Ilustracja do zestawu: C.S. Lewis, „Lew, Czarownica i stara szafa” - NOWE Słowa na start 5

Polski

C.S. Lewis, „Lew, Czarownica i stara szafa” - NOWE Słowa na start 5

Sprawdzony zestaw
Szkoła podstawowauczy się 1 osoba
40 fiszek45 pytań w 5 etapachnotatka

Zestaw do całej lektury „Lew, Czarownica i stara szafa”: autor i cykl o Narnii, powieść fantasy, adaptacja filmowa, dwa światy po obu stronach szafy oraz bohaterowie główni i drugoplanowi z ich cechami. Powtórzysz najważniejsze wydarzenia po kolei, przemianę Edmunda i przesłanie o dobru i złu, zdradzie, przebaczeniu i poświęceniu.

Zestaw do podręcznika

Spotkanie z lekturą. C.S. Lewis, „Opowieści z Narnii. Lew, Czarownica i stara szafa"

NOWE Słowa na start! 5. Podręcznik (Nowa Era) - wszystkie rozdziały

1.Clive Staples Lewis

Brytyjski pisarz, profesor literatury i filozof (1898-1963). Od dzieciństwa lubił opowieści o rycerzach i postaciach fantastycznych. Zasłynął jako autor cyklu „Opowieści z Narnii”.

2.Cykl „Opowieści z Narnii”

Cykl to seria książek, które łączy ten sam świat. „Opowieści z Narnii” to siedem powieści, m.in. „Lew, Czarownica i stara szafa”, „Książę Kaspian”, „Srebrne krzesło” i „Ostatnia bitwa”.

3.Powieść fantasy

Powieść, której wydarzenia rozgrywają się w świecie fantastycznym: rządzi w nim magia i żyją baśniowe postacie, np. elfy, karły i driady. Bohaterowie walczą ze złem i bronią dobra. Taką powieścią jest „Lew, Czarownica i stara szafa”: rodzeństwo walczy w Narnii z Białą Czarownicą.

4.Adaptacja filmowa powieści

Film nakręcony na podstawie książki to jej adaptacja filmowa. Powieść przeniósł na ekran w 2005 roku reżyser Andrew Adamson. Jego film zapoczątkował serię filmów o Narnii.

5.Czas i miejsce akcji w świecie ludzi

Anglia w czasie wojny (II wojny światowej). Z powodu nalotów bombowych na Londyn czworo rodzeństwa wysłano na wieś, do domu starego profesora.

6.Dom Profesora

Wielki, stary dom na wsi, z mnóstwem pokoi i zakamarków. Przyjeżdżali go zwiedzać turyści. Mieszkał w nim Profesor z gospodynią, panią Macready. W pustym pokoju stała stara szafa pełna futer.

7.Stara szafa

Przejście między światem ludzi a Narnią: za wiszącymi w niej futrami zaczynał się zaśnieżony las. Przejście nie działało zawsze. Gdy rodzeństwo zajrzało do szafy po opowieści Łucji, zobaczyło tylko drewnianą tylną ścianę.

8.Świat realistyczny i świat fantastyczny w powieści

Świat realistyczny to Anglia i dom profesora: wszystko mogłoby się tam zdarzyć naprawdę, żyją tam np. profesor, gospodyni i rodzeństwo. Świat fantastyczny to Narnia, w której działa magia i żyją postacie nieistniejące w rzeczywistości, np. faun i mówiące bobry.

9.Narnia

Fantastyczna kraina po drugiej stronie szafy. Ciągnie się od Latarni na zachodzie do zamku Ker-Paravel nad morzem na wschodzie. Żyją w niej m.in. mówiące zwierzęta, fauny, driady, karły, centaury i olbrzymy.

10.Wieczna zima w Narnii

Czar Białej Czarownicy: w Narnii zawsze była zima, ale nigdy nie było Bożego Narodzenia. Gdy przybył Aslan, czary zaczęły słabnąć, śnieg topniał, popłynęły strumienie i przyszła wiosna.

