - sąd; factory - fabryka; fashion design studio - pracownia projektowania mody; home office - biuro w domu; office - biuro; police station - komisariat policji; salon - salon (np. fryzjerski); the community - społeczność lokalna (praca w terenie, wśród mieszkańców). Przykład: My dad has a home office in the attic. - Mój tata ma biuro w domu, na poddaszu.

4.in / at / on / outdoors - gdzie ktoś pracuje

Z większością miejsc pracy łączymy in albo at: at oznacza ogólne miejsce, a in - wnętrze budynku. Ze środkami transportu używamy on, a przed outdoors nie stawiamy przyimka. Przykłady: She works at a bank. - Ona pracuje w banku. He works on a ship. - On pracuje na statku. Farmers often work outdoors. - Rolnicy często pracują na świeżym powietrzu.

5.Present perfect: have/has + III forma

Present perfect tworzymy z have/has i trzeciej formy czasownika (past participle). Czasowniki regularne mają w niej końcówkę -ed, a formy nieregularne trzeba znać (been, done, written). Przeczenie tworzymy z haven't/hasn't, a pytanie zaczynamy od Have/Has. Przykłady: She has lost her keys. - Ona zgubiła klucze. Have you seen my phone? - Widziałeś mój telefon?

6.already - już

Already (już) stawiamy w zdaniach twierdzących w present perfect, między have/has a trzecią formą czasownika. Mówimy tak, gdy coś już się stało, często wcześniej, niż się spodziewano. Przykłady: We've already eaten dinner. - Już zjedliśmy obiad. The bus has already left. - Autobus już odjechał.

7.yet - już? / jeszcze nie

Yet stawiamy na końcu pytań i przeczeń w present perfect. W pytaniu znaczy już, a w przeczeniu - jeszcze (nie). Przykłady: Has your sister called yet? - Czy twoja siostra już dzwoniła? I haven't packed my bag yet. - Jeszcze nie spakowałem torby.

8.ever / never - doświadczenia

Present perfect z ever i never stosujemy, gdy mówimy o doświadczeniach z całego życia i nie podajemy, kiedy to było. Ever (kiedykolwiek) stawiamy w pytaniach, a never (nigdy) w zdaniach twierdzących, bo never samo jest przeczeniem. Przykłady: Have you ever ridden a horse? - Czy jeździłeś kiedyś konno? I've never seen snow. - Nigdy nie widziałem śniegu.

9.I work remotely / That's life!

I work remotely. - Pracuję zdalnie.; I'd hate to ... - Bardzo nie chciałbym...; They don't give me a good vibe. - Nie robią na mnie dobrego wrażenia.; That's life! - Takie jest życie!; The rest is history! - Reszta to już historia! Przykład: I'd hate to work at night. - Bardzo nie chciałbym pracować w nocy.

10.Cechy: ambitious, creative, patient

ambitious - ambitny; creative - kreatywny, twórczy; helpful - pomocny, uczynny; organised - zorganizowany; patient - cierpliwy; shy - nieśmiały. Przykład: You need to be patient when you teach a dog new tricks. - Trzeba być cierpliwym, gdy uczy się psa nowych sztuczek.

11.a natural leader / a great listener

a great listener - ktoś, kto świetnie słucha innych; a natural leader - urodzony przywódca / urodzona przywódczyni; good at solving problems - dobry w rozwiązywaniu problemów; good with numbers - dobrze radzący sobie z liczbami; great communication skills - świetne umiejętności komunikacyjne. Przykład: In our team Ola is a natural leader. - W naszej drużynie Ola jest urodzoną przywódczynią.

12.Praca: challenging, stressful, well-paid

challenging - wymagający, będący wyzwaniem; satisfying - dający satysfakcję; stressful - stresujący; well-paid - dobrze płatny. Przykład: Working at a big airport can be stressful. - Praca na dużym lotnisku bywa stresująca.

13.earn money, get work experience

earn money - zarabiać pieniądze; get a part-time job - dostać pracę na część etatu (pracę dorywczą); get work experience - zdobyć doświadczenie zawodowe; have a full-time job - mieć pracę na pełny etat. Przykład: My brother wants to get a part-time job at the weekends. - Mój brat chce znaleźć pracę dorywczą na weekendy.

14.How long...? - jak długo

Pytając, jak długo coś trwa aż do teraz, używamy How long i present perfect: How long have/has + osoba + trzecia forma? Po polsku mówimy wtedy w czasie teraźniejszym („Jak długo ją znasz?”), ale po angielsku nie używamy present simple. Przykłady: How long have you known Kasia? - Jak długo znasz Kasię? How long has he worked here? - Jak długo on tu pracuje?

