Angielski
Unit 6 Take a deep breath - English Class B1+
Sprawdzony zestawZestaw uczy słownictwa o chorobach, objawach, wizycie u lekarza, pierwszej pomocy i sportach ekstremalnych oraz tworzenia wyrazów z końcówkami -ic, -ful, -ion, -ed i -ness. Utrwalisz mowę zależną (twierdzenia, pytania, polecenia i prośby) i określenia ilości both, either, neither, all, none. Nauczysz się też prosić o radę i jej udzielać.
Zestaw do podręcznika
Unit 6. Take a deep breath
English Class B1+. Students' Book (Pearson) - wszystkie rozdziały1.allergy / asthma / hay fever / food poisoning / travel sickness
allergy - alergia; asthma - astma; hay fever - katar sienny (alergia na pyłki traw i drzew); food poisoning - zatrucie pokarmowe; travel sickness - choroba lokomocyjna. Z nazwami chorób często używamy suffer from - cierpieć na coś. Przykład: I suffer from travel sickness, so I always sit at the front of the bus. - Cierpię na chorobę lokomocyjną, więc zawsze siadam z przodu autobusu.
2.bug / virus / infection / injury / insomnia / migraine
bug - wirus (potocznie, np. a stomach bug - wirus żołądkowy); virus - wirus; infection - infekcja, zakażenie; injury - uraz, kontuzja; insomnia - bezsenność; migraine - migrena (bardzo silny ból głowy). Przykład: Our goalkeeper can't play because of a knee injury. - Nasz bramkarz nie może grać z powodu kontuzji kolana.
3.I've never felt better. / I don't feel too good. / I'm coming down with something.
Tak odpowiadamy na pytanie How are you?: I've never felt better. - Nigdy nie czułem się lepiej.; I'm fine. - Dobrze się czuję.; I don't feel too good. - Nie czuję się najlepiej.; I'm coming down with something. - Coś mnie bierze.; I feel awful. - Czuję się okropnie. Podobnie come down with the flu - zachorować na grypę. Przykład: I think I'm coming down with the flu. - Chyba bierze mnie grypa.
4.have a rash / a runny nose / a temperature / a cough / a nose bleed; lose your appetite / voice
have a rash - mieć wysypkę; have a runny nose - mieć katar; have a temperature - mieć gorączkę; have a cough - mieć kaszel, kasłać; have a nose bleed - krwawić z nosa; lose your appetite - stracić apetyt; lose your voice - stracić głos. Przykład: I can't sing in the concert because I've lost my voice. - Nie mogę zaśpiewać na koncercie, bo straciłem głos.
5.get a prescription / have a check-up / listen to your chest / take your temperature / blood pressure
Wizyta u lekarza: get a prescription - dostać receptę; have a check-up - przejść badanie kontrolne; listen to sb's chest - osłuchać komuś płuca; take sb's temperature - zmierzyć komuś temperaturę; take sb's blood pressure - zmierzyć komuś ciśnienie krwi. Przykład: The doctor listened to my chest and gave me a prescription. - Lekarz osłuchał mi płuca i wypisał receptę.
6.get lots of rest / stay in bed / take medicine / take some tablets
Jak wrócić do zdrowia: get lots of rest - dużo odpoczywać; stay in bed - leżeć w łóżku; take medicine - brać leki; take some tablets - brać tabletki (tablet - tabletka). Leki kupujemy w aptece - at the chemist's. Przykład: Take one tablet twice a day and get lots of rest. - Bierz jedną tabletkę dwa razy dziennie i dużo odpoczywaj.
7.What seems to be the matter? / Where does it hurt? / It's nothing to worry about.
Zwroty lekarza: What seems to be the matter? - Co ci dolega?; Where does it hurt? - Gdzie boli? (hurt - boleć); Now, take a deep breath. - A teraz weź głęboki oddech. (breath - oddech); It's nothing to worry about. - Nie ma się czym martwić.; Here's something for the pain. - Tu masz coś na ból. (pain - ból)
8.It's painful when I swallow. / Is it serious? / Is there anything I can take for it?
Zwroty pacjenta: It's painful when I swallow. - Boli mnie, kiedy przełykam. (painful - bolesny; swallow - połykać, przełykać); Is it serious? - Czy to coś poważnego? (serious - poważny); Is there anything I can take for it? - Czy mogę coś na to wziąć? Przykład: My ear hurts and I've got a temperature. - Boli mnie ucho i mam gorączkę.
