Średniowieczna wizja świata i symbolika śmierci Rolanda

1.Dualizm średniowieczny

Wizja świata oparta na przeciwstawieniu dwóch porządków: duchowego, boskiego i wiecznego oraz ziemskiego, materialnego i przemijającego.

2.Teocentryzm

Pogląd, według którego Bóg jest centrum świata i ludzkiego życia, a wszystkie działania człowieka powinny być podporządkowane Jego woli.

3.Scholastyka

Nurt filozoficzny uznający prawdy objawione za niepodważalne. Rozum ma pomagać w ich wyjaśnianiu.

4.Uniwersalizm średniowieczny

Dążenie do jedności kulturowej Europy opartej na wspólnej religii, wspólnym języku - łacinie, wspólnym stylu architektury i podobnych normach społecznych.

5.Asceza

Świadome wyrzeczenie się dóbr materialnych i przyjemności doczesnych w celu zbliżenia się do Boga i osiągnięcia zbawienia.

6.Anonimowość twórczości średniowiecznej

Typowa cecha twórczości wynikająca z przekonania, że autorem dzieła jest Bóg, a człowiek jedynie Jego narzędziem.

7.Memento mori

„Pamiętaj o śmierci” - hasło przypominające o przemijalności życia doczesnego i konieczności myślenia o wieczności.

8.Danse macabre

„Taniec śmierci” - motyw ukazujący śmierć prowadzącą w symbolicznym korowodzie ludzi wszystkich stanów. Podkreśla powszechność i nieuchronność umierania.

9.Ars moriendi

„Sztuka dobrego umierania” - zbiór zasad uczących przygotowania do śmierci oraz godnego odejścia zgodnego z wiarą.

10.Śmierć jako alegoria w średniowieczu

Przedstawienie śmierci jako rozkładającego się ciała lub kościotrupa, często z kosą. Podkreśla jej wszechobecność.

11.Stabat Mater Dolorosa

Motyw przedstawiający Matkę Boską pogrążoną w bólu pod krzyżem Chrystusa. Symbolizuje cierpienie i macierzyńską miłość.

12.Deesis

Motyw modlitewny oparty na idei pośrednictwa. Najczęściej przedstawia Chrystusa w otoczeniu Maryi i Jana Chrzciciela, którzy wstawiają się za ludźmi.

13.Olifant - znaczenie w historii Rolanda

Róg symbolizuje odpowiedzialność za innych. Roland zadął w niego zbyt późno, ponieważ nie chciał okazać słabości; ukazuje to konflikt między honorem a rozsądkiem.

14.Durendal - znaczenie miecza Rolanda

Symbol honoru rycerskiego, odwagi i wiary chrześcijańskiej. Roland próbuje roztrzaskać miecz o skałę, aby nie dostał się w ręce wroga. Jego niezniszczenie podkreśla niezwyciężoność tych wartości.

15.Wzgórze jako miejsce śmierci Rolanda

Śmierć na wzniesieniu symbolizuje wywyższenie Rolanda jako bohatera oraz jego zbliżenie do Boga.

16.Sosna w scenie śmierci Rolanda

Drzewo, pod którym kładzie się Roland, symbolizuje trwałość, godność i wierność.

17.Twarz Rolanda zwrócona ku Hiszpanii

Zwrócenie twarzy ku ziemi wroga oznacza, że Roland do końca pozostał wierny swojej misji i nie uciekł z pola walki.

18.Rękawica oddana Bogu przez Rolanda

Symbol oddania życia Bogu i wierności wartościom chrześcijańskim. Gest przypomina hołd składany seniorowi przez wasala.

19.Aniołowie zabierający duszę Rolanda

Symbolizują nagrodę za życie zgodne z ideałami rycerskimi i chrześcijańskimi. Roland umiera jako bohater i męczennik.

20.Śmierć Rolanda - znaczenie całości sceny

Symbol najwyższego poświęcenia za Boga, ojczyznę i władcę oraz wzór idealnego rycerza średniowiecznego.