Polski
Ferenc Molnár, „Chłopcy z Placu Broni" - Zamieńmy słowo 5
Sprawdzony zestawZestaw do całej lektury „Chłopcy z Placu Broni”: autor, czas i miejsce akcji, dwie grupy chłopców, Boka, Nemeczek, Feri Acz i Gereb, najważniejsze wydarzenia i wartości powieści. Powtórzysz też punkt kulminacyjny, rodzaje wątków, mapę myśli i pisownię nazw ulic, placów i parków.
Zestaw do podręcznika
Lekturownik. Ferenc Molnár, „Chłopcy z Placu Broni"
Zamieńmy słowo 5. Podręcznik (WSiP) - wszystkie rozdziałyPodcast
Ładuję…
Quizy w tym zestawie
47 pytań w 5 etapach
Odblokujesz je po dodaniu zestawu.
Etap 1: Autor, czas i miejsce akcji
Etap 1 · 6 fiszek · 9 pytań
Etap 2: Punkt kulminacyjny i wątki
Etap 2 · 8 fiszek · 9 pytań
Etap 3: Bohaterowie i dwie grupy
Etap 3 · 10 fiszek · 10 pytań
Etap 4: Plac Broni i pisownia nazw
Etap 4 · 8 fiszek · 10 pytań
Etap 5: Losy Nemeczka i wartości
Etap 5 · 3 fiszki · 9 pytań
Powtórka z całości
15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów
Karty pracy
Ćwiczenia do wydruku na ten temat
„Chłopcy z Placu Broni” - karta do lekturyKlasa 5
Otwórz kartę pracyLekcje z kursów Odrabiamy
Obejrzyj albo posłuchaj o tym temacie
Chłopcy z Placu Broni Ferenca Molnára, cz. IWideo, 10 min · Kurs E8 - Język polski 2027
Obejrzyj lekcjęChłopcy z Placu Broni Ferenca Molnára, cz. IIWideo, 10 min · Kurs E8 - Język polski 2027
Obejrzyj lekcję1.Ferenc Molnár
Węgierski powieściopisarz, dramaturg i dziennikarz (1878-1952). Autor powieści „Chłopcy z Placu Broni”, wydanej jako książka w 1907 r.
2.Czas i miejsce akcji „Chłopców z Placu Broni”
Czas: koniec XIX wieku. Miejsce: Budapeszt, stolica Węgier, a w nim przede wszystkim Plac Broni i Ogród Botaniczny.
3.Konflikt w „Chłopcach z Placu Broni”
Dwie grupy chłopców walczą o miejsce zabaw. Chłopcy z Placu Broni bronią swojego placu przed czerwonymi koszulami, czyli chłopcami z Ogrodu Botanicznego.
4.Tematyka „Chłopców z Placu Broni”
Powieść opowiada o przyjaźni i lojalności, o walce o miejsce zabaw, o zdradzie i jej naprawieniu oraz o odwadze i poświęceniu.
5.Punkt kulminacyjny
Przełomowe zdarzenie w utworze, moment najwyższego napięcia. Po nim zwykle następuje zwrot akcji albo jej rozwiązanie, a ważą się losy głównego bohatera.
6.Punkt kulminacyjny „Chłopców z Placu Broni”
Jest nim wielka bitwa o Plac Broni. Rozstrzyga się w niej, kto zatrzyma plac, a chory Nemeczek pokonuje wodza czerwonych.
7.Wątek
Logiczny ciąg wydarzeń związanych z jednym bohaterem albo z grupą postaci.
8.Wątek główny i wątki poboczne
Wątek główny dotyczy bohatera pierwszoplanowego i jest najważniejszy dla przebiegu akcji. Wątki poboczne mają mniejsze znaczenie dla akcji.
9.Rodzaje wątków ze względu na temat
Ze względu na temat wyróżniamy m.in. wątek miłosny, patriotyczny, przyjaźni i zdrady. Np. historia kogoś, kto wydał tajemnicę kolegów, to wątek zdrady.
10.Wątki w „Chłopcach z Placu Broni”
Wątek główny to walka o Plac Broni. Wątki poboczne to m.in. zdrada Gereba i działalność Związku Kitowców.
