Mapa polityczna świata

1.Mapa polityczna świata

Mapa przedstawiająca podział powierzchni Ziemi na państwa i terytoria zależne oraz ich granice, stolice i często także podział administracyjny. Pokazuje ona aktualny układ polityczny świata, który może się zmieniać w wyniku procesów integracji, dezintegracji, wojen i powstawania nowych państw.

2.Państwo

Suwerenna jednostka polityczna mająca określone terytorium, ludność, władzę oraz uznanie międzynarodowe. Państwo samodzielnie decyduje o swojej polityce wewnętrznej i zagranicznej.

3.Suwerenność

Niezależność państwa w podejmowaniu decyzji wewnętrznych i zewnętrznych. Oznacza brak podporządkowania innemu państwu w sprawowaniu władzy.

4.Terytorium zależne

Obszar, który nie jest w pełni samodzielnym państwem i pozostaje politycznie podporządkowany innemu państwu. Może mieć częściową autonomię, ale nie ma pełnej suwerenności.

5.Granica państwowa

Linia oddzielająca terytorium jednego państwa od terytorium innego państwa albo od obszarów międzynarodowych. Wyznacza zasięg władzy danego państwa.

6.Enklawa

Państwo lub obszar całkowicie otoczony przez terytorium innego państwa. Przykładem jest Watykan otoczony przez terytorium Włoch.

7.Eksklawa

Część terytorium państwa oddzielona od jego głównego obszaru i otoczona przez inne państwa lub morze. Przykładem jest Obwód Królewiecki należący do Rosji.

8.Państwo wyspiarskie

Państwo położone w całości na jednej lub kilku wyspach. Jego granice lądowe zwykle nie występują, a ważną rolę odgrywa dostęp do morza.

9.Państwo śródlądowe

Państwo niemające dostępu do morza. Taki brak może utrudniać handel morski i zwiększać zależność od państw sąsiednich w transporcie.

10.Stolica

Miasto będące głównym ośrodkiem politycznym państwa, w którym znajdują się najważniejsze organy władzy. Często pełni też funkcje administracyjne, gospodarcze i kulturowe.

11.Integracja polityczna

Proces zacieśniania współpracy między państwami, prowadzący do tworzenia wspólnych struktur i instytucji. Przykładem jest Unia Europejska.

12.Dezintegracja polityczna

Proces rozpadu większych organizmów państwowych lub politycznych na mniejsze jednostki. Może prowadzić do powstania nowych państw.

13.Unia Europejska

Organizacja integracyjna państw europejskich, oparta na współpracy politycznej i gospodarczej. Nie jest jednym państwem, lecz związkiem suwerennych państw członkowskich.

14.Kolonia

Terytorium zależne podporządkowane obcemu państwu, zwykle odległe geograficznie od metropolii. Współcześnie klasyczne kolonie prawie nie występują, ale istnieją różne formy zależności terytorialnej.

15.Rozpad państwa

Proces, w którym jedno państwo przestaje istnieć jako całość, a na jego miejscu powstają dwa lub więcej nowych państw. Zmienia to układ granic na mapie politycznej świata.

16.Konflikt zbrojny

Zbrojna walka między stronami, która może wpływać na granice, status terytoriów i sytuację ludności. Konflikty są jednym z czynników zmian mapy politycznej świata.