Dyskusja i wymiana poglądów - Zamieńmy słowo 8

Dyskusja to wymiana opinii między osobami o różnych poglądach. Zwykle toczy się w bezpośredniej rozmowie, czasem na piśmie. Jej celem jest porozumienie. Często uczestnicy chcą też przekonać rozmówcę, który ma inne zdanie. Pomagają w tym trafne argumenty, przykłady i środki retoryczne.

Celem dyskusji nie jest więc pokonanie rozmówcy, lecz wspólne znalezienie rozwiązania.

Skuteczna dyskusja ma cztery etapy w stałej kolejności. Najpierw jasno nazywamy problem. Potem zbieramy pomysły i dopiero wtedy je oceniamy. Na końcu wybieramy rozwiązania i wyjaśniamy, dlaczego je przyjęliśmy.

Dyskusje dzielimy na dwie odmiany. Różnią się tym, czy przebieg rozmowy wyznaczają ustalone zasady.

Dyskusja nieformalna to wymiana poglądów, w której wszyscy zainteresowani biorą udział na równych prawach. Uczestnicy mówią swobodnie i bez przygotowania. Prowadzący tylko rozpoczyna dyskusję i pilnuje czasu. Przykładem jest burza mózgów: uczestnicy spontanicznie zgłaszają jak najwięcej pomysłów, które pomogą rozwiązać problem.

Dyskusja sformalizowana toczy się według jasno określonych zasad, np. dotyczących czasu albo kolejności wypowiedzi. Często głos zabierają w niej tylko wybrane osoby. Przykładem jest dyskusja panelowa, czyli rozmowa specjalistów. Prowadzi ją moderator: zadaje pytania, wskazuje, kto ma odpowiedzieć, może udzielić głosu publiczności, a na końcu podsumowuje rozmowę.

Debata oksfordzka to dyskusja sformalizowana, w której biorą udział dwa zespoły o odmiennych poglądach na dany temat. Jeden zespół broni tezy, a drugi występuje przeciw niej.

Przed debatą zwykle ustala się zasady zabierania głosu i czas wypowiedzi. Wybiera się też marszałka i sekretarza. Ich zadaniem jest czuwanie nad właściwym przebiegiem obrad.

Debatę zaczyna członek zespołu broniącego tezy. Potem przedstawiciele obu grup mówią na zmianę. Do wymiany argumentów mogą się włączać także słuchacze.

Zasady dyskutowania można podzielić na dwie grupy: szacunek dla rozmówców oraz temat i czas.

• Daj każdemu szansę się wypowiedzieć i uważnie słuchaj przedmówców.
• Zwracaj się do innych z szacunkiem, nie prowokuj ich i nie obrażaj. Nie przerywaj i nie wchodź nikomu w słowo.
• Skup się na temacie i na faktach. Mów zwięźle i trzymaj się wyznaczonego czasu.
• Unikaj dygresji, czyli odchodzenia od tematu. Dygresją byłaby np. opowieść o wakacjach w dyskusji o szkolnym festynie.

W dyskusji pomagają zwroty, które jasno pokazują, co robimy:

• opinia: „Uważam, że…”, „Sądzę, że…”;
• zgoda: „Przyłączam się do zdania przedmówczyni”;
• niezgoda: „Widzę tę sprawę inaczej, ponieważ…”;
• otwarcie: „Witam wszystkich na dyskusji o…”;
• zakończenie: „Na koniec zbierzmy wnioski”.

Argumenty w dyskusji mogą się odwoływać do rozumu albo do uczuć słuchaczy.

Warto też rozróżniać nazwy podobnych form rozmowy:

• polemika - spór, w którym co najmniej dwie osoby wyrażają sprzeczne poglądy;
• obrady - omawianie spraw przez grupę na oficjalnym spotkaniu;
• szermierka na słowa - szybka wymiana opinii i argumentów.

W narracji pierwszoosobowej narrator jest uczestnikiem wydarzeń. Mówi o nich w 1. osobie („ja”, „my”), ze swojego punktu widzenia. Przekazuje przy tym własne uczucia i oceny. W narracji trzecioosobowej narrator stoi z boku i mówi o bohaterach „on”, „ona”.

Jak rozpoznać rodzaj narracji? Sprawdź formy czasowników i zaimków w częściach opowiadających o zdarzeniach, a nie w dialogach. Porównaj zdania: „Wbiegłem do sali w ostatniej chwili” (narracja pierwszoosobowa) i „Wbiegł do sali w ostatniej chwili” (narracja trzecioosobowa).

Self care to angielski termin oznaczający sztukę bycia dobrym dla siebie, np. słuchanie ulubionej muzyki albo wcześniejsze pójście spać po męczącym dniu. Dobre relacje z innymi zaczynają się od pracy nad sobą. Kto polubi siebie, obdarza innych pozytywną energią.

Cudze słowa możemy przytoczyć na dwa sposoby.

Przy zamianie mowy niezależnej na zależną:

• usuwamy dwukropek i cudzysłów, a stawiamy przecinek;
• zdanie podrzędne zaczynamy wyrazem łączącym, np. „że” albo „czy”;
• zmieniamy osobę czasowników i zaimków tak, żeby pasowała do osoby, która przytacza słowa.

Związek frazeologiczny to utrwalone połączenie wyrazów o znaczeniu przenośnym. Jego sensu nie odczytamy ze znaczeń pojedynczych słów. Na przykład „bujać w obłokach” znaczy marzyć i nie zauważać tego, co dzieje się wokół, a „mieć głowę na karku” - być zaradnym.

Wyraz człowiek ma nietypową odmianę. W liczbie pojedynczej odmienia się regularnie: człowiek, człowieka, człowiekowi, człowieka, człowiekiem, o człowieku, człowieku! W liczbie mnogiej formy pochodzą od innego wyrazu: ludzie, ludzi, ludziom, ludzi, ludźmi, o ludziach, ludzie!

W narzędniku liczby mnogiej piszemy ź: ludźmi, choć w pozostałych przypadkach liczby mnogiej piszemy „dzi”.