11.Związek Kitowców
Stowarzyszenie chłopców z Placu Broni. Jego członkowie dbali o wspólny kit - żuli go na zmianę, żeby nie stwardniał.
12.Dwie grupy chłopców w powieści
Chłopcy z Placu Broni, m.in. Boka, Nemeczek, Czonakosz i Barabasz. Czerwoni (czerwone koszule) z Ogrodu Botanicznego, m.in. Feri Acz, bracia Pastorowie i Sebenicz.
13.Janosz Boka
Wódz (generał) chłopców z Placu Broni. Jest dojrzały, rozsądny i sprawiedliwy, więc koledzy go szanują i słuchają.
14.Ernest (Erno) Nemeczek
Mały, drobny chłopiec, syn krawca. Był jedynym szeregowcem w grupie z Placu Broni.
15.Cechy Nemeczka
Jest odważny, lojalny i ma wielkie serce. Pokonuje własne słabości, jest wiernym przyjacielem i poświęca życie dla placu.
16.Feri Acz
Wódz czerwonych koszul. Jest silny, zdecydowany i pewny siebie, budzi podziw i strach. Zachowuje się honorowo: docenia odwagę Nemeczka.
17.Deżo Gereb
Chłopiec z Placu Broni, który zazdrościł Boce i chciał, żeby to jego podziwiano. Bywał podstępny: zdradził kolegów i przeszedł do czerwonych.
18.Zdrada Gereba - przyczyny i skutki
Przyczyny: zazdrość wobec Boki i chęć bycia wodzem. Skutki: Gereb przeszedł do czerwonych i stracił zaufanie kolegów, a potem żałował i próbował naprawić winę.
19.Rehabilitacja po zdradzie
Rehabilitacja to naprawienie winy i odzyskanie dobrego imienia. Gereb żałował zdrady i starał się ją naprawić, żeby wrócić do chłopców z Placu Broni.
20.Bracia Pastorowie
Silni chłopcy z grupy czerwonych. Odebrali chłopcom z Placu Broni kulki do gry, a Nemeczka skąpali w wodzie.
21.Relacje między bohaterami
Boka i Nemeczek są przyjaciółmi z jednej grupy. Feri Acz i bracia Pastorowie to czerwoni. Gereb zdradził Bokę i przeszedł do czerwonych, a Nemeczek w bitwie pokonał Feriego Acza.
22.Plac Broni - wygląd
Pusty plac w Budapeszcie przy ulicy Pawła, obok tartaku. Leżały na nim sągi drewna, z których chłopcy zrobili fortece. Drewna pilnował stróż - Słowak.
23.Ogród Botaniczny w powieści
Miejsce spotkań czerwonych koszul. Ich kryjówka była na wysepce na stawie w tym ogrodzie.
24.Znaczenie Placu Broni dla chłopców
To jedyne miejsce w mieście, gdzie chłopcy mogli swobodnie się bawić. Traktowali plac jak ojczyznę - był dla nich symbolem wolności i przyjaźni.
25.Nazwy miejsc pisane wielką literą
Nazwy dzielnic, ulic, placów, rynków, parków, bulwarów, zabytków i obiektów sportowych piszemy wielką literą, np. Mokotów, Piotrkowska, Rynek Główny, Wawel, Stadion Śląski.
26.Wyraz „ulica” w nazwie
Wyraz ulica na początku nazwy piszemy małą literą, a resztę nazwy wielką, np. ulica Kwiatowa, ulica Pawła. Skrót też małą: ul. Kwiatowa.
27.Wyrazy „plac”, „aleja”, „park” w nazwie
Wyrazy plac, aleja, park, osiedle i pomnik na początku nazwy piszemy wielką literą, np. Plac Broni, Aleja Lipowa, Park Śląski, Osiedle Słoneczne.
28.Skróty i wyraz „Aleje” w nazwach
Skróty w nazwach piszemy małą literą, np. ulica św. Wojciecha, ulica ks. Piotra Skargi. Wyraz Aleje (w liczbie mnogiej) na początku nazwy piszemy wielką literą, np. Aleje Jerozolimskie.
29.Nazwy miejsc - wielka czy mała litera?