11.Czas w Narnii i w świecie ludzi

Czas płynie w nich inaczej. Łucja spędziła w Narnii kilka godzin, a w domu minęła tylko chwila. Rodzeństwo przeżyło w Narnii wiele lat i dorosło, a wróciło przez szafę tego samego dnia i o tej samej porze, kiedy do niej weszło.

12.Elementy fantastyczne w powieści

Cudowne postacie (np. mówiący lew Aslan, faun Tumnus), baśniowe miejsca (Narnia, Kamienny Stół), niezwykłe wydarzenia (zamienianie w kamień, powrót Aslana do życia) i magiczne przedmioty (różdżka Czarownicy, lek Łucji).

13.Synowie Adama i Córki Ewy

Tak w Narnii nazywa się ludzi: chłopców i mężczyzn - Synami Adama, a dziewczynki i kobiety - Córkami Ewy. Faun Tumnus nigdy wcześniej nie widział człowieka.

14.Przepowiednia o czterech tronach

W zamku Ker-Paravel nad morzem stoją cztery trony. Gdy zasiądą na nich dwaj Synowie Adama i dwie Córki Ewy, skończy się panowanie i życie Białej Czarownicy. Dlatego Czarownica chciała schwytać całe rodzeństwo.

15.Kamienny Stół

Olbrzymia płyta z szarego kamienia, wsparta na czterech głazach, na szczycie wzgórza. Pokrywały ją dziwne znaki, podobne do liter nieznanego alfabetu. Tam Bobrowie prowadzili rodzeństwo na spotkanie z Aslanem.

16.Bohaterowie główni w powieści

Bohaterowie główni (pierwszoplanowi) to postacie, których działania i przeżycia są w utworze najważniejsze i decydują o rozwoju akcji. W tej powieści to czworo rodzeństwa - Piotr, Zuzanna, Edmund i Łucja - oraz lew Aslan i Biała Czarownica.

17.Bohaterowie drugoplanowi w powieści

Np. faun Tumnus, państwo Bobrowie, Profesor i Święty Mikołaj. Są związani z głównymi bohaterami i pomagają im albo im przeszkadzają, ale mniej wpływają na przebieg wydarzeń.

18.Piotr

Najstarszy z rodzeństwa, dlatego Aslan uczynił go Wielkim Królem. Jest odpowiedzialny i odważny: opiekuje się młodszymi, umie przyznać się do błędu, a w obronie Zuzanny walczy z wilkiem, choć sam się boi.

19.Zuzanna

Starsza siostra. Jest rozsądna i ostrożna: wpada na pomysł, żeby włożyć futra z szafy, chce unikać niebezpieczeństw i łagodzi kłótnie braci. Jest łagodna i troskliwa.

20.Edmund na początku powieści

Młodszy brat Piotra, o rok starszy od Łucji. Jest złośliwy i kłamliwy: dokucza Łucji i zaprzecza, że był w Narnii. Jest też łakomy i chce władzy, dlatego daje się skusić Czarownicy.

21.Łucja

Najmłodsza z rodzeństwa, pierwsza odkrywa Narnię. Jest prawdomówna, ufna i dobra: trzyma się prawdy, choć nikt jej nie wierzy. Współczuje innym i odważnie chce ratować fauna Tumnusa.

22.Lew Aslan

Wielki Lew, prawdziwy Król Narnii i syn Władcy-Zza-Morza. Jest dobry, mądry i sprawiedliwy, ale potężny i groźny dla zła - nie jest oswojonym lwem. Oddaje życie za Edmunda i pokonuje Czarownicę.

23.Biała Czarownica

Uosobienie zła. Nazywa siebie królową, ale rządzi Narnią bezprawnie i okrutnie, a różdżką zamienia przeciwników w kamień. Jest dumna, zimna i podstępna; nie jest człowiekiem. Jest bardzo wysoka, ma twarz białą jak śnieg, czerwone usta i złotą koronę.

24.Faun Tumnus

Faun to istota z kopytkami, różkami i ogonem. Tumnus jako pierwszy spotkał w Narnii Łucję. Na rozkaz Czarownicy miał ją uśpić i oddać w jej ręce, ale zrobiło mu się jej żal i odprowadził ją do Latarni. Za to go aresztowano.