9.Przymiotniki z -ic i -ful (allergic, painful)
Od niektórych rzeczowników tworzymy przymiotniki końcówką -ic: allergy - allergic (be allergic to sth - mieć alergię na coś), asthma - asthmatic (be asthmatic - mieć astmę), dyslexia - dyslexic (be dyslexic - mieć dysleksję). Końcówką -ful: pain - painful (ból - bolesny). Przykład: My dad is allergic to nuts. - Tata ma alergię na orzechy.
10.Rzeczowniki z -ion i przymiotniki z -ed (infection, infected)
Od czasowników tworzymy rzeczowniki końcówką -ion: depress - depression (przygnębiać - depresja), infect - infection (zainfekować - infekcja), operate - operation (operować - operacja), prescribe - prescription (przepisać lek - recepta; uwaga na pisownię). Przymiotniki tworzymy końcówką -ed: depressed (przygnębiony, w depresji), infected (zainfekowany), injured (ranny, kontuzjowany - od injure), stressed (zestresowany - od stress). Przykład: The injured player left the pitch. - Kontuzjowany zawodnik zszedł z boiska.
11.Rzeczowniki z -ness (illness, dizziness)
Od przymiotników tworzymy rzeczowniki końcówką -ness: blind - blindness (ślepy - ślepota), deaf - deafness (głuchy - głuchota), ill - illness (chory - choroba), sick - sickness (chory - choroba), tired - tiredness (zmęczony - zmęczenie). Y po spółgłosce zwykle zmieniamy na i: dizzy - dizziness (be dizzy - mieć zawroty głowy; dizziness - zawroty głowy). Przykład: Tiredness can give you a headache. - Zmęczenie może wywołać ból głowy.
12.say czy tell w mowie zależnej?
Mowy zależnej używamy, gdy przekazujemy cudze słowa. Najczęściej wprowadzamy ją czasownikami say i tell. W mowie zależnej po tell zawsze stoi osoba, której coś mówimy (told me, told them), a po say - od razu treść wypowiedzi albo osoba z to (said to me). Słowo that możemy pominąć. Przykłady: Zosia said (that) she was hungry. - Zosia powiedziała, że jest głodna. Zosia told me (that) she was hungry. - Zosia powiedziała mi, że jest głodna.
13.Mowa zależna: Present Simple → Past Simple, Present Continuous → Past Continuous
Gdy czasownik wprowadzający stoi w czasie przeszłym (said, told, asked), zwykle cofamy czas wypowiedzi: Present Simple zmienia się w Past Simple, a Present Continuous - w Past Continuous. W polskim czas się nie zmienia. Przykłady: 'I need a break.' → Zuza said (that) she needed a break. - Zuza powiedziała, że potrzebuje przerwy. 'We're watching a film.' → Tom said they were watching a film. - Tom powiedział, że oglądają film.
14.Mowa zależna: Past Simple → Past Perfect, will → would, can → could
Past Simple zmienia się w Past Perfect (had + III forma czasownika), will - w would, a can - w could. Przykłady: 'I missed the bus.' → Ola said she had missed the bus. - Ola powiedziała, że spóźniła się na autobus. 'I'll help you.' → Dad said he would help me. - Tata powiedział, że mi pomoże. 'I can't swim.' → Kuba told us he couldn't swim. - Kuba powiedział nam, że nie umie pływać.
15.Mowa zależna - pytania ogólne (if)
Pytania ogólne (na które odpowiadamy yes albo no) przekazujemy wzorem asked (+ osoba) + if. Po if stoi szyk zdania twierdzącego (podmiot przed czasownikiem), bez do, does, did i bez znaku zapytania; czas cofamy tak jak w twierdzeniach. Przykład: 'Do you like sushi?' → Ewa asked me if I liked sushi. - Ewa zapytała mnie, czy lubię sushi.
16.Mowa zależna - pytania szczegółowe (what, where, why)
Pytania szczegółowe przekazujemy wzorem asked (+ osoba) + słowo pytające (what, where, when, why, how). Po nim stoi szyk zdania twierdzącego (podmiot, potem czasownik), bez do, does, did i bez znaku zapytania; czas cofamy. Przykłady: 'Why are you late?' → Mr Brown asked me why I was late. - Pan Brown zapytał mnie, dlaczego się spóźniłem. 'What did you buy?' → Mum asked what I had bought. - Mama zapytała, co kupiłem.