Wielką literą: nazwy ulic, placów, parków i dzielnic, a także wyrazy Plac, Park, Aleja, Aleje na początku nazwy. Małą literą: wyraz ulica i skróty, np. ul., św., ks.
30.Mapa myśli
Forma notatki graficznej. Na środku kartki zapisujemy hasło główne, a wokół dopisujemy skojarzenia, propozycje i wyjaśnienia.
31.Najważniejsze wydarzenia powieści
Bracia Pastorowie zabierają chłopcom kulki. Chłopcy z Placu Broni wyprawiają się do Ogrodu Botanicznego. Wygrywają wielką bitwę o plac. Nemeczek umiera, a plac ma zostać zabudowany.
32.Nemeczek w wielkiej bitwie
Chory, z gorączką, przybiegł na plac w czasie bitwy. Pokonał wodza czerwonych, Feriego Acza, i pomógł kolegom wygrać.
33.Śmierć Nemeczka
Nemeczek kilka razy przemókł w zimnej wodzie i zachorował na zapalenie płuc. Zmarł po bitwie, w której walczył mimo choroby.
34.Boka po śmierci Nemeczka
Boka poszedł na Plac Broni i dowiedział się, że na placu stanie dom. Pierwszy raz zrozumiał, że w życiu smutek i radość się przeplatają.
35.Wartości w „Chłopcach z Placu Broni”
Poświęcenie, odwaga, współpraca, przyjaźń oraz rehabilitacja po zdradzie, czyli naprawienie winy.
Notatka
Autor, czas i miejsce akcji
Ferenc Molnár (1878-1952) był węgierskim powieściopisarzem, dramaturgiem i dziennikarzem. Jego powieść „Chłopcy z Placu Broni” ukazała się jako książka w 1907 r.
Akcja rozgrywa się pod koniec XIX wieku. Miejscem akcji jest Budapeszt, stolica Węgier. W mieście ważne są dwa miejsca:
- Plac Broni - miejsce zabaw chłopców przy ulicy Pawła,
- Ogród Botaniczny - miejsce spotkań ich przeciwników.
Zapamiętaj
Czas akcji odpowiada na pytanie „kiedy?”, a miejsce akcji - na pytanie „gdzie?”.
Konflikt i dwie grupy chłopców
Główny konflikt powieści to walka o miejsce zabaw. Dwie grupy chłopców chcą mieć plac, na którym mogą się swobodnie bawić.
- Chłopcy z Placu Broni bronią swojego placu. Ich wodzem jest Janosz Boka.
- Czerwone koszule, czyli czerwoni, to chłopcy z Ogrodu Botanicznego. Dowodzi nimi Feri Acz. Ich kryjówka była na wysepce na stawie w tym ogrodzie.
Szczególne miejsce zajmuje Deżo Gereb. Najpierw należał do chłopców z Placu Broni, ale potem przeszedł do czerwonych.
Najważniejsi bohaterowie
| Bohater | Kim jest | Cechy |
|---|---|---|
| Janosz Boka | wódz (generał) chłopców z Placu Broni | dojrzały, rozsądny, sprawiedliwy |
| Ernest (Erno) Nemeczek | syn krawca, jedyny szeregowiec | odważny, lojalny, ma wielkie serce |
| Feri Acz | wódz czerwonych koszul | silny, zdecydowany, pewny siebie |
| Deżo Gereb | chłopiec z Placu Broni, potem u czerwonych | zazdrosny, bywa podstępny |
| bracia Pastorowie | chłopcy z grupy czerwonych | silni |
Koledzy szanują Bokę i słuchają go. Nemeczek jest mały i drobny, ale pokonuje własne słabości. Feri Acz budzi podziw i strach, a przy tym zachowuje się honorowo. Bracia Pastorowie zabrali chłopcom kulki do gry i skąpali Nemeczka w wodzie.
Ważne
Nie myl wodzów: Boka dowodzi chłopcami z Placu Broni, a Feri Acz - czerwonymi.
Zdrada i rehabilitacja Gereba
Gereb zazdrościł Boce i chciał, żeby to jego podziwiano. Chciał też zostać wodzem. Dlatego zdradził kolegów i przeszedł do czerwonych. Stracił przez to zaufanie chłopców z Placu Broni.