25.Pierwsza wizyta Edmunda w Narnii

Edmund spotyka Białą Czarownicę i je od niej zaczarowane ptasie mleczko. Czarownica obiecuje, że uczyni go księciem, a potem królem, jeśli przyprowadzi do niej rodzeństwo, bo chce schwytać wszystkie dzieci.

26.Profesor

Bardzo stary i osobliwy człowiek z białą brodą, u którego mieszka rodzeństwo. Wierzy Łucji, bo rozumuje logicznie: Łucja nie kłamie i nie zwariowała, więc mówi prawdę. Na końcu wierzy w całą historię dzieci.

27.Wejście czworga rodzeństwa do Narnii

Dzieci chowają się w szafie przed gospodynią i zwiedzającymi dom turystami. W Narnii zastają zniszczony dom Tumnusa i wiadomość o jego aresztowaniu. Postanawiają mu pomóc, zamiast wracać.

28.Państwo Bobrowie

Pan Bóbr i pani Bobrowa, przyjaciele Tumnusa. Są gościnni, odważni i pomocni: ukrywają dzieci, opowiadają im o Aslanie i o przepowiedni oraz prowadzą je na spotkanie z Aslanem przy Kamiennym Stole.

29.Zdrada Edmunda

U Bobrów Edmund dowiaduje się, gdzie rodzeństwo ma spotkać Aslana, i potajemnie wymyka się do Czarownicy, żeby jej o tym donieść. Oprócz łakomstwa i żądzy władzy pcha go do tego chęć zemsty na Piotrze.

30.Dary Świętego Mikołaja

Mikołaj zjawił się, gdy Bobrowie prowadzili dzieci do Aslana. Piotr dostał miecz i tarczę, Zuzanna łuk ze strzałami i róg wzywający pomoc, a Łucja buteleczkę leku na rany i sztylet.

31.Piotr Pogromca Wilka

Gdy wilk Maugrim, Kapitan Tajnej Policji, zaatakował Zuzannę, Piotr zabił go mieczem. Aslan pasował go wtedy na rycerza i nazwał Pogromcą Wilka.

32.Ofiara Aslana

Według Wielkich Czarów każdy zdrajca należy do Czarownicy. Aslan dobrowolnie oddał życie w miejsce Edmunda: nocą Czarownica zabiła go na Kamiennym Stole. Widziały to ukryte Zuzanna i Łucja.

33.Powrót Aslana do życia

O świcie Kamienny Stół pękł, a Aslan ożył. Zadziałały czary jeszcze większe i starsze niż Wielkie Czary, o których Czarownica nie wiedziała: gdy niewinny dobrowolnie zginie w miejsce zdrajcy, Stół pęknie, a śmierć będzie musiała się cofnąć.

34.Bitwa z armią Czarownicy

Piotr dowodził armią, a Aslan w zamku Czarownicy ożywił kamienne posągi i przyprowadził je na pomoc. W bitwie Aslan pokonał Czarownicę, a Łucja wyleczyła ciężko rannego Edmunda swoim lekiem.

35.Koronacja w Ker-Paravelu

Aslan koronował czworo rodzeństwa na królów i królowe Narnii. Spełniła się przepowiednia o czterech tronach. Rodzeństwo długo i sprawiedliwie rządziło krajem.

36.Przydomki rodzeństwa

Król Piotr Wspaniały, królowa Zuzanna Łagodna, król Edmund Sprawiedliwy i królowa Łucja Mężna. Przydomek piszemy wielką literą.

37.Powrót do świata ludzi

Dorośli królowie i królowe gonili Białego Jelenia i doszli do Latarni. Przez szafę wypadli do domu profesora jako dzieci. Profesor uznał, że kiedyś wrócą do Narnii, ale nie tą drogą.

38.Przemiana Edmunda

Złośliwy kłamca i zdrajca staje się dobrym królem Edmundem Sprawiedliwym. Okrucieństwo Czarownicy budzi w nim pierwsze współczucie, po rozmowie z Aslanem przeprasza rodzeństwo, a w bitwie odważnie rozbija różdżkę Czarownicy.

