Zdania podrzędne okolicznikowe

1.Zdanie podrzędne okolicznikowe

Zdanie podrzędne, które określa czynność, stan lub cechę wyrażoną w zdaniu nadrzędnym i pełni w nim funkcję okolicznika. Odpowiada na pytania podobne jak okolicznik, np. gdzie? kiedy? po co? dlaczego? pod jakim warunkiem? mimo czego?

2.Okolicznikowe miejsca

Określa miejsce czynności ze zdania nadrzędnego. Odpowiada na pytania: gdzie? dokąd? skąd? Wprowadzają je często spójniki i zaimki: gdzie, dokąd, skąd, którędy.

3.Okolicznikowe czasu

Określa czas czynności. Odpowiada na pytania: kiedy? odkąd? dokąd? jak długo? Zwykle łączy się ze zdaniem nadrzędnym przez: gdy, kiedy, zanim, zanim, odkąd, nim, skoro.

4.Okolicznikowe sposobu

Informuje, w jaki sposób odbywa się czynność. Odpowiada na pytania: jak? w jaki sposób? Często występują w nim wyrazy: jak, jakby, niby, jak gdyby.

5.Okolicznikowe stopnia i miary

Określa natężenie, zakres lub skutek rozumiany jako miara czynności albo cechy. Odpowiada na pytania: jak bardzo? w jakim stopniu? ile? Często łączy się z wyrazami: im, im bardziej, niż, co.

6.Okolicznikowe celu

Wyraża cel czynności ze zdania nadrzędnego. Odpowiada na pytania: po co? w jakim celu? Najczęściej wprowadzają je: aby, żeby, by, ażeby.

7.Okolicznikowe przyczyny

Podaje przyczynę czynności lub stanu ze zdania nadrzędnego. Odpowiada na pytania: dlaczego? z jakiej przyczyny? Często występują spójniki: bo, ponieważ, gdyż, skoro.

8.Okolicznikowe warunku

Określa warunek, od którego zależy spełnienie treści zdania nadrzędnego. Odpowiada na pytanie: pod jakim warunkiem? Typowe spójniki: jeśli, jeżeli, gdyby, o ile.

9.Okolicznikowe przyzwolenia

Wyraża okoliczność, która mogłaby przeszkodzić, ale nie przeszkadza w realizacji treści zdania nadrzędnego. Odpowiada na pytanie: mimo czego? Najczęściej: chociaż, choć, mimo że.

10.Okolicznikowe skutku

Informuje o skutku wynikającym z treści zdania nadrzędnego. Często pojawia się po wyrazach: tak, tyle, do tego stopnia, z taką siłą, a bywa wprowadzane przez że. Odpowiada na pytanie: z jakim skutkiem?

11.Spójniki i zaimki podrzędne

To wyrazy łączące zdanie podrzędne ze zdaniem nadrzędnym. W zdaniach okolicznikowych są to m.in. gdy, gdzie, ponieważ, żeby, jeśli, chociaż. Pomagają rozpoznać rodzaj zdania podrzędnego.