Clive Staples Lewis, „Lew, Czarownica i stara szafa” - Zamieńmy słowo 5

1.Clive Staples Lewis

Brytyjski pisarz (1898-1963), wykładowca literatury angielskiej w Oksfordzie. Autor cyklu siedmiu powieści „Opowieści z Narnii”; pierwsza część, „Lew, Czarownica i stara szafa”, ukazała się w 1950 r. W utworach nawiązywał do motywów chrześcijańskich.

2.Powieść

Dłuższy utwór narracyjny pisany prozą, o rozbudowanej fabule z wieloma wątkami.

3.Powieść fantasy

Powieść, w której świat różni się od realistycznego: jest pełen magii, niezwykłych postaci, miejsc i przedmiotów. Bohaterowie zwykle walczą ze złem, a w utworze często są nawiązania do baśni, legend i mitów.

4.Narrator „Lwa, Czarownicy i starej szafy”

Narrator trzecioosobowy - nie jest bohaterem, opowiada o innych. Czasem zwraca się wprost do czytelników.

5.Rodzeństwo Pevensie

Czworo dzieci, od najmłodszego: Łucja, Edmund, Zuzanna i Piotr. Piotr jest najstarszy, a Łucja najmłodsza.

6.Dlaczego dzieci zamieszkały u profesora?

W czasie wojny rodzeństwo wysłano z Londynu na wieś, z dala od nalotów. Dzieci zamieszkały w starym, dużym domu profesora Kirke'a.

7.Dwa światy w powieści

Świat realistyczny: dom profesora na wsi, czas - podczas wojny. Świat fantastyczny: kraina Narnii, czas nieokreślony. Przejściem między światami jest stara szafa.

8.Czas w Narnii i w świecie realistycznym

W Narnii czas biegnie dużo szybciej. Dzieci przeżyły tam wiele lat, a w domu profesora nie minęła prawie ani chwila.

9.Ekranizacja

Przedstawienie utworu literackiego w wersji filmowej.

10.Jak dostać się do Narnii?

Przez starą szafę w domu profesora, za rzędami futer. Najpierw trafiła tam Łucja, potem Edmund, a w końcu całe rodzeństwo, które schowało się w szafie.

11.Latarnia w lesie

Latarnia stojąca w lesie niedaleko przejścia z szafy. Była punktem orientacyjnym dla przybyszów z realnego świata.

12.Retrospekcja

Przywołanie w utworze wcześniejszych wydarzeń, ważnych dla głównej akcji, np. bohater opowiada, co zdarzyło się przed laty.

13.Akcja i fabuła

Akcja to wydarzenia, które dzieją się teraz, gdy bohaterowie działają. Fabuła obejmuje wszystkie wydarzenia utworu: także to, co było wcześniej, i to, co wydarzy się później.

14.Mieszkańcy Narnii - dobro i zło

Po stronie dobra: Aslan, faun Tumnus, państwo Bobrowie, centaury. Po stronie zła: Biała Czarownica, jej wilk - szef tajnej policji - i karzeł, który powozi jej saniami.

15.Pan Tumnus

Faun, którego Łucja spotkała pierwszego dnia w Narnii. Zaprosił ją na herbatę do swojej pieczary. Miał wydać ją Czarownicy, ale tego nie zrobił.

16.Państwo Bobrowie

Mieszkali w domu przy tamie. Ugościli rodzeństwo, opowiedzieli mu o Aslanie i poprowadzili do Kamiennego Stołu.

17.Ważne miejsca Narnii

Kamienny Stół - tu Aslan oddał życie. Zamek Białej Czarownicy - pełen kamiennych posągów. Zamek Ker-Paravel - tu odbyła się koronacja rodzeństwa. Także latarnia w lesie, pieczara Tumnusa i tama Bobrów.

18.Biała Czarownica

Władczyni Narnii, która nazywała siebie królową. Mieszkała w zamku, jeździła saniami, a towarzyszył jej karzeł. Bała się przepowiedni o czworgu ludziach, którzy zasiądą na tronach.

19.Rządy Białej Czarownicy

W Narnii panowała wieczna zima, ale nigdy nie było Bożego Narodzenia. Mieszkańcy żyli w strachu, a wrogów Czarownica zamieniała różdżką w kamienne posągi.

20.Cechy Białej Czarownicy

Jest okrutna, egoistyczna, podstępna i żądna władzy. Kłamie i pochlebia, żeby kogoś oszukać. W powieści uosabia zło.

