Globalne ocieplenie i zmiany klimatu

1.Zmiany klimatu

Długookresowe zmiany elementów klimatu, takich jak temperatura powietrza, opady, ciśnienie czy cyrkulacja atmosferyczna. Mogą mieć przyczyny naturalne i antropogeniczne, ale współcześnie bardzo duże znaczenie ma działalność człowieka.

2.Globalne ocieplenie

Wzrost średniej temperatury powietrza przy powierzchni Ziemi obserwowany w długim okresie. Jest jednym z najważniejszych przejawów współczesnych zmian klimatu i wiąże się głównie ze wzrostem stężenia gazów cieplarnianych.

3.Efekt cieplarniany

Naturalne zjawisko polegające na zatrzymywaniu części promieniowania cieplnego przez atmosferę. Dzięki niemu na Ziemi panuje temperatura umożliwiająca życie, ale jego nasilenie przez działalność człowieka prowadzi do wzrostu temperatury.

4.Gazy cieplarniane

Gazy obecne w atmosferze, które pochłaniają i zatrzymują część promieniowania cieplnego. Do najważniejszych należą dwutlenek węgla, metan, podtlenek azotu i para wodna; w ociepleniu współczesnym szczególnie ważny jest wzrost stężenia $CO_2$.

5.Antropogeniczne przyczyny zmian klimatu

Przyczyny związane z działalnością człowieka, zwłaszcza spalaniem paliw kopalnych w energetyce, przemyśle i transporcie, a także wylesianiem i niektórymi formami rolnictwa. Powodują wzrost emisji gazów cieplarnianych.

6.Paliwa kopalne

Surowce energetyczne, takie jak węgiel, ropa naftowa i gaz ziemny. Ich spalanie uwalnia duże ilości $CO_2$, dlatego należy do głównych źródeł nasilania globalnego ocieplenia.

7.Wylesianie

Zmniejszanie powierzchni lasów wskutek działalności człowieka. Ogranicza zdolność środowiska do pochłaniania $CO_2$ i jednocześnie często wiąże się z dodatkowymi emisjami, dlatego sprzyja zmianom klimatu.

8.Skutki zmian klimatu

Obejmują m.in. wzrost średniej temperatury, częstsze fale upałów, zmiany rozkładu opadów, susze i powodzie, topnienie lodowców oraz podnoszenie poziomu mórz. Wpływają też na rolnictwo, gospodarkę wodną, zdrowie ludzi i ekosystemy.

9.Mitygacja

Działania ograniczające przyczyny zmian klimatu, czyli głównie zmniejszanie emisji gazów cieplarnianych i zwiększanie pochłaniania $CO_2$. Przykładami są rozwój odnawialnych źródeł energii, oszczędzanie energii i ochrona lasów.

10.Adaptacja do zmian klimatu

Dostosowanie działalności człowieka i gospodarki do skutków zmian klimatu. Obejmuje np. retencję wody, zabezpieczenia przeciwpowodziowe, zmiany w rolnictwie, zazielenianie miast i lepsze planowanie przestrzenne.