Symbole narodowe, recytacja, dopełnienie - Zamieńmy słowo 5

1.Symbole narodowe Polski

Godło (biały orzeł w złotej koronie na czerwonym tle), biało-czerwona flaga i hymn „Mazurek Dąbrowskiego” ze słowami Józefa Wybickiego. Budują poczucie wspólnoty, dlatego traktujemy je z szacunkiem.

2.Flaga państwowa

Każdy obywatel może ją wywiesić na domu, balkonie lub w oknie. Kolor biały jest na górze, czerwony na dole; flaga ma być czysta i nie może dotykać ziemi. Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej obchodzimy 2 maja.

3.Patriotyzm

Miłość do ojczyzny i szacunek dla niej, okazywane na różne sposoby, np. przez szacunek dla symboli narodowych, znajomość historii i uczciwe postępowanie. Słowo pochodzi od łacińskiego patria - ojczyzna.

4.Zapis dat

Obowiązuje kolejność: dzień, miesiąc, rok. Datę zapisujemy samymi cyframi (11.11.2018 albo 11 XI 2018), cyframi i słowami (11 listopada 2018 r.) albo samymi słowami.

5.Data zapisana słowami

Miesiąc podajemy w dopełniaczu, np. jedenasty listopada. W roku odmieniamy tylko dziesiątki i jednostki, np. dwa tysiące osiemnastego roku. Wyjątek to ostatni rok stulecia lub tysiąclecia, np. tysiąc dziewięćsetny.

6.Instrukcja

Zwięzły, jednoznaczny spis zasad postępowania w jakiejś sytuacji lub opis obsługi urządzenia. Polecenia piszemy w trybie rozkazującym albo ze słowami należy, trzeba, nie wolno. Porządek czynności wskazują słowa: najpierw, potem, następnie, na koniec.

7.Adresat utworu literackiego

1. Realna osoba, do której zwraca się autor, zwykle wymieniona z imienia i nazwiska w tytule, dedykacji lub treści utworu. 2. Odbiorca dzieła literackiego. Adresat to nie podmiot liryczny, czyli osoba mówiąca w wierszu.

8.Epitet, porównanie, przenośnia

Epitet określa rzeczownik, np. cichy wieczór. Porównanie zestawia dwie rzeczy za pomocą wyrazów jak, niby, jakby, np. oczy jak gwiazdy. Przenośnia nadaje słowom nowe znaczenie bez tych wyrazów, np. morze kwiatów.

9.Uosobienie, zdrobnienie, powtórzenie, onomatopeja

Uosobienie nadaje cechy ludzkie, np. rzeka opowiada. Zdrobnienie to czuła forma wyrazu, np. kwiatuszek. Powtórzenie to ten sam wyraz użyty kilka razy. Onomatopeja, czyli wyraz dźwiękonaśladowczy, naśladuje dźwięk, np. kap, szelest.

10.Żeńskie formy nazwisk

Dziś od nazwisk przymiotnikowych tworzymy formę żeńską przez zmianę końcówki na -a, np. Kowalski - Kowalska. Dawniej żona miała nazwisko na -owa, a córka na -ówna (Nowak - Nowakowa - Nowakówna); od nazwisk na -a lub -g żona - na -ina/-yna, córka - na -anka.

11.Odmiana nazwisk córek

Nazwiska na -ówna i -anka odmieniamy jak rzeczowniki żeńskie: Nowakówna, Nowakówny, Nowakównie, Nowakównę, Nowakówną, o Nowakównie, Nowakówno; Wierzbianka, Wierzbianki, Wierzbiance, Wierzbiankę, Wierzbianką, o Wierzbiance, Wierzbianko.

12.Recytacja

Piękne wygłoszenie tekstu literackiego z pamięci. Trzeba poznać nastrój podmiotu lirycznego i oddać go głosem, nauczyć się tekstu i przećwiczyć występ. Stoimy prosto, bez rąk w kieszeniach, bez przesadnych gestów i min.

13.Znaki interpunkcyjne w recytacji

Przecinek - krótkie zawieszenie głosu. Kropka - zniżenie głosu i krótka przerwa. Wielokropek - dłuższe zawieszenie głosu. Wykrzyknik - głośniejsze wypowiedzenie słowa. Pytajnik - intonacja wznosząca.

14.Intonacja

Nadawanie głosowi odpowiedniej melodii (wysokości), aby wyrazić emocje. W zdaniach oznajmujących ton opada, a w pytaniach i zdaniach wykrzyknikowych - wznosi się.

15.Dykcja

Poprawne, wyraźne wymawianie głosek, słów i zdań, tak by słuchacz bez trudu je zrozumiał. Dykcję ćwiczymy m.in. łamańcami językowymi, które czytamy najpierw powoli, potem coraz szybciej.

16.„Grzybobranie” z „Pana Tadeusza”

Fragment księgi III poematu „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza (lektura obowiązkowa), napisanego na emigracji z tęsknoty za ojczyzną. Przedstawia grzybobranie w Soplicowie jako dawny szlachecki zwyczaj i piękno polskiej przyrody.

17.Środki stylistyczne w „Grzybobraniu”

Mickiewicz opisuje grzyby za pomocą epitetów i porównań, np. grzyby stoją na łące jak naczynia stołowe. Borowik zostaje przenośnie nazwany „grzybów pułkownikiem”, co podkreśla jego wartość.

18.Tradycja

Przekazywane z pokolenia na pokolenie obrzędy i zwyczaje, poglądy, wierzenia i wartości danej społeczności. Tworzy naszą tożsamość i jest naszym dziedzictwem kulturowym.

19.Dopełnienie

Część zdania, która określa czasownik (rzadziej przymiotnik lub przysłówek) i uzupełnia treść wypowiedzenia. Odpowiada na pytania przypadków zależnych: kogo? czego? komu? czemu? kogo? co? kim? czym? o kim? o czym?, np. dziękować (komu?) babci.

20.Dopełnienie a przydawka

Patrzymy na wyraz określany. Jeśli to rzeczownik, wyraz, który go określa, jest przydawką; jeśli czasownik - dopełnieniem. Np. zeszyt (czyj?) brata - przydawka, pytam (kogo?) brata - dopełnienie.