Budowa i funkcje liścia

1.Liść

Boczny organ pędu rośliny, zwykle zielony i spłaszczony. Jego główne zadania to przeprowadzanie fotosyntezy, wymiany gazowej oraz transpiracji, czyli parowania wody.

2.Blaszka liściowa

Szeroka, spłaszczona część liścia. Dzięki dużej powierzchni dobrze pochłania światło i ułatwia wymianę gazową z otoczeniem.

3.Ogonek liściowy

Część łącząca blaszkę liściową z łodygą. Ustawia liść w stronę światła i przewodzi substancje między liściem a resztą rośliny.

4.Nasada liścia

Dolna część liścia, którą liść przytwierdza się do łodygi. U niektórych roślin może być rozszerzona i obejmować łodygę.

5.Unerwienie liścia

Układ wiązek przewodzących widocznych jako nerwy. Wzmacnia liść i przewodzi wodę, sole mineralne oraz substancje organiczne.

6.Wiązka przewodząca

Zespół tkanek przewodzących w liściu. Zawiera drewno, które doprowadza wodę i sole mineralne, oraz łyko, które odprowadza produkty fotosyntezy.

7.Skórka liścia

Zewnętrzna warstwa komórek okrywających liść. Chroni wnętrze liścia przed uszkodzeniami, utratą wody i działaniem czynników zewnętrznych.

8.Kutykula

Cienka warstwa substancji tłuszczowej pokrywająca skórkę liścia. Ogranicza parowanie wody i chroni liść przed nadmiernym wysychaniem.

9.Aparat szparkowy

Struktura w skórce liścia zbudowana z dwóch komórek szparkowych i szparki. Umożliwia wymianę gazową oraz reguluje intensywność transpiracji.

10.Miękisz asymilacyjny

Tkanka liścia zawierająca liczne chloroplasty. To w niej zachodzi fotosynteza, czyli wytwarzanie substancji organicznych z udziałem światła.

11.Miękisz palisadowy

Warstwa wydłużonych, ściśle ułożonych komórek pod górną skórką liścia. Zawiera dużo chloroplastów i jest głównym miejscem fotosyntezy.

12.Miękisz gąbczasty

Tkanka z luźno ułożonych komórek i dużymi przestworami międzykomórkowymi. Ułatwia krążenie gazów wewnątrz liścia.

13.Przestwory międzykomórkowe

Wolne przestrzenie między komórkami miękiszu gąbczastego. Umożliwiają przemieszczanie się gazów, takich jak tlen, dwutlenek węgla i para wodna.

14.Chloroplasty

Organelle komórkowe zawierające chlorofil. W nich zachodzi fotosynteza, czyli produkcja substancji organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła.

15.Chlorofil

Zielony barwnik znajdujący się w chloroplastach. Pochłania energię świetlną potrzebną do przeprowadzenia fotosyntezy.

16.Fotosynteza

Proces, w którym rośliny wytwarzają substancje organiczne z dwutlenku węgla i wody, wykorzystując energię światła. Produktem ubocznym jest tlen.

17.Wymiana gazowa

Pobieranie i oddawanie gazów przez liść. W czasie fotosyntezy roślina pobiera dwutlenek węgla, a oddaje tlen; w oddychaniu zachodzi odwrotny kierunek.

18.Transpiracja

Parowanie wody z nadziemnych części rośliny, głównie przez liście. Pomaga w transporcie wody z korzeni do innych organów i chłodzi roślinę.

19.Oddychanie komórkowe

Proces uzyskiwania energii z substancji organicznych zachodzący w komórkach rośliny przez całą dobę. Liść nie tylko fotosyntetyzuje, ale także oddycha.

20.Drewno

Tkanka przewodząca, która transportuje z korzeni do liści wodę i sole mineralne. W liściu wchodzi w skład wiązek przewodzących.

21.Łyko

Tkanka przewodząca, która rozprowadza po roślinie substancje organiczne powstałe w fotosyntezie, głównie z liści do innych organów.

22.Liść prosty

Liść z jedną blaszką liściową, nawet jeśli jest ona powcinana. Nie składa się z oddzielnych listków.

23.Liść złożony

Liść, którego blaszka jest podzielona na wyraźne listki osadzone na wspólnej osi lub ogonku. Całość stanowi jednak jeden liść.

24.Liście siedzące

Liście pozbawione ogonka liściowego. Ich blaszka lub nasada liścia jest przytwierdzona bezpośrednio do łodygi.

25.Liście ogonkowe

Liście wyposażone w ogonek liściowy. Dzięki niemu blaszka może być lepiej ustawiona względem światła.

26.Unerwienie siateczkowate

Rodzaj unerwienia, w którym nerwy tworzą rozgałęzioną sieć. Jest typowe dla większości roślin dwuliściennych.

27.Unerwienie równoległe

Rodzaj unerwienia, w którym nerwy biegną obok siebie. Jest częste u roślin jednoliściennych, na przykład u traw.

28.Modyfikacje liści

Przekształcenia liści dostosowujące roślinę do warunków życia. Liście mogą zmieniać kształt i funkcję, na przykład w ciernie, łuski lub wąsy czepne.

29.Ciernie liściowe

Przekształcone liście lub ich części, które ograniczają utratę wody i chronią roślinę przed roślinożercami. Występują na przykład u kaktusów.

30.Wąsy czepne

Przekształcone liście lub ich części pomagające roślinie wspinać się i utrzymywać na podporach. Ułatwiają dostęp do światła.

31.Liście spichrzowe

Liście magazynujące substancje zapasowe lub wodę. Są zwykle grube i mięsiste, jak u niektórych sukulentów lub w cebuli.

32.Adaptacje liści do suszy

Przystosowania ograniczające utratę wody, na przykład gruba kutykula, mała powierzchnia liścia, nieliczne aparaty szparkowe lub ich zagłębienie.