21.Charakterystyka postaci - plan

1. Przedstawienie postaci: kim jest, gdzie mieszka. 2. Wygląd. 3. Cechy charakteru z przykładami zachowań. 4. Ocena postaci i własna opinia.

22.Pisownia „nie” z przymiotnikami i przysłówkami

Nie z przymiotnikami i z przysłówkami od nich utworzonymi piszemy łącznie, w każdym stopniu, np. niedaleko, niegrzecznie, niełatwy, niełatwiej.

23.Pisownia cząstki „by”

By piszemy łącznie z osobowymi formami czasownika, np. zrobiłbym, poszłabyś. Z wyrazami można, trzeba, warto piszemy je rozdzielnie: można by, trzeba by.

24.Zdrada Edmunda

Czarownica pochlebiała Edmundowi i poczęstowała go ptasim mleczkiem. Edmund obiecał przyprowadzić do niej rodzeństwo, a potem uciekł od Bobrów do jej zamku.

25.Przemiana Edmunda

Edmund poznał okrucieństwo Czarownicy i zrozumiał swój błąd. Po rozmowie z Aslanem rodzeństwo mu wybaczyło, a w bitwie odważnie złamał różdżkę Czarownicy.

26.Bohaterowie między dobrem a złem

Edmund i pan Tumnus najpierw byli po stronie Czarownicy, a potem przeszli na stronę dobra. Edmund zdradził, ale się zmienił. Tumnus miał porwać Łucję, ale jej pomógł.

27.Przydomki rodzeństwa Pevensie

Po koronacji: Piotr Wspaniały, Zuzanna Łagodna, Edmund Sprawiedliwy, Łucja Mężna.

28.Dary Świętego Mikołaja

Piotr dostał miecz i tarczę, Zuzanna - łuk ze strzałami i róg, a Łucja - sztylet i flakonik z eliksirem, który leczy rany. Przybycie Świętego Mikołaja pokazało, że czary Czarownicy słabną.

29.Synowie Adama i Córki Ewy

Tak mieszkańcy Narnii nazywali ludzi, czyli potomków Adama i Ewy - np. chłopców i dziewczynki z rodzeństwa Pevensie.

30.Aslan

Wielki lew, prawdziwy król Narnii, syn Władcy-Zza-Morza. Uosabia dobro, poświęcenie i szlachetność. Jest łagodny, odważny, ofiarny, honorowy i tajemniczy.

31.Przepowiednia o Aslanie

Zapowiadała, że gdy przyjdzie Aslan, zło zostanie naprawione, a zima się skończy. Gdy lew był blisko, śnieg zaczął topnieć i nadeszła wiosna.

32.Ofiara Aslana

Według Wielkich Czarów życie zdrajcy należało do Czarownicy. Aslan dobrowolnie oddał życie za Edmunda na Kamiennym Stole i dotrzymał słowa, żeby Narnia nie została zniszczona.

33.Zmartwychwstanie Aslana

Kamienny Stół pękł, a Aslan ożył, bo za zdrajcę dobrowolnie zginął ktoś niewinny. Potem w zamku Czarownicy ożywił kamienne posągi.

34.Jak pokonano Białą Czarownicę?

W wielkiej bitwie Edmund złamał jej różdżkę, a Aslan, który powrócił do życia, przybył z ożywionymi posągami i zabił Czarownicę.

35.Pogoń za Białym Jeleniem

Rodzeństwo zostało koronowane w Ker-Paravel i długo rządziło Narnią. Podczas pogoni za Białym Jeleniem wróciło przez szafę do domu profesora - znów jako dzieci.

36.Najważniejsze wydarzenia powieści

Łucja trafia przez szafę do Narnii. Edmund zdradza rodzeństwo. Aslan oddaje życie za Edmunda i ożywa. Dobro wygrywa wielką bitwę. Rodzeństwo zostaje koronowane w Ker-Paravel.

37.Zaproszenie - elementy

Zaproszenie mówi: kto zaprasza, kogo, na jakie wydarzenie, gdzie i kiedy (data i godzina). Na końcu jest podpis.

38.Wartości w „Lwie, Czarownicy i starej szafie”

Powieść pokazuje, jak ważne są poświęcenie, przebaczenie, walka ze złem, odkupienie win i praca nad sobą.