17.Mowa zależna - zaimki i określenia czasu i miejsca
Zwykle zmieniamy też zaimki (I → he/she, my → his/her) oraz określenia czasu i miejsca: now → then, here → there, this month → that month, yesterday → the previous day / the day before, tomorrow → the following day / the next day. Przykład: 'I'll phone you tomorrow.' → Marek said he would phone me the next day. - Marek powiedział, że zadzwoni do mnie następnego dnia.
18.colour-blind / colour-blindness / optician / run in the family
colour-blind - nierozróżniający kolorów (He's colour-blind. - Jest daltonistą.); colour-blindness - daltonizm, ślepota barw; optician - optyk; eye test - badanie wzroku; run in the family - być cechą rodzinną, dziedziczną. Przykład: Curly hair runs in our family. - Kręcone włosy to w naszej rodzinie cecha dziedziczna.
19.catch a cold / have a sore throat / sneeze / My nose is running.
cold - przeziębienie; catch a cold - przeziębić się; have a sore throat - mieć ból gardła (My throat hurts. - Boli mnie gardło.); sneeze - kichać; My nose is running. - Cieknie mi z nosa. Przykład: I caught a cold at the swimming pool and now I can't stop sneezing. - Przeziębiłem się na basenie i teraz ciągle kicham.
20.feed / amount / hydrate / sweat / source
feed - karmić; amount - ilość (a small amount of salt - niewielka ilość soli); hydrate - nawadniać (organizm); sweat - pocić się; source - źródło (a good source of vitamin C - dobre źródło witaminy C). Przykład: I always sweat a lot when I play tennis. - Zawsze bardzo się pocę, kiedy gram w tenisa.
21.remedy / raw / circulation / explode
remedy - lekarstwo, sposób na coś (a home remedy - domowy sposób na chorobę); raw - surowy, niegotowany; circulation - krążenie (krwi); explode - wybuchać. Przykład: Garlic is a popular home remedy for a cold. - Czosnek to popularny domowy sposób na przeziębienie.
22.Mowa zależna - polecenia (tell sb (not) to do)
Polecenia i zakazy przekazujemy czasownikiem tell: tell + osoba + to + bezokolicznik, a w przeczeniu tell + osoba + not to + bezokolicznik. Formy don't nie przenosimy do mowy zależnej. Przykłady: 'Wash your hands.' → The nurse told me to wash my hands. - Pielęgniarka kazała mi umyć ręce. 'Don't run!' → The teacher told us not to run. - Nauczyciel kazał nam nie biegać.
23.Mowa zależna - prośby (ask sb (not) to do)
Prośby przekazujemy czasownikiem ask: ask + osoba + (not) + to + bezokolicznik. Tak przekazujemy prośby z please i pytania-prośby typu Can you ...?, Could you ...? Uwaga: asked me to ... to prośba, a asked me if ... - pytanie. Przykłady: 'Can you carry my bag, please?' → Grandma asked me to carry her bag. - Babcia poprosiła mnie, żebym poniósł jej torbę. 'Please don't shout.' → Dad asked us not to shout. - Tata poprosił nas, żebyśmy nie krzyczeli.
24.first aid / first aider / bandage / recovery position / breathe
first aid - pierwsza pomoc; first aider - osoba udzielająca pierwszej pomocy, ratownik; bandage - bandaż; recovery position - pozycja bezpieczna (boczna ustalona); breathe - oddychać (to czasownik, a rzeczownik oddech to breath). Przykład: Check if the person is breathing and put them in the recovery position. - Sprawdź, czy poszkodowany oddycha, i ułóż go w pozycji bezpiecznej.
25.lie down / bend / lift / pull / push / cheek / knee
lie down - położyć się (lie - lay - lain); bend - zginać (bend - bent - bent); lift - podnosić; pull - ciągnąć; push - pchać; cheek - policzek; knee - kolano. Przykład: Bend your knees when you lift something heavy. - Uginaj kolana, kiedy podnosisz coś ciężkiego.
26.Please be serious! / I was just messing about. / Very funny!
Please be serious! - Bądź poważny! (gdy ktoś się wygłupia); I was just messing about. - Tylko się wygłupiałem.; Very funny! - Bardzo śmieszne! (zwykle ironicznie, gdy coś nas wcale nie bawi). Przykład: A: You hid my keys! B: Sorry, I was just messing about. - A: Schowałeś moje klucze! B: Przepraszam, tylko się wygłupiałem.
