Tekst popularnonaukowy, przekład, granice - Zamieńmy słowo 8

1.Styl popularnonaukowy

Odmiana stylu naukowego, która łączy cechy stylu naukowego i potocznego, aby dotrzeć do jak największej liczby odbiorców. Teksty piszą zwykle naukowcy i eksperci, przedstawiając wiedzę przystępnie dla osób o różnym poziomie wiedzy.

2.Język stylu popularnonaukowego

Ograniczona terminologia fachowa, krótkie i nieskomplikowane zdania, obrazowe słownictwo oraz zrozumiały, przystępny język.

3.Treść tekstu popularnonaukowego

Tematy z różnych dziedzin, przyciągający uwagę tytuł, powoływanie się na wyniki badań, statystyki i wypowiedzi ekspertów, odwołania do życia codziennego i ciekawostki.

4.Pisownia wyrazu popularnonaukowy

Piszemy łącznie, bez łącznika, bo to przymiotnik złożony z członów nierównorzędnych znaczeniowo: oznacza 'popularyzujący naukę'. Z łącznikiem piszemy przymiotniki z członów równorzędnych, np. polsko-czeski, biało-zielony.

5.Tekst naukowy, popularnonaukowy i publicystyczny

Naukowy przekazuje wiedzę specjalistom, ma dużo terminów i jest obiektywny. Popularnonaukowy wyjaśnia wiedzę niespecjalistom przystępnym językiem. Publicystyczny komentuje bieżące wydarzenia, wyraża opinie autora i wpływa na postawy odbiorców.

6.Sytuacja liryczna

Okoliczności, w jakich wypowiada się podmiot liryczny: kto mówi, do kogo się zwraca (adresat), w jakiej sytuacji i o czym. Adresata rozpoznasz np. po zwrotach w 2. osobie (ty, wy).

7.Związek frazeologiczny

Stałe połączenie wyrazów, którego znaczenie jest przenośne i nie wynika wprost ze znaczeń słów, np. owijać w bawełnę - mówić nie wprost. Dlatego frazeologizmów zwykle nie tłumaczy się dosłownie.

8.Teza i hipoteza w rozprawce

Teza to stwierdzenie, które autor uważa za prawdziwe i udowadnia argumentami. Hipoteza to przypuszczenie, które autor sprawdza w rozwinięciu, a w zakończeniu potwierdza je lub odrzuca.

9.Argument w rozprawce

Uzasadnienie tezy, które ma przekonać odbiorcę, że autor ma rację. Argument warto poprzeć przykładem, np. z lektury, z historii albo z własnego doświadczenia.

10.Słowo wierny

1. Oddany i lojalny wobec kogoś lub czegoś, np. wierny kibic, wierny swoim zasadom. 2. Dokładnie zgodny z oryginałem lub rzeczywistością, np. wierne tłumaczenie, wierny portret.

11.Tłumaczenie

Wierne odwzorowanie tekstu w innym języku, w dużej mierze przypominające oryginał, także w dosłownie przeniesionych zwrotach i przysłowiach. Stosuje się je głównie w tekstach technicznych i z dziedzin ścisłych oraz w dokumentach dla sądów (tłumaczenie poświadczone).

12.Przekład

Tłumaczenie z dodatkową pracą nad tekstem: tłumacz uwzględnia czynniki pozajęzykowe, np. zamiary autora, i czasem tworzy coś zupełnie nowego. Stosuje się go w dziełach literackich, wierszach i tekstach marketingowych.

13.Wierność oryginałowi w tłumaczeniu i przekładzie

W tłumaczeniu miarą jakości jest wierność oryginałowi, a tłumacz przypomina rzemieślnika. Dobry przekład jest zgodny z tym, co autor chciał przekazać, nawet gdy nie przypomina oryginału - tłumacz staje się artystą.

14.Podobieństwa tłumaczenia i przekładu

Dobre tłumaczenie i dobry przekład wymagają doskonałej znajomości języka oryginału i języka docelowego oraz zaangażowania tłumacza.

15.Asertywność

Postawa, w której wyrażamy swoje zdanie, uczucia i potrzeby oraz potrafimy odmówić, nie raniąc innych. Jej podstawowym składnikiem jest stawianie granic.

16.Stawianie granic

Pokazywanie innym, na co się zgadzamy, a na co nie. Granice mogą być fizyczne (np. własna przestrzeń), emocjonalne i społeczne. Stawiając granice, mówimy wprost, co czujemy i czego chcemy - to szacunek, a nie egoizm.

17.Technika scenariusza

Technika związana z asertywnością, która pozwala wyrazić zdanie w sposób nieraniący innych. Komunikat ma cztery elementy: opis sytuacji, określenie emocji, wskazanie potrzeby i przykładowe konsekwencje.

18.Algorytm

Ciąg czynności wykonywanych w celu rozwiązania problemu, np. Czy pada deszcz? Tak - biorę parasol. Nie - wychodzę bez parasola.