39.Walka dobra ze złem w Narnii

Po stronie dobra stoją Aslan, rodzeństwo, fauny, bobry, driady i centaury. Po stronie zła - Czarownica, wilki, ogry i wiedźmy. Rodzeństwo walczy o wolność Narnii i o życie brata.

40.Przesłanie powieści

Dobro zwycięża zło. Zdradę można naprawić, a temu, kto żałuje, warto przebaczyć. Miłość, poświęcenie, odwaga i odpowiedzialność za innych są silniejsze od strachu i zła.

Notatka

Autor, cykl i adaptacja filmowa

(1898-1963) był brytyjskim pisarzem, profesorem literatury i filozofem. Już jako dziecko wolał książki od sportu i zabaw. Najbardziej lubił opowieści o rycerzach i postaciach fantastycznych.

Lewis zasłynął jako autor cyklu „Opowieści z ”. Cykl to seria książek, które łączy wspólny świat. Ten cykl tworzy 7 powieści. Oprócz „Lwa, Czarownicy i starej szafy” należą do niego np. „Koń i jego chłopiec” i „Siostrzeniec Czarodzieja”.

Adaptacja filmowa to film nakręcony na podstawie książki. Według tej powieści w 2005 roku film nakręcił reżyser Andrew Adamson. Później powstały też filmy według kolejnych części cyklu.

1898-1963

lata życia Lewisa

7

powieści w cyklu o Narnii

2005

film Andrew Adamsona

Powieść fantasy i elementy fantastyczne

to powieść, której wydarzenia toczą się w świecie fantastycznym. Rządzi w nim magia. Żyją w nim baśniowe postacie, np. elfy, karły, krasnale i driady. Bohaterowie stają do walki ze złem i strzegą dobra.

Zapamiętaj

Powieść fantasy łączy świat fantastyczny, magię i walkę bohaterów ze złem w obronie dobra.

Ta książka Lewisa jest powieścią fantasy, bo rodzeństwo walczy w magicznej Narnii z Białą Czarownicą.

Elementy fantastyczne w utworze dzielimy na cztery grupy: cudowne postacie, baśniowe miejsca, niezwykłe wydarzenia i magiczne przedmioty.

Mapa myśli: Elementy fantastyczne

Wydarzenie to coś, co się stało, a przedmiot to rzecz, której ktoś używa. Można zauważyć, że wiele elementów przypomina baśnie, np. zła czarownica, czary i mówiące zwierzęta.

Dwa światy: czas i miejsce akcji

Akcja toczy się w dwóch światach, które łączy .

Świat realistyczny to Anglia w czasie II wojny światowej. Rodzeństwo trafiło na wieś, bo Londyn był bombardowany. Wszystko, co dzieje się w tym świecie, mogłoby zdarzyć się naprawdę. Świat fantastyczny to Narnia: działa w niej magia i żyją istoty, których w rzeczywistości nie ma.

Obie strony szafy różnią się położeniem, wyglądem i mieszkańcami.

CechaDom profesoraNarnia
Położeniewieś w Angliiod Latarni po Ker-Paravel nad morzem
Wyglądstary dom z wieloma pokojamizaśnieżone lasy
Mieszkańcyprofesor, gospodyni, rodzeństwofauny, driady, karły, centaury, olbrzymy

Stara szafa pełna futer stała w pustym pokoju. Za futrami zaczynał się zaśnieżony las. Przejście nie działało na każde życzenie, dlatego rodzeństwo długo nie wierzyło .

Za rządów Czarownicy w Narnii panowała wieczna zima bez Bożego Narodzenia. Czas płynie w obu światach inaczej: długi pobyt w Narnii trwa w domu profesora tylko chwilę.

Bohaterowie główni i drugoplanowi

Bohaterowie główni (pierwszoplanowi) to postacie, których działania i przeżycia są w utworze najważniejsze. Mają decydujący wpływ na rozwój akcji. Bohaterowie drugoplanowi są związani z bohaterami głównymi, ale słabiej wpływają na przebieg wydarzeń.