Później Gereb żałował swojego czynu. Starał się naprawić winę, żeby wrócić do dawnych kolegów. Naprawienie winy i odzyskanie dobrego imienia to rehabilitacja.
Przykład
Uczeń zepsuł koledze rower. Potem przeprosił kolegę i pomógł mu naprawić rower. W ten sposób stara się naprawić swoją winę.
Przebieg akcji i punkt kulminacyjny
Punkt kulminacyjny to przełomowe zdarzenie, moment najwyższego napięcia. W tym momencie ważą się losy głównego bohatera. Po nim zwykle następuje zwrot akcji albo jej rozwiązanie.
W tej powieści punktem kulminacyjnym jest wielka bitwa. Obie grupy walczą w niej o plac i rozstrzyga się, która go zatrzyma. Chory Nemeczek przybiega wtedy z gorączką na plac. Pokonuje wodza czerwonych i pomaga kolegom wygrać.
Jak rozpoznać punkt kulminacyjny? Szukaj wydarzenia, w którym napięcie jest największe, a dalsze losy bohaterów się rozstrzygają.
Wątki i tematyka powieści
Wątek to logiczny ciąg wydarzeń związanych z jednym bohaterem albo z grupą postaci. Wątki można podzielić na dwa sposoby.
- Ze względu na znaczenie dla akcji: wątek główny dotyczy bohatera pierwszoplanowego i jest najważniejszy, a wątki poboczne mają mniejsze znaczenie.
- Ze względu na temat: m.in. wątek miłosny, patriotyczny, przyjaźni i zdrady. Np. historia dwóch kolegów, którzy pomagają sobie w trudnych chwilach, to wątek przyjaźni.
W powieści wątkiem głównym jest walka o Plac Broni. Wątki poboczne to m.in. zdrada Gereba i działalność Związku Kitowców. Kitowcy dbali o wspólny kit: żuli go na zmianę, żeby nie stwardniał.
Tematyka to sprawy, o których opowiada utwór. Tu są to: przyjaźń i lojalność, walka o miejsce zabaw, zdrada i jej naprawienie, odwaga i poświęcenie.
Plac Broni, zakończenie i wartości
Plac Broni to pusty plac w Budapeszcie przy ulicy Pawła, obok tartaku. Leżały na nim sągi drewna, z których chłopcy zrobili fortece. Drewna pilnował stróż - Słowak.
Dla chłopców było to jedyne miejsce w mieście do swobodnej zabawy. Traktowali plac jak ojczyznę. Był dla nich symbolem wolności i przyjaźni.
Zakończenie jest smutne. Nemeczek kilka razy przemókł w zimnej wodzie i zachorował na zapalenie płuc. Walczył w bitwie mimo choroby i potem zmarł. Boka dowiedział się, że na placu stanie dom. Pierwszy raz zrozumiał, że w życiu smutek i radość się przeplatają.
Zapamiętaj
Wartości powieści: poświęcenie, odwaga, współpraca, przyjaźń oraz rehabilitacja po zdradzie.
Pisownia nazw miejsc i mapa myśli
| Co piszemy | Litera | Przykład |
|---|---|---|
| nazwy dzielnic, ulic, placów, rynków, parków, bulwarów, zabytków, obiektów sportowych | wielka | Żoliborz, Zamek Królewski |
| wyrazy Plac, Aleja, Park, Osiedle, Pomnik na początku nazwy | wielka | Aleja Kasztanowa, Park Miejski |
| wyraz Aleje (liczba mnoga) na początku nazwy | wielka | Aleje Ujazdowskie |
| wyraz ulica na początku nazwy | mała | ulica Leśna |
| skróty w nazwach, np. ul., św., ks. | mała | ul. Leśna, ulica gen. Józefa Bema |
Mapa myśli to forma notatki graficznej. Na środku kartki zapisujemy hasło główne. Wokół niego dopisujemy skojarzenia, propozycje i wyjaśnienia. Np. wokół hasła „wakacje” można wpisać: morze, góry, odpoczynek.
Sprawdzian do druku
Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną
Sprawdzam sprawdzian…
Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem
Podobne zestawy
40 fiszek uczy się 7
uczy się 2
16 fiszek
14 fiszek uczy się 1
20 fiszek
40 fiszek uczy się 7
