Stylizacja językowa w utworze literackim

1.stylizacja językowa

Celowe ukształtowanie języka utworu lub wypowiedzi bohatera tak, aby naśladował cechy innego stylu, odmiany języka albo sposobu mówienia. Służy budowaniu świata przedstawionego, charakterystyce postaci, nadaniu tekstowi wiarygodności lub osiągnięciu określonego efektu artystycznego.

2.styl

Zespół cech językowych charakterystycznych dla wypowiedzi, tekstu, autora albo określonej sytuacji komunikacyjnej. O stylu decydują m.in. słownictwo, składnia, frazeologia, szyk zdań i ton wypowiedzi.

3.archaizacja

Stylizacja polegająca na wprowadzaniu elementów dawnego języka, np. przestarzałego słownictwa, form gramatycznych lub składni. Nadaje tekstowi historyczny koloryt, może też podkreślać podniosłość albo nawiązywać do tradycji.

4.dialektyzacja

Stylizacja wykorzystująca cechy gwary lub dialektu, np. regionalne słownictwo, wymowę czy składnię. Najczęściej służy ukazaniu pochodzenia bohatera, środowiska i lokalnego kolorytu.

5.kolokwializacja

Stylizacja oparta na elementach języka potocznego: swobodnym słownictwie, uproszczonej składni, wyrażeniach codziennych. Zbliża tekst do mowy żywej, zwiększa naturalność i dynamikę wypowiedzi.

6.stylizacja środowiskowa

Naśladowanie języka określonej grupy społecznej lub zawodowej, np. uczniów, żołnierzy, urzędników. Wykorzystuje charakterystyczne słownictwo i zwroty, aby pokazać przynależność bohatera do danego środowiska.

7.stylizacja biblijna

Nawiązanie do języka Biblii przez podniosły ton, paralelizmy, powtórzenia, składnię przypominającą przekład biblijny i słownictwo religijne. Tworzy atmosferę uroczystości, powagi lub uniwersalizuje sens wypowiedzi.

8.funkcja stylizacji

Rola, jaką stylizacja pełni w utworze. Może charakteryzować bohatera, określać czas i miejsce akcji, budować nastrój, wzmacniać komizm albo patos, a także służyć ocenie świata przedstawionego.

9.indywidualizacja języka bohatera

Nadanie postaci własnego, rozpoznawalnego sposobu mówienia. Dzięki temu czytelnik widzi jej pochodzenie, wykształcenie, wiek, emocje, światopogląd lub przynależność społeczną.

10.realizm językowy

Efekt wiarygodności osiągany dzięki temu, że język postaci i narracji odpowiada realiom epoki, miejsca i środowiska. Stylizacja często właśnie taki realizm wzmacnia.