Bohaterowie główni tej powieści to rodzeństwo (Piotr, Zuzanna, Edmund i Łucja), i .

Bohaterowie drugoplanowi pomagają głównym albo im przeszkadzają:

faun Tumnuspierwszy mieszkaniec Narnii poznany przez Łucję
miał ją wydać Czarownicy, ale się nad nią ulitował i za karę zamieniono go w kamień
państwo Bobrowieprzyjaciele Tumnusa
ukrywają dzieci, mówią im o Aslanie i prowadzą je do Kamiennego Stołu
Profesorstary uczony, u którego mieszka rodzeństwo
wierzy Łucji, bo rozumuje logicznie, a na końcu wierzy w całą historię
Święty Mikołaj
daje dzieciom dary potrzebne w walce ze złem.

Rodzeństwo, Aslan i Biała Czarownica

Każde z rodzeństwa ma inne cechy i jako władca Narnii dostaje inny przydomek.

BohaterCechyPrzydomek
Piotr (najstarszy)odpowiedzialny, odważny, opiekuńczyWspaniały
Zuzannarozsądna, ostrożna, łagodna, troskliwaŁagodna
Edmundna początku złośliwy, kłamliwy, łakomySprawiedliwy
Łucja (najmłodsza)prawdomówna, ufna, dobra, współczującaMężna

jako najstarszy został Wielkim Królem. Umie też przyznać się do błędu.

Ważne

Przydomek piszemy wielką literą, np. Bolesław Chrobry.

lew Aslan
prawdziwy Król Narnii i syn Władcy-Zza-Morza; jest dobry, mądry i sprawiedliwy, ale też potężny i groźny dla zła; nie jest oswojonym lwem
Biała Czarownica
uosobienie zła; nazywa siebie królową, ale rządzi bezprawnie i okrutnie; jest dumna, zimna i podstępna, a różdżką zamienia przeciwników w kamień; nie jest człowiekiem.

Przebieg wydarzeń

Najważniejsze wydarzenia powieści pokazuje schemat, a poniżej opisano je dokładniej.

Najważniejsze wydarzenia powieści

Najpierw Narnię odkrywa Łucja, a po niej Edmund. Gdy do Narnii trafia całe rodzeństwo, dzieci zostają, bo chcą uratować Tumnusa.

U państwa Bobrów Edmund wymyka się potajemnie do Czarownicy i zdradza rodzeństwo. Bobrowie prowadzą pozostałe dzieci na spotkanie z Aslanem. W drodze zjawia się Święty Mikołaj, a jego przyjazd pokazuje, że czary Czarownicy słabną. Piotr zabija wilka Maugrima, Kapitana Tajnej Policji, i zostaje pasowany na rycerza.

Aslan oddaje życie za Edmunda, a o świcie ożywa. Potem ożywia posągi w zamku Czarownicy i prowadzi je na pomoc armii Piotra. W bitwie Aslan pokonuje Czarownicę. Po zwycięstwie dzieci zostają królami i królowymi. Po wielu latach dorośli władcy wracają przez szafę jako dzieci.

Zdrada i przemiana Edmunda

Edmunda do zdrady popchnęły łakomstwo na zaczarowane ptasie mleczko, pragnienie władzy i chęć zemsty na Piotrze.

Po zdradzie Edmund trafia w niewolę Czarownicy. Ona żąda jego życia jako zdrajcy, a Aslan oddaje życie w jego miejsce.

Zdrada Edmunda

Edmund zmienia się stopniowo:

  • w niewoli widzi okrucieństwo Czarownicy i po raz pierwszy czuje współczucie dla innych;
  • po rozmowie z Aslanem przeprasza rodzeństwo, a ono mu przebacza;
  • w bitwie odważnie niszczy różdżkę Czarownicy i zostaje ciężko ranny, a Łucja leczy go swoim lekiem;
  • jako dorosły król słynie z mądrych rad i wyroków.

Złośliwy kłamca i zdrajca staje się więc królem Edmundem Sprawiedliwym. Można uznać, że jego przemiana pokazuje, że zdradę da się naprawić.

