Present Simple i Present Continuous

Oba czasy opisują teraźniejszość, ale patrzą na nią inaczej. Present Simple mówi o tym, co jest prawdą zawsze albo zwykle: o nawykach, czynnościach powtarzalnych, stanach stałych i faktach. Present Continuous mówi o czynności w toku: takiej, która dzieje się w chwili mówienia albo trwa w obecnym okresie i kiedyś się skończy.

O wyborze czasu decyduje więc nie sama czynność, tylko to, jak na nią patrzymy. Ten sam czasownik może wystąpić w obu czasach: raz jako zwyczaj, raz jako coś, co trwa teraz albo tylko przez pewien czas.

Present Continuous nie musi oznaczać dokładnie tej sekundy: I am reading a great book these days znaczy, że czytam ją w ostatnim czasie, choć w chwili mówienia mogę robić coś innego.

W zdaniu twierdzącym czasownik ma formę podstawową dla I, you, we, they, a w trzeciej osobie liczby pojedynczej dostaje końcówkę -s. Trzecia osoba to he, she, it oraz każdy podmiot, który można nimi zastąpić, np. my aunt, the dog. Końcówkę dostaje tylko czasownik w zdaniu twierdzącym - w pytaniu i przeczeniu przejmuje ją operator does.

Pisownia końcówki zależy od zakończenia czasownika:

Czasownik have ma w trzeciej osobie nieregularną formę has. Czasownik to be odmienia się osobno: I am, he/she/it is, you/we/they are.

Zdanie twierdzące w Present Continuous ma zawsze dwie części: odmieniony czasownik to be (am, is, are) i czasownik główny z końcówką -ing. W mowie i w nieformalnym piśmie to be się skraca: I'm, you're, he's, we're, they're.

Przy dodawaniu -ing obowiązują trzy reguły pisowni. Nieme -e na końcu odpada (write → writing, come → coming), ale -ee zostaje (see → seeing). Czasownik jednosylabowy zakończony układem spółgłoska + samogłoska + spółgłoska podwaja ostatnią spółgłoskę (sit → sitting, stop → stopping); nie dotyczy to w, x i y (fix → fixing). Zakończenie -ie zmienia się w -y (lie → lying, die → dying).

Oba czasy tworzą przeczenia i pytania za pomocą operatora - czasownika posiłkowego, który w pytaniu stoi przed podmiotem, a w przeczeniu przyjmuje not. W Present Simple operatorem jest do albo does, a czasownik główny wraca do formy podstawowej. W Present Continuous operatorem jest odmieniony to be, a czasownik główny zachowuje końcówkę -ing.

W mowie używa się form skróconych: don't = do not, doesn't = does not, isn't = is not, aren't = are not. Formy am not nie skraca się do jednego słowa - mówimy I'm not.

W krótkiej odpowiedzi powtarzamy sam operator, bez czasownika głównego. Pytanie szczegółowe zaczyna się od słowa pytającego, po którym szyk jest taki sam: Where do you live?, What are you cooking?

Z Present Simple łączą się wyrażenia częstotliwości: przysłówki, takie jak rarely i hardly ever, oraz zwroty typu once a week, twice a year, every summer, on Sundays, in the evenings. Z Present Continuous łączą się wyrażenia wskazujące chwilę albo bieżący okres: currently, at present, these days, this month, a także wykrzyknienia zwracające uwagę na to, co się właśnie dzieje: Look!, Listen!

Przysłówek częstotliwości stoi przed czasownikiem głównym (np. She rarely drinks coffee), ale po czasowniku to be (np. He is often late). Dłuższe wyrażenia, takie jak once a week czy every summer, stoją zwykle na końcu zdania.

Przysłówki częstotliwości od najczęstszego: always - zawsze, usually - zazwyczaj, often - często, sometimes - czasami, rarely - rzadko, hardly ever - prawie nigdy, never - nigdy.

Czasowniki statyczne nazywają stan, a nie czynność: uczucie, wiedzę, posiadanie albo wrażenie zmysłowe. Stan nie ma przebiegu, który można obserwować w trakcie, więc forma ciągła do niego nie pasuje.

Należą do nich czasowniki uczuć i upodobań (love, hate, prefer), myślenia i wiedzy (understand, remember, mean), posiadania (own, belong, have w znaczeniu „mieć”) oraz zmysłów i wrażeń (hear, smell, seem).

Niektóre czasowniki mają dwa znaczenia i tylko w jednym są statyczne. I have a cat (posiadanie) zostaje w Present Simple, ale I am having lunch (jem obiad, czyli czynność) stoi w Present Continuous.