Tolkien, „Hobbit, czyli tam i z powrotem" - Zamieńmy słowo 6

1.Autor „Hobbita”

John Ronald Reuel Tolkien (1892-1973), brytyjski pisarz, profesor języka i literatury angielskiej w Oksfordzie. Stworzył świat Śródziemia i wymyślił języki elfów, np. quenyę, opartą głównie na języku fińskim.

2.Gatunek „Hobbita”

Powieść fantasy, czyli powieść o wymyślonym świecie, w którym działa magia i żyją istoty fantastyczne.

3.Bilbo Baggins

Tytułowy hobbit i główny bohater, w wyprawie krasnoludów - włamywacz. Mieszka w norze Bag End w Hobbitonie. Hobbici to mały ludek: chodzą boso, mają owłosione stopy, mieszkają w norach i lubią dobrze zjeść.

4.Gandalf

Czarodziej i wędrowiec. Wybiera Bilba na czternastego uczestnika wyprawy krasnoludów, wierzy w niego i co jakiś czas pomaga drużynie, choć czasem odchodzi w swoich sprawach.

5.Pierwsze spotkanie Bilba z Gandalfem w powieści

Pewnego ranka po śniadaniu, przed drzwiami nory Bilba w Hobbitonie. Hobbit pali fajkę, gdy czarodziej proponuje mu przygodę. Bilbo jest zaskoczony i zakłopotany, odmawia, bo nie chce żadnych przygód, a na wieść o wyprawie czuje niepokój.

6.Znak Gandalfa na drzwiach Bilba

Gandalf wydrapał na okrągłych zielonych drzwiach nory tajny znak. Dla krasnoludów oznaczał on ogłoszenie, że mieszka tu włamywacz, który szuka pracy z silnymi wrażeniami i godziwym zarobkiem.

7.Adaptacja filmowa

Przekształcenie utworu literackiego w dzieło filmowe. Fabuła filmu jest często skrócona lub zmieniona w porównaniu z książką, np. film „Hobbit: Niezwykła podróż” Petera Jacksona (2012).

8.Elementy ogłoszenia

Ogłoszenie jest krótkie i konkretne. Mówi, kto ogłasza i czego dotyczy sprawa, podaje potrzebne szczegóły (np. miejsce, termin, cenę) oraz dane kontaktowe.

9.Cel wyprawy krasnoludów

Odzyskanie skarbu krasnoludów z Samotnej Góry, którą zajął smok Smaug, i pokonanie smoka.

10.Uczestnicy wyprawy

Trzynastu krasnoludów z przywódcą Thorinem Dębową Tarczą, potomkiem króla spod Samotnej Góry, oraz hobbit Bilbo Baggins jako czternasty uczestnik. Pomaga im czarodziej Gandalf, który czasami oddala się od drużyny.

11.Historia krasnoludów spod Samotnej Góry

Krasnoludy osiedliły się pod Samotną Górą, wykuły w niej tunele i warsztaty i zgromadziły wielkie bogactwa. Wtedy napadł na nie smok Smaug, zagarnął złoto i zniszczył pobliskie miasto Dal. Ocalałe krasnoludy musiały odejść z Góry.

12.Przebieg wyprawy - od Hobbitonu do domu Beorna

Drużyna wpada w ręce trolli, odpoczywa u Elronda w Rivendell, a w Górach Mglistych dostaje się do niewoli goblinów. Bilbo gubi się w podziemiach i znajduje pierścień. Z ataku goblinów i wargów ratują drużynę orły, potem gości ją Beorn.

13.Pierścień w „Hobbicie”

Pierścień należał do Golluma. Bilbo znalazł go przypadkiem w ciemnym tunelu pod Górami Mglistymi, gdy zgubił drużynę. Kto włoży go na palec, staje się niewidzialny. Dzięki niemu Bilbo uciekł Gollumowi i goblinom oraz ratował krasnoludy.

14.Gra w zagadki z Gollumem

Bilbo i Gollum zadają sobie zagadki. Jeśli wygra Gollum, zje hobbita, a jeśli Bilbo - Gollum wskaże mu wyjście z podziemi. Bilbo wygrywa, gdy pyta, co ma w kieszeni: Gollum nie zgaduje, że to pierścień.

15.Przebieg wyprawy - od Mrocznej Puszczy do Samotnej Góry

W Mrocznej Puszczy Bilbo ratuje krasnoludy z sieci pająków, a potem uwalnia je z lochów króla leśnych elfów, spławiając je rzeką w beczkach. Drużyna dociera do Esgaroth i do Samotnej Góry, gdzie Bilbo rozmawia ze Smaugiem. Po śmierci smoka dochodzi do Bitwy Pięciu Armii.

16.Smaug

Ogromny, chciwy, dumny i przebiegły smok, który zagarnął skarb krasnoludów i strzegł go w Samotnej Górze. Gdy atakuje Esgaroth, zabija go łucznik Bard czarną strzałą, trafiając w jedyne miejsce na piersi niechronione łuskami.

17.Zakończenie wyprawy

W Bitwie Pięciu Armii krasnoludy, ludzie i elfy pokonują gobliny i wargów, a Thorin ginie, pogodzony z Bilbem. Krasnoludy odzyskują Samotną Górę i skarb. Bilbo bierze tylko niewielką część złota i srebra i wraca do Hobbitonu. Sąsiedzi uznali go za zmarłego i licytują jego rzeczy. Bilbo wraca odważniejszy i mądrzejszy.

18.Podtytuł

Uzupełnienie tytułu dodawane pod tytułem właściwym; zwykle zawiera dodatkowe wyjaśnienie lub komentarz. Podtytuł „tam i z powrotem” mówi o wyprawie Bilba i o jego powrocie do domu.