27.Sporty ekstremalne na lądzie: abseiling, BMXing, free running, ice climbing, sandboarding, snowboarding
extreme sports - sporty ekstremalne. Na lądzie: abseiling - zjeżdżanie na linie; BMXing - jazda na rowerze BMX; free running - bieganie po mieście z pokonywaniem przeszkód; (ice) climbing - wspinaczka (lodowa); sandboarding - zjeżdżanie na desce po piasku; snowboarding - jazda na snowboardzie. Z nazwami sportów na -ing zwykle łączymy go. Przykład: Next winter I want to go snowboarding in the Alps. - Następnej zimy chcę pojeździć na snowboardzie w Alpach.
28.Sporty ekstremalne w powietrzu: bungee jumping, hang-gliding, parachuting, paragliding, sky-diving
bungee jumping - skoki na bungee; hang-gliding - latanie na lotni; parachuting - skoki spadochronowe; paragliding - latanie na paralotni; sky-diving - skoki ze spadochronem ze swobodnym spadaniem przed jego otwarciem. Lotnia (hang-glider) ma sztywne skrzydło, a paralotnia (paraglider) - miękkie, podobne do spadochronu. Przykład: I'd love to try paragliding in the mountains. - Chciałbym spróbować latania na paralotni w górach.
29.Sporty ekstremalne na wodzie: bodyboarding, kite-surfing, white-water rafting
bodyboarding - pływanie po falach na krótkiej desce, zwykle na leżąco; kite-surfing - kitesurfing, pływanie na desce ciągniętej przez latawiec; white-water rafting - spływ pontonem po rwącej górskiej rzece. Przykład: Last summer we went white-water rafting in the mountains. - Zeszłego lata byliśmy na spływie pontonem po górskiej rzece.
30.What do you suggest? / If you were me, what would you do? / Any ideas what to do?
Tak prosimy o radę: What do you suggest? - Co proponujesz?; If you were me, what would you do? - Co byś zrobił na moim miejscu?; What's your advice? - Co mi radzisz?; Any ideas what to do? - Masz jakiś pomysł, co zrobić? Przykład: I can't sleep before exams. What's your advice? - Nie mogę spać przed egzaminami. Co mi radzisz?
31.If I were you, I'd ... / You'd better ... / You should / ought to ... / It might be a good idea to ...
Tak udzielamy rady: If I were you, I'd (= I would) ... - Na twoim miejscu ... (w tym zwrocie używamy were także po I); You'd better (= You had better) ... - Lepiej ...; You should ... / You ought to ... - Powinieneś ...; It might be a good idea to ... - Dobrze byłoby ... Po I'd, You'd better i should stoi bezokolicznik bez to, a po ought i a good idea - z to. Przykład: If I were you, I'd stay at home today. - Na twoim miejscu zostałbym dziś w domu.
32.Have you thought about ...? / Have you tried ...? / Try ... / I'd recommend ...
Have you thought about ...? - Myślałeś o tym, żeby ...?; Have you tried ...? - Próbowałeś ...?; Try ... - Spróbuj ...; I'd recommend / advise / suggest ... - Polecam / Radzę / Proponuję ... W tych radach czasownik ma formę z -ing. Przykłady: Have you thought about joining a club? - Myślałeś o tym, żeby zapisać się do klubu? Try drinking some warm milk. - Spróbuj wypić ciepłe mleko. I'd suggest going to bed earlier. - Proponuję, żebyś wcześniej się kładł.
33.I don't know what to suggest, I'm afraid. / I wish I could help, but ... / I'm afraid I can't really help you.
Tak mówimy, gdy nie umiemy doradzić: I don't know what to advise / suggest, I'm afraid. - Obawiam się, że nie wiem, co ci doradzić.; I wish I could help, but I ... - Chciałbym pomóc, ale ...; I'm afraid I can't really help you. - Obawiam się, że nie bardzo mogę ci pomóc. Przykład: I wish I could help, but I don't know much about computers. - Chciałbym pomóc, ale nie znam się na komputerach.
