Altruizm, grzeczność językowa, normy - Zamieńmy słowo 7

1.Altruizm

Bezinteresowne kierowanie się w postępowaniu dobrem innych ludzi i poświęcanie się dla nich. Synonimy: dobroczynność, filantropia, ofiarność, wielkoduszność. Antonim: egoizm. Człowiek, który tak postępuje, to altruista.

2.Rozprawka z hipotezą

Rozprawka, którą piszemy, gdy problemu z tematu nie da się rozstrzygnąć od razu. We wstępie stawiamy hipotezę, w rozwinięciu rozważamy argumenty i kontrargumenty, a w zakończeniu formułujemy tezę.

3.Hipoteza

Przypuszczenie zapisane we wstępie rozprawki, którego prawdziwość sprawdzamy w rozwinięciu pracy, np. Zastanawiam się, czy warto mieć wielu przyjaciół.

4.Argument i kontrargument

Argument to uzasadnienie, które przemawia za hipotezą, a kontrargument podaje je w wątpliwość. Jedne i drugie potwierdzamy przykładami, np. z literatury, filmu, historii albo życia codziennego.

5.Teza w rozprawce z hipotezą

Stanowisko, które ustalamy dopiero na podstawie rozważań. Formułujemy je w zakończeniu, po wnioskach z porównania argumentów i kontrargumentów.

6.Budowa rozprawki z hipotezą

Wstęp: wprowadzenie w temat i hipoteza. Rozwinięcie: argument 1 z przykładem, kontrargument 1 z przykładem, argument 2 z przykładem, kontrargument 2 z przykładem. Zakończenie: wnioski z rozważań i sformułowanie tezy.

7.Wyrażenia w rozprawce z hipotezą

Hipoteza: Przypuszczam, że…; Zastanawiam się, czy…; Być może… Kontrargument: Łatwo zaprzeczyć…; Komuś może się wydawać, że…; Tej teorii można przeciwstawić… Wnioski: Z moich rozważań jasno wynika, że…; Wszystko to prowadzi do wniosku, iż…

8.Wolontariat

Dobrowolna i bezpłatna praca na rzecz innych ludzi, zwierząt albo środowiska - jedna z form altruizmu. E-wolontariat to pomaganie innym przez internet, np. udzielanie bezpłatnych korepetycji albo pisanie haseł do internetowej encyklopedii.

9.Manifest

Program działania jakiejś grupy albo organizacji, czyli publiczna deklaracja jej poglądów.

10.Cząstka e- - pisownia i wymowa

Obcy przedrostek e- wskazuje na związek z internetem; wyrazy z nim piszemy z łącznikiem, np. e-sklep. Przed wyrazem obcym, nieprzyswojonym wymawiamy go jak i (e-learning: ilerning), a przed wyrazem rodzimym lub dawno przyswojonym - jak e (e-sklep: esklep).

11.Grzeczność językowa

Część grzeczności ogólnej (savoir-vivre'u, etykiety): przyjęte w danej kulturze formy językowe dobrane do sytuacji i odbiorcy. Wyraża szacunek dla odbiorcy i dotyczy m.in. powitań, pożegnań, podziękowań, próśb, życzeń i gratulacji.

12.Zwroty grzecznościowe

Utarte sformułowania, których używamy, aby nawiązać kontakt i okazać szacunek, np. powitania i pożegnania. Ich forma zależy od sytuacji (oficjalnej lub nieoficjalnej), pory dnia, odbiorcy i formy wypowiedzi, np. Dobry wieczór do sąsiadki, Cześć do kolegi.

13.Powitanie i pożegnanie w liście

List prywatny zaczynamy np. od Drogi Tomku, Kochana Babciu, a oficjalny np. od Szanowna Pani, Szanowni Państwo. Na końcu listu lub e-maila umieszczamy pozdrowienia, pożegnanie albo życzenia, np. Ściskam Cię mocno, Z wyrazami szacunku.

14.Zaimki w listach i e-mailach

Zaimki odnoszące się do adresata piszemy wielką literą, np. Ty, Ci, Twój, Wy, Wam, Wasz: Dziękuję Ci za Twoją pomoc. Zaimki dotyczące nadawcy, np. ja, mój, piszemy małą literą.

15.Zwrot „witam” w e-mailu

W e-mailach nie zaczynamy od słowa witam: ten zwrot sugeruje, że odbiorca jest niżej od nadawcy, i należy do słownictwa potocznego. Lepiej napisać np. Dzień dobry albo Szanowna Pani.

16.Przecinek po zwrocie w nagłówku e-maila

Po zwrocie grzecznościowym w nagłówku e-maila stawiamy przecinek, a zdanie w nowej linijce zaczynamy małą literą, np. Szanowny Panie, (nowa linijka) zwracam się z prośbą…

17.Norma językowa

Zbiór form i połączeń wyrazów oraz reguł ich tworzenia, zapisywania i wymawiania, który dana społeczność uznaje za wzorcowy. Decyduje o poprawności wypowiedzi, a jej zasady spisuje się w słownikach i gramatykach.

18.Norma wzorcowa (staranna)

Odmiana normy obejmująca elementy języka zgodne z tradycją i regułami polszczyzny. Jest właściwa w każdej sytuacji, a zwłaszcza w kontaktach oficjalnych, np. w przemówieniu albo w piśmie do urzędu.

19.Norma użytkowa (potoczna)

Odmiana normy swobodniejsza od wzorcowej, bo służy przede wszystkim skutecznemu porozumiewaniu się na co dzień. Stosujemy ją powszechnie w kontaktach nieoficjalnych; dopuszcza wiele form, które w normie wzorcowej są błędami.

20.Akcent w normie wzorcowej

W normie wzorcowej wyrazy na -yka, -ika pochodzące z greki lub łaciny (np. gramatyka, muzyka) akcentujemy na trzecią sylabę od końca. Tak samo formy czasu przeszłego z -śmy, -ście (np. zrobiliśmy, pisałyście). W normie użytkowej akcent pada w nich na przedostatnią sylabę.

21.Formy normy wzorcowej i użytkowej

Norma wzorcowa: pięcioro dzieci, dwoje kociąt, napisać post, tę piosenkę. Norma użytkowa: pięć dzieci, dwa kocięta, napisać posta, tą piosenkę.