Główne typy gleb strefowych

1.Gleby strefowe

Gleby, których rozmieszczenie jest ściśle związane przede wszystkim ze strefowością klimatu i roślinności. Tworzą rozległe pasy na Ziemi, dlatego ich występowanie można wiązać z określonymi strefami krajobrazowymi.

2.Gleby ferralitowe

Czerwone lub czerwonawożółte gleby strefy równikowej i podrównikowej wilgotnej. Powstają w warunkach wysokiej temperatury i dużych opadów, są silnie wymyte i zwykle ubogie w próchnicę, dlatego po wycięciu lasu szybko tracą żyzność.

3.Gleby cynamonowe

Gleby występujące w klimacie podzwrotnikowym śródziemnomorskim. Tworzą się pod roślinnością twardolistną; ich nazwa wiąże się z charakterystycznym brunatnoczerwonym zabarwieniem.

4.Gleby pustyń i półpustyń

Gleby stref suchego klimatu zwrotnikowego. Zawierają mało próchnicy, są słabo wykształcone, często zasolone i mało urodzajne bez nawadniania. O ich właściwościach decyduje przede wszystkim niedobór wody.

5.Czarnoziemy

Bardzo żyzne, ciemne gleby tworzące się głównie pod roślinnością trawiastą strefy stepów. Zawierają dużo próchnicy, dlatego należą do najcenniejszych rolniczo gleb świata.

6.Gleby brunatne

Gleby typowe dla strefy lasów liściastych i mieszanych klimatu umiarkowanego. Powstają w warunkach umiarkowanej wilgotności, mają dość dobrą żyzność i są szeroko użytkowane rolniczo.

7.Gleby płowe

Gleby strefy umiarkowanej, tworzące się najczęściej pod lasami liściastymi i mieszanymi. W ich profilu zachodzi przemieszczanie drobnych cząstek w głąb gleby, co wpływa na zróżnicowanie poziomów glebowych.

8.Gleby bielicowe

Gleby powstające głównie pod lasami iglastymi w chłodniejszej części strefy umiarkowanej. Są kwaśne, ubogie w składniki pokarmowe i zwykle mało żyzne; proces ich tworzenia wiąże się z silnym wymywaniem.

9.Gleby tundrowe

Gleby strefy okołobiegunowej, tworzące się w warunkach niskich temperatur i obecności wieloletniej zmarzliny. Są słabo wykształcone, płytkie i mało żyzne, a rozwój roślinności jest w nich ograniczony.

10.Zależność klimat–gleba–roślinność

Typ gleby zależy od warunków klimatycznych i rodzaju roślinności. Na przykład w wilgotnym klimacie równikowym powstają gleby ferralitowe, a w strefie stepów umiarkowanych — czarnoziemy.