34.hiccups / get rid of / hold your breath / take a sip / itchy / headache
hiccups - czkawka (have hiccups - mieć czkawkę); get rid of sth - pozbyć się czegoś; hold your breath - wstrzymać oddech; take a sip - wziąć łyk; itchy - swędzący (itchy eyes - swędzące oczy); headache - ból głowy (a bad headache - silny ból głowy). Przykład: My eyes are itchy because of my friend's cat. - Swędzą mnie oczy przez kota koleżanki.
35.It's driving me mad! / I know it sounds weird, but ... / I'll give it a go.
It's driving me mad! - Doprowadza mnie to do szału!; I know it sounds weird, but ... - Wiem, że to brzmi dziwnie, ale ...; I'll give it a go. - Spróbuję (tak zrobić). Ostatni zwrot to dobra reakcja na radę, którą chcemy wypróbować. Przykład: A: Try eating a spoonful of honey. B: OK, I'll give it a go. - A: Spróbuj zjeść łyżkę miodu. B: Dobra, spróbuję.
36.both / either / neither - dwie osoby lub rzeczy
Gdy mówimy o dwóch osobach lub rzeczach: both - obaj, obie, oba; either (of) - któryś z dwóch (w pytaniach), a po przeczeniu - żaden z dwóch; neither (of) - żaden z dwóch (czasownik twierdzący, bez not). Przykłady: Both my cousins are older than me. - Obaj moi kuzyni są starsi ode mnie. Did you see either of these films? - Widziałeś któryś z tych dwóch filmów? I didn't see either of them. = I saw neither of them. - Nie widziałem żadnego z nich.
37.all / any / none - więcej niż dwie osoby lub rzeczy
Gdy mówimy o więcej niż dwóch osobach lub rzeczach: all - wszyscy, wszystkie; any (of) - któryś, którykolwiek (w pytaniach), a po przeczeniu - żaden; none (of) - żaden, nikt (czasownik twierdzący, bez not). Przykłady: All my friends play volleyball. - Wszyscy moi przyjaciele grają w siatkówkę. Have you read any of these books? - Czytałeś którąś z tych książek? I've read none of them. = I haven't read any of them. - Nie czytałem żadnej z nich.
38.both ... and / either ... or / neither ... nor
both ... and - zarówno ..., jak i ...; either ... or - albo ..., albo ...; neither ... nor - ani ..., ani ... (czasownik twierdzący, bez not). Przykłady: Both my mum and my dad love skiing. - Zarówno mama, jak i tata uwielbiają narty. You can either walk or take the bus. - Możesz albo iść pieszo, albo pojechać autobusem. I'm neither hungry nor thirsty. - Nie jestem ani głodny, ani spragniony.
39.Nobel Prize: Chemistry / Literature / Peace / Physics / Medicine / Economics
Nagrody Nobla przyznaje się w dziedzinach: Chemistry - chemia, Literature - literatura, Peace - pokój (the Nobel Peace Prize - Pokojowa Nagroda Nobla), Physics - fizyka, Medicine - medycyna; od 1969 roku przyznaje się też nagrodę imienia Nobla z ekonomii (Economics). award a prize - przyznać nagrodę; win a prize - zdobyć nagrodę. Przykład: The Nobel Peace Prize can be awarded to a person or an organisation. - Pokojową Nagrodę Nobla można przyznać osobie albo organizacji.
40.election / elements / radiation / shipyard / trade union / X-ray
election - wybory (the presidential election - wybory prezydenckie); elements - pierwiastki (radioactive elements - pierwiastki promieniotwórcze); radiation - promieniowanie; shipyard - stocznia; trade union - związek zawodowy; X-ray - prześwietlenie, zdjęcie rentgenowskie. Przykład: The doctor sent me for an X-ray of my knee. - Lekarz wysłał mnie na prześwietlenie kolana.
Notatka
Choroby, objawy i leczenie
Na pytanie How are you? odpowiadamy zależnie od samopoczucia. Od najlepszego do najgorszego są to zwroty: , I'm fine., I don't feel too good., I'm coming down with something. (coś mnie bierze) i I feel awful.