19.Opowiadanie z dialogiem

Opowiadanie ma wstęp, rozwinięcie i zakończenie, a wydarzenia są ułożone w porządku czasowym. Każdą wypowiedź postaci w dialogu zaczynamy od nowej linii od myślnika, a słowa narratora oddzielamy od niej myślnikiem.

20.Rodzina i pochodzenie Bilba

Ojciec Bilba, Bungo, był z rodu Bagginsów - szanowanych, statecznych hobbitów, którzy unikali przygód. Matka, Belladonna, pochodziła z rodu Tooków, skłonnych do przygód. W Bilbie walczą ze sobą obie te natury.

21.Nora Bilba

Wygodna, schludna nora w Pagórku z okrągłymi zielonymi drzwiami, z wieloma pokojami i spiżarniami. Pokazuje, że Bilbo lubi wygodę, porządek i dobre jedzenie oraz jest gościnny.

22.Bilbo na początku powieści

Przywiązany do domu i do swoich przyzwyczajeń, lubi wygodę, jedzenie i spokój, jest gościnny i uprzejmy. Boi się przygód i nie wierzy w swoje siły.

23.Bilbo podczas wyprawy

Pokonuje własne słabości i staje się odważny, sprytny, zaradny i lojalny. Krasnoludy najpierw w niego wątpią, ale on wiele razy je ratuje, jak przewidywał Gandalf. Ceni pokój bardziej niż skarb: oddaje Bardowi i królowi elfów Arcyklejnot, aby zapobiec wojnie.

24.Charakterystyka postaci

Opis bohatera, który zawiera: przedstawienie postaci, jej wygląd, cechy charakteru poparte przykładami z jej zachowania oraz ocenę postaci.

25.Przepis kulinarny

Rodzaj instrukcji ze wskazówkami, jak przygotować jakieś danie. Zawiera podane krok po kroku czynności, które prowadzą do powstania potrawy.

26.Jak napisać przepis kulinarny?

Podaj nazwę potrawy, wymień składniki z ich liczbą lub ilością i opisz sposób wykonania. Pisz albo formami osobowymi (np. pokrój), albo bezokolicznikami (np. pokroić) - tak samo w całym przepisie. Możesz dodać kaloryczność, stopień trudności, czas przygotowania i sposób podania.

27.Narrator w „Hobbicie”

Narrator trzecioosobowy i wszechwiedzący: zna losy, myśli i zamiary bohaterów. Zwraca się bezpośrednio do czytelnika i komentuje wydarzenia.

28.Miejsce akcji „Hobbita”

Śródziemie, m.in.: Hobbiton, Rivendell, Góry Mgliste, dom Beorna, Mroczna Puszcza, Esgaroth - miasto na jeziorze i Samotna Góra.

29.Miejsca przyjazne i niebezpieczne na trasie wyprawy

Przyjazne: Rivendell, dom Beorna, Esgaroth. Szczególnie niebezpieczne: obóz trolli, Góry Mgliste z goblinami, Mroczna Puszcza z pająkami i Samotna Góra ze smokiem.

30.Rivendell

Ostatni Przyjazny Dom przed Górami Mglistymi, siedziba mądrego Elronda. Elrond odczytał na mapie Thorina tajne napisy, które wskazywały ukryte wejście do Samotnej Góry.

31.Blog

Rodzaj strony internetowej, której właściciel regularnie publikuje posty (wpisy internetowe), zdjęcia i filmy o określonej tematyce. Bloger sam wybiera tematy, pisze własne opinie, dobiera słownictwo do odbiorcy, umieszcza wpisy w porządku chronologicznym i nie pisze zbyt długich tekstów.

32.Cechy fantasy w „Hobbicie”

Postacie fantastyczne (smok, elfy, gobliny), niezwykłe miejsca (Śródziemie), czarodziejskie przedmioty (pierścień), obecność magii (czary Gandalfa), motyw podróży (wyprawa do Samotnej Góry) oraz walka dobra ze złem.

33.Postacie dobre i złe w „Hobbicie”

Po stronie dobra: Bilbo, Gandalf, krasnoludy, Beorn, orły, elfy i Elrond. Po stronie zła: smok Smaug, gobliny, wargowie, trolle i olbrzymie pająki.

34.Gollum

Samotne stworzenie z podziemi Gór Mglistych. Mieszka na wysepce na podziemnym jeziorze, wiosłuje łódką stopami, żywi się rybami i goblinami, mówi sam do siebie i nazywa siebie „mój skarbie”.

35.Beorn

Potężny człowiek, który umie zmieniać się w wielkiego niedźwiedzia. Jest szorstki, ale gościnny: przyjmuje drużynę w swoim domu i walczy w Bitwie Pięciu Armii.

36.Mieszkańcy dzikich krain

Trolle - zamieniają się w kamień w świetle dnia. Gobliny - mieszkają w Górach Mglistych. Wargowie - złe wilki, sprzymierzeńcy goblinów. Pająki - olbrzymie, z Mrocznej Puszczy. Orły - ratują drużynę.

37.Motyw pieśni w „Hobbicie”

Krasnoludy śpiewają i grają na instrumentach, np. w norze Bilba śpiewają o skarbie spod Samotnej Góry. Śpiewają też elfy z Rivendell i leśne elfy.

38.Przesłanie „Hobbita”

Odwaga polega na pokonywaniu własnego strachu, a dzięki współdziałaniu można osiągnąć więcej niż w pojedynkę. Chciwość prowadzi do nieszczęścia, a przyjaźń i dom są cenniejsze od złota.