15.for i since

W present perfect for (przez) stawiamy przed okresem czasu (for two hours, for a week), a since (od) - przed punktem w czasie, od którego coś trwa (since Monday, since 2015, since I was six). Po polsku w obu przypadkach często mówimy „od”, np. od dwóch lat = for two years. Przykłady: I've had this watch for three years. - Mam ten zegarek od trzech lat. They've been friends since primary school. - Przyjaźnią się od podstawówki.

16.Present perfect czy past simple?

Past simple stosujemy, gdy podajemy albo pytamy, kiedy coś się stało: yesterday, last year, two days ago (dwa dni temu), in 2020, When...? Present perfect stosujemy bez konkretnego czasu w przeszłości, z ever, never, already, yet, for i since. Przykłady: I met Ben two years ago. - Poznałem Bena dwa lata temu. I've known Ben for two years. - Znam Bena od dwóch lat.

17.apprentice, fabric - rzemiosło

apprentice - czeladnik/czeladniczka; artisan - rzemieślnik/rzemieślniczka; brand - marka; classical guitar - gitara klasyczna; fabric - tkanina; silver - srebrny; jewellery - biżuteria; workshop - warsztat, pracownia; by hand - ręcznie. Przykład: This bag is made of strong fabric. - Ta torba jest uszyta z mocnej tkaniny.

18.Jak mówić o doświadczeniu zawodowym?

O doświadczeniu bez podawania czasu mówimy w present perfect, a gdy mówimy, kiedy to było - w past simple. Zwroty: Have you ever worked / volunteered? - Czy kiedyś pracowałeś / byłeś wolontariuszem?; I've been a ... - Byłem już (np. opiekunem do dzieci)...; I did a bit of work for ... - Trochę pracowałem dla...; I was a ... in ... - Byłem ... w... Przykład: Last summer I worked as a lifeguard at the lake. - Zeszłego lata pracowałem jako ratownik nad jeziorem.

19.Umiejętności: I'm good at / with

Opisując swoje umiejętności, mówimy I'm good at + rzeczownik albo czasownik z -ing (I'm good at solving problems / following instructions - jestem dobry w rozwiązywaniu problemów / wykonywaniu poleceń). Good with łączymy z ludźmi, zwierzętami albo liczbami (I'm good with children - dobrze radzę sobie z dziećmi). Cechy: I'm very organised / punctual - jestem bardzo zorganizowany / punktualny. Przykład: I'm good at drawing. - Dobrze rysuję.

20.Rozmowa o pracę: interview, volunteer

interview - rozmowa kwalifikacyjna; volunteer - wolontariusz/wolontariuszka, być wolontariuszem; nervous - zdenerwowany (z niepokoju), zestresowany; punctual - punktualny; babysitter - opiekunka do dziecka; summer camp - obóz letni; You've got the job! - Dostałeś tę pracę! Przykład: My brother is a volunteer at the local library. - Mój brat jest wolontariuszem w miejscowej bibliotece.

21.Dzień kariery: workshop, careers advisor

careers day - dzień kariery (szkolny dzień poznawania zawodów); careers advisor - doradca zawodowy / doradczyni zawodowa; workshop - warsztaty; talk - prelekcja, wykład; virtual tour - wirtualna wycieczka; change your mind - zmienić zdanie. Przykład: The careers advisor helped me choose a good secondary school. - Doradczyni zawodowa pomogła mi wybrać dobrą szkołę średnią.

22.E-mail: There was... / Write and tell me!

Zwroty do e-maila o wydarzeniu: There was a ... at my school - W mojej szkole był/była...; First, ... - Najpierw...; I liked ... the best - Najbardziej podobał mi się...; At the end of the day, ... - Na koniec dnia...; Have you ever been to ...? - Czy byłeś kiedyś na...?; Write and tell me! - Napisz i opowiedz mi!

23.Prace dorywcze: barista, tutor, pet sitter

barista - barista/baristka; call centre representative - konsultant/konsultantka w call center; car wash attendant - pracownik/pracowniczka myjni samochodowej; cashier - kasjer/kasjerka; dog walker - osoba wyprowadzająca psy; Internet content creator - twórca/twórczyni treści w internecie; pet sitter - opiekun/opiekunka zwierząt; tutor - korepetytor/korepetytorka. Przykład: My sister is a pet sitter when our neighbours go on holiday. - Moja siostra opiekuje się zwierzętami sąsiadów, gdy wyjeżdżają na wakacje.