- problemy zdrowotne (health problems): allergy - alergia, asthma - astma, hay fever - katar sienny, food poisoning - zatrucie pokarmowe, travel sickness - choroba lokomocyjna, virus i potocznie bug - wirus, infection - infekcja, injury - uraz, kontuzja, insomnia - bezsenność, migraine - migrena;
- złe samopoczucie: come down with the flu - zachorować na grypę, have a rash - mieć wysypkę, have a runny nose - mieć katar, have a temperature - mieć gorączkę, have a cough - kasłać, have a nose bleed - krwawić z nosa, lose your appetite / voice - stracić apetyt / głos;
- przeziębienie: a cold - przeziębienie, catch a cold - przeziębić się, - mieć ból gardła, sneeze - kichać, (cieknie mi z nosa);
- powrót do zdrowia: get lots of rest - dużo odpoczywać, stay in bed - leżeć w łóżku, take medicine / some tablets - brać leki / tabletki; leki kupujemy w aptece (at the chemist's);
- wzrok: eye test - badanie wzroku, optician - optyk, be colour-blind - nie rozróżniać kolorów, colour-blindness - daltonizm;
- inne słowa: remedy - lekarstwo, sposób na coś, raw - surowy, hydrate - nawadniać, sweat - pocić się, circulation - krążenie, - być cechą dziedziczną.
Z nazwami chorób często łączymy suffer from (cierpieć na), np. My uncle suffers from migraines. W zwrotach z your wstawiamy zaimek osoby, o której mówimy, np. Grandma lost her appetite.
U lekarza i tworzenie wyrazów
U lekarza (at the doctor's) przydają się zwroty: have a check-up - mieć badania kontrolne, - osłuchiwać płuca, / blood pressure - zmierzyć temperaturę / ciśnienie krwi, - dostać receptę.
Lekarz pyta o objawy (What seems to be the matter?, ) i bada pacjenta (Now, take a deep breath.). Potem uspokaja go (It's nothing to worry about.) albo daje coś na ból (Here's something for the pain.). Pacjent opisuje dolegliwość (It's painful when I swallow.) i pyta, czy to coś poważnego (Is it serious?) i czy może coś wziąć (Is there anything I can take for it?).
Nie myl rzeczownika breath (oddech) z czasownikiem breathe (oddychać). Hurt znaczy boleć, a podmiotem jest to, co boli, np. My eyes hurt.
Nowe wyrazy o chorobach tworzymy przyrostkami:
- -ic i -ful tworzą przymiotniki od rzeczowników; przy -ic koniec rzeczownika często się zmienia (allergy → allergic);
- -ion tworzy rzeczowniki od czasowników; końcowe -e zwykle odpada (operate → operation), a pisownię prescription trzeba zapamiętać;
- -ed tworzy przymiotniki od czasowników; po -e dodajemy samo -d (injure → injured);
- -ness tworzy rzeczowniki od przymiotników; y po spółgłosce zwykle zmienia się w i (dizzy → dizziness). Końcówkę -ness mają też sickness, tiredness i colour-blindness.
Przymiotniki o chorobach często łączymy z be: be allergic to - mieć alergię na, be asthmatic - mieć astmę, be dyslexic - mieć dysleksję, be depressed - mieć depresję, be dizzy - mieć zawroty głowy. Polskie „mam alergię na” to zwykle I'm allergic to, np. Our teacher is allergic to dust.
Mowa zależna - twierdzenia i pytania
(reported speech) służy do przekazywania cudzych słów. Twierdzenia wprowadzamy najczęściej czasownikiem say albo tell. Po tell podajemy, komu coś mówimy (told us), a po say - od razu treść albo osobę z to (said to us). Spójnik that można pominąć.
Gdy czasownik wprowadzający jest w czasie przeszłym, zwykle cofamy czas wypowiedzi:
| Słowa mówiącego | Mowa zależna |
|---|---|
| Present Simple (I paint) | Past Simple (she painted) |
| Present Continuous (I'm painting) | Past Continuous (she was painting) |
| Past Simple (I painted) | Past Perfect (she had painted) |
| will (I'll paint) | would (she would paint) |
| can (I can't paint) | could (she couldn't paint) |
Po polsku czasu nie cofamy: „Lena powiedziała, że ma psa” to Lena said she had a dog.
Zwykle zmieniamy też zaimki (I → he / she, my → his / her) i słowa, które określają czas lub miejsce: now → then, here → there, this month → that month, yesterday → the previous day / the day before, tomorrow → the following day / the next day. Np. 'I met your cousin here yesterday.' → Bartek said he had met my cousin there the day before.
Pytania przekazujemy czasownikiem ask (+ osoba). Pytanie ogólne łączymy przez if, a pytanie szczegółowe - przez słowo pytające (what, where, when, why, how). Potem stoi szyk zdania twierdzącego: podmiot, a za nim czasownik. Znikają do, does, did i znak zapytania, a czas cofamy jak w twierdzeniach, np. 'Do you play chess?' → Igor asked me if I played chess., 'When does the match start?' → He asked when the match started.
