Presja, empatia, dysleksja i pozdrowienia - Moim zdaniem 4

Presja otoczenia to nacisk, pod którego wpływem ktoś zmienia swoje zachowanie, sposób myślenia albo decyzje. Dzieje się tak, bo ta osoba chce się dopasować do innych. Często zależy jej na tym, żeby grupa ją zaakceptowała.

Gdy ktoś robi coś wbrew sobie, tylko żeby pasować do grupy, mówimy, że ulega presji. Na przykład Ania śmieje się z żartu, który jej się nie podoba, bo śmieją się wszyscy wokół.

Jak to rozpoznać? Warto zadać sobie pytanie: czy naprawdę tego chcę, czy robię to, bo inni tego oczekują? Jeśli wybierasz coś, bo naprawdę to lubisz, nie jest to uleganie presji.

Gdy mówimy o kimś, kto ma niepełnosprawność, używamy określenia osoba z niepełnosprawnością. Podkreśla ono szacunek i godność drugiego człowieka. Na pierwszym miejscu stoi słowo osoba, czyli najpierw widzimy człowieka. Inne sformułowania są krzywdzące i mogą sprawić przykrość.

Do osoby poruszającej się na wózku lepiej powiedzieć chodź, a nie podjedź. Chodzenie to nie tylko stawianie kroków. W języku codziennym oznacza też sposób przemieszczania się, czyli udział w ruchu. Można chodzić pieszo, o kulach albo na wózku.

Empatia to umiejętność zrozumienia i odczuwania tego, co czuje druga osoba. Dzięki niej możemy wczuć się w czyjąś sytuację i spojrzeć na nią z innej perspektywy. Pozwala też zareagować tak, żeby nikogo nie urazić.

Empatię okazujemy słowami i czynami, np.:

• kolega denerwuje się przed występem, a ty mówisz: „Wiem, że się denerwujesz. Trzymam za ciebie kciuki”;
• siostra zgubiła ulubioną maskotkę, a ty pomagasz jej szukać;
• koleżanka opowiada o swoim smutku, a ty uważnie jej słuchasz i nie przerywasz.

Brakiem empatii jest lekceważenie czyichś uczuć.

Wyrazy dźwiękonaśladowcze, czyli onomatopeje, naśladują różne dźwięki. Brzmią podobnie do odgłosu, który opisują. Mogą oddawać głosy zwierząt (miau, kwa, kwa), odgłosy przedmiotów (dzyń, dzyń) albo odgłosy przyrody (kap, kap - krople deszczu).

Takie wyrazy ożywiają opisywaną sytuację i wywołują u odbiorcy konkretne wrażenia. Czytelnik niemal słyszy to, co dzieje się w tekście. Porównaj: „Zadzwonił dzwonek” i „Dzyń, dzyń! - zadzwonił dzwonek”.

Wyraz dźwiękonaśladowczy trzeba odróżnić od wyrazu, który tylko nazywa dźwięk. Szczekanie i miauczenie to nazwy odgłosów. Hau, hau i miau naśladują te odgłosy.

Dysleksja to trudności w nauce czytania i pisania. Nie wynikają one z lenistwa ani z braku zdolności. Osoba z dysleksją może mieć wiele talentów, np. świetnie liczyć albo rysować.

Jak może się objawiać dysleksja?

• mylenie podobnych liter i przestawianie ich w wyrazach;
• wolne czytanie, czasem sylaba po sylabie;
• dużo błędów w pisaniu, także ortograficznych.

Osobom z dysleksją pomagają wytrwałe ćwiczenia, np. w domu albo z pedagogiem szkolnym. Dzięki nim czytanie i pisanie przychodzi im coraz łatwiej. Ważne są też cierpliwość i życzliwość innych. Wyśmiewanie kogoś z powodu błędów rani go i nie pomaga mu się uczyć.

Związek frazeologiczny to połączenie wyrazów o znaczeniu przenośnym. Nie rozumiemy go dosłownie.

W związku sprawić komuś zawód słowo zawód oznacza rozczarowanie, a nie wykonywaną pracę.

Powiedzenia z wyrazem mucha:

• mieć muchy w nosie - być w złym humorze, obrażonym albo marudnym;
• mucha nie siada - coś jest doskonałe, bez wad;
• nie skrzywdziłby muchy - ktoś jest bardzo dobry i łagodny;
• ruszać się jak mucha w smole - poruszać się bardzo powoli, bez energii.

Pozdrowienia to krótki tekst, który wysyłamy bliskiej osobie, np. z wakacji. Zwykle piszemy je na kartce pocztowej. Mają stałe części ułożone w określonej kolejności.

W tym przykładzie miejscem i datą jest „Ustka, 8 sierpnia 2026 r.”, a nagłówkiem zwrot „Droga Babciu!”. Formułą kończącą jest „Do zobaczenia we wrześniu!”, a podpisem imię Julek.

Na kartce pocztowej piszemy też adres odbiorcy. Umieszczamy go na prawej połowie kartki, pod znaczkiem. Pozdrowienia zajmują lewą stronę kartki. Adres zapisujemy w kolejnych linijkach:

• imię i nazwisko odbiorcy;
• ulica z numerem domu;
• kod pocztowy i miejscowość.

Adres musi być dokładny, aby kartka trafiła do odbiorcy, np. Julia Wiśniewska, ul. Słoneczna 5, 00-000 Miasteczko. Wyraz ulica skracamy do ul. i piszemy małą literą.

Przykład: „Dziękuję Ci za list i czekam na Twoją odpowiedź”. W pozdrowieniach piszemy krótkie zdania, bo na kartce jest mało miejsca.