Dobro i zło, ofiara Aslana i przesłanie

W Narnii walczą ze sobą dwa obozy:

dobro
Aslan, rodzeństwo, fauny, bobry, driady i centaury
zło
Biała Czarownica, wilki, ogry i wiedźmy.

Rodzeństwo walczy o wolność Narnii i o życie brata. Czarownica chciała schwytać wszystkie dzieci z powodu przepowiedni o czterech tronach. Zapowiadała ona koniec jej władzy i życia, gdy na tronach w Ker-Paravelu zasiądą dwaj Synowie Adama i dwie Córki Ewy, czyli ludzie.

Wielkie Czary to prawo, według którego każdy zdrajca należy do Czarownicy. Aby ocalić Edmunda, Aslan dobrowolnie zginął zamiast niego na Kamiennym Stole, olbrzymiej płycie z szarego kamienia pokrytej dziwnymi znakami. Zadziałały jednak czary jeszcze starsze, o których Czarownica nie wiedziała. Według nich śmierć niewinnego, który dobrowolnie ginie za zdrajcę, musi się cofnąć.

Zapamiętaj

: dobro zwycięża zło, zdradę można naprawić, a skruszonemu warto przebaczyć; miłość i poświęcenie są silniejsze od strachu.

W skrócie

  • 01C.S. Lewis, brytyjski pisarz i profesor literatury, napisał cykl siedmiu powieści o Narnii; film według tej części nakręcono w 2005 roku.
  • 02Powieść fantasy przedstawia magiczny świat z baśniowymi postaciami, a jej bohaterowie bronią dobra; elementy fantastyczne to postacie, miejsca, wydarzenia i przedmioty.
  • 03Świat realistyczny to wojenna Anglia i dom profesora, a fantastyczny - Narnia za szafą, skuta czarem wiecznej zimy; w obu światach czas płynie inaczej.
  • 04Bohaterowie główni (rodzeństwo, Aslan, Czarownica) decydują o akcji, a drugoplanowi (Tumnus, Bobrowie, Profesor, Mikołaj) tylko im pomagają albo przeszkadzają.
  • 05Rodzeństwo różni się cechami i przydomkami pisanymi wielką literą; Aslan to dobry i potężny król, a Czarownica rządzi bezprawnie i jest uosobieniem zła.
  • 06Po odkryciu Narnii i zdradzie Edmunda Aslan oddaje za niego życie, ożywa i pokonuje Czarownicę, a rodzeństwo rządzi Narnią i wraca przez szafę.
  • 07Edmund zdradził z łakomstwa, żądzy władzy i chęci zemsty, ale pod wpływem Aslana i przebaczenia rodzeństwa stał się królem Edmundem Sprawiedliwym.
  • 08Obóz Aslana pokonuje obóz Czarownicy; ofiara niewinnego Aslana za zdrajcę cofa śmierć, a powieść uczy, że dobro, przebaczenie i poświęcenie wygrywają.

Pojęcia z fiszek

Podcast

Ładuję…

Karty pracy

Ćwiczenia do wydruku na ten temat

„Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa” - karta do lekturyKlasy 4-5

Otwórz kartę pracy

Quizy w tym zestawie

45 pytań w 5 etapach

  1. Etap 1: Autor, gatunek i dwa światy

    Etap 1 · 11 fiszek · 8 pytań

  2. Etap 2: Narnia i jej czary

    Etap 2 · 10 fiszek · 9 pytań

  3. Etap 3: Bohaterowie i ich cechy

    Etap 3 · 6 fiszek · 9 pytań

  4. Etap 4: Wydarzenia od szafy do Aslana

    Etap 4 · 6 fiszek · 9 pytań

  5. Etap 5: Ofiara, zwycięstwo i przesłanie

    Etap 5 · 7 fiszek · 10 pytań

  6. Powtórka z całości

    15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów

Sprawdzian do druku

Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną

Sprawdzam sprawdzian…

Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem

WhatsApp

Podobne zestawy

Fiszki z języka polskiego, klasa 5

Wyszukiwarka

Szukasz czegoś innego?

Wpisz temat, dział albo tytuł podręcznika i znajdź gotowy zestaw.