Mowa zależna - polecenia i prośby
Polecenia i zakazy przekazujemy czasownikiem tell, a prośby - czasownikiem ask. Wzór jest ten sam: czasownik + osoba + (not) to + bezokolicznik. Prośbą jest zwykle zdanie z please albo pytanie typu Can you...? lub Could you...?
- polecenie: 'Turn off the TV.' → Dad told me to turn off the TV.
- zakaz: 'Don't stand near the door.' → The driver told us not to stand near the door.
- prośba: 'Can you feed my cat, please?' → Ida asked me to feed her cat.
- prośba z przeczeniem: 'Please don't play loud music.' → Our neighbour asked us not to play loud music.
Formy don't nie przenosimy, zastępuje ją not to. Zaimki zmieniamy tak jak w twierdzeniach (my → her). Częsty błąd to pominięcie to po osobie.
Ważne
Mum asked me to close the window. to prośba (mama poprosiła, żebym zamknął okno), a Mum asked me if I had closed the window. to pytanie (mama zapytała, czy zamknąłem okno).
Przy udzielaniu pierwszej pomocy przydają się słowa:
pierwsza pomoc
ruchy i części ciała
Do kogoś, kto się wygłupia, mówimy (bądź poważny). Ta osoba może odpowiedzieć I was just messing about. (tylko się wygłupiałem). (bardzo śmieszne) mówimy zwykle ironicznie, gdy coś nas wcale nie bawi.
Sporty ekstremalne
Sporty ekstremalne (extreme sports) łatwo zapamiętać według miejsca, w którym się je uprawia:
- na lądzie (on land): abseiling - zjeżdżanie na linie, BMXing - jazda na rowerze typu BMX, free running - bieganie po mieście z pokonywaniem przeszkód, (ice) climbing - wspinaczka (lodowa), sandboarding - zjeżdżanie na desce po piasku, snowboarding - jazda na snowboardzie;
- w powietrzu (in the air): bungee jumping - skoki na bungee, hang-gliding - latanie lotnią, paragliding - latanie paralotnią, parachuting - skoki spadochronowe, sky-diving - skoki ze spadochronem ze swobodnym spadaniem;
- na wodzie (on / in the water): bodyboarding - pływanie na krótkiej desce po falach, kite-surfing - kitesurfing, white-water rafting - spływ pontonem górską rzeką.
Nie myl podobnych nazw. Hang-gliding to lot na lotni, której skrzydło jest sztywne. Paragliding to lot na paralotni, której miękkie skrzydło przypomina spadochron. Przy sky-diving skoczek najpierw swobodnie spada, a dopiero potem otwiera spadochron.
Z nazwami sportów na -ing zwykle łączymy go, np. My uncle goes ice climbing every winter. O to, czy ktoś już czegoś próbował, pytamy w Present Perfect, np. Have you ever tried bodyboarding?
Gdy mówimy o tym, jak sport działa na organizm, przydają się słowa: heart - serce, lungs - płuca, muscles - mięśnie, blood - krew, brain - mózg.
Proszenie o radę i udzielanie rad
O radę prosimy zwrotami: , If you were me, what would you do?, What's your advice? i Any ideas what to do?
Po każdym zwrocie z radą stoi określona forma czasownika:
- sam bezokolicznik: If I were you, I'd... (na twoim miejscu...), You'd better... (lepiej...), ... (powinieneś...);
- bezokolicznik z to: You ought to... (powinieneś...), It might be a good idea to... (dobrze byłoby...);
- forma z -ing: Have you thought about...? (myślałeś o tym, żeby...?), Have you tried...? (próbowałeś...?), Try... (spróbuj...), I'd recommend / advise / suggest... (polecam / radzę / proponuję...).
W zwrocie If I were you używamy were także po I. Skrót 'd ma tu dwa znaczenia: I'd = I would, a You'd better = You had better.
Gdy nie umiemy doradzić, mówimy: I don't know what to advise / suggest, I'm afraid., I wish I could help, but... albo I'm afraid I can't really help you.
Na radę, którą chcemy wypróbować, odpowiadamy I'll give it a go. (spróbuję). Dziwną radę możemy zacząć od I know it sounds weird, but... (wiem, że to brzmi dziwnie, ale...). Gdy coś bardzo nas złości, mówimy (doprowadza mnie to do szału!).
Przydatne słowa: hiccups - czkawka, get rid of - pozbyć się, - wstrzymać oddech, take a sip - wziąć łyk, itchy - swędzący, headache - ból głowy.
Przykład
A: I'm always tired in the morning. What do you suggest? B: It might be a good idea to switch off your phone an hour before bed. A: OK, I'll give it a go.
Określenia ilości
Wybór określenia zależy od tego, czy mówimy o dwóch, czy o więcej niż dwóch osobach lub rzeczach:
| Znaczenie | Dwie osoby lub rzeczy | Więcej niż dwie |
|---|---|---|
| wszyscy, obaj | both | all |
| któryś (w pytaniu) | either (of) | any (of) |
| żaden (po przeczeniu) | not ... either (of) | not ... any (of) |
| żaden (czasownik twierdzący) | neither (of) | none (of) |
Ważne
W angielskim nie łączymy dwóch przeczeń: po not (np. didn't, haven't) stawiamy either albo any, a z neither i none czasownik jest twierdzący.
- Can either of your sisters drive? - Czy któraś z twoich dwóch sióstr umie prowadzić?
- Neither of my parents went to university. - Żadne z moich rodziców nie studiowało.
- I didn't know any of the answers. = I knew none of the answers. - Nie znałem żadnej odpowiedzi.
Spójniki złożone z dwóch słów łączą dwa wyrazy albo dwie części zdania: (zarówno..., jak i...), (albo..., albo...), (ani..., ani...; czasownik twierdzący). Np. This app is both cheap and useful., We'll have either pizza or pasta., My dog likes neither cats nor birds.
Po polsku mówimy „albo..., albo...”, ale po angielsku pierwsze słowo to either, a nie or. Both może też stać po podmiocie, np. My parents both work in Gdańsk.
Nagrody Nobla i polscy nobliści
Nagrody Nobla (Nobel Prizes) ustanowił Alfred Nobel w testamencie w 1895 roku, a pierwsze przyznano w 1901 roku. Przyznaje się je w dziedzinach: Chemistry - chemia, - literatura, Peace - pokój, Physics - fizyka i Medicine - medycyna. Od 1969 roku jest też nagroda imienia Nobla z ekonomii ().
Mówimy win a prize (zdobyć nagrodę) i award a prize (przyznać nagrodę). Dziedzinę dodajemy po in, np. the Nobel Prize in Physics, ale mówimy the Nobel Peace Prize (Pokojowa Nagroda Nobla). Pokojową Nagrodę Nobla można przyznać osobie albo organizacji.
Wśród polskich noblistów są m.in.:
- literatura: Henryk Sienkiewicz, Władysław Reymont, Czesław Miłosz, Wisława Szymborska, Olga Tokarczuk;
- fizyka i chemia (dwie nagrody): Maria Skłodowska-Curie;
- Pokojowa Nagroda Nobla: Lech Wałęsa.
Przydatne słowa: radioactive elements - pierwiastki promieniotwórcze, - promieniowanie, X-ray - prześwietlenie, zdjęcie rentgenowskie, shipyard - stocznia, - związek zawodowy, election - wybory.
W skrócie
Pojęcia z fiszek
Podcast
Ładuję…
Quizy w tym zestawie
50 pytań w 5 etapach
Etap 1: Choroby i wizyta u lekarza
Etap 1 · 10 fiszek · 10 pytań
Etap 2: Mowa zależna - twierdzenia i pytania
Etap 2 · 6 fiszek · 10 pytań
Etap 3: Przeziębienie, polecenia i prośby
Etap 3 · 10 fiszek · 10 pytań
Etap 4: Sporty ekstremalne i rady
Etap 4 · 8 fiszek · 10 pytań
Etap 5: Określenia ilości i Nagroda Nobla
Etap 5 · 6 fiszek · 10 pytań
Powtórka z całości
15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów
Sprawdzian do druku
Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną
Sprawdzam sprawdzian…
Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem
Podobne zestawy
40 fiszek uczy się 17
25 fiszek uczy się 8
40 fiszek uczy się 11
18 fiszek uczy się 11
40 fiszek uczy się 5
40 fiszek
Wyszukiwarka
Szukasz czegoś innego?
Wpisz temat, dział albo tytuł podręcznika i znajdź gotowy zestaw.
