Ilustracja do zestawu: Ogłoszenie, rodzina wyrazów, ó i u, opis postaci - Moim zdaniem 4

Polski

Ogłoszenie, rodzina wyrazów, ó i u, opis postaci - Moim zdaniem 4

Sprawdzony zestaw

Zestaw uczy, jak napisać ogłoszenie i z jakich elementów się składa. Poznasz wyrazy pokrewne i rodzinę wyrazów, wymianę głosek, wszystkie zasady pisowni ó i u oraz budowę opisu postaci.

Zestaw do podręcznika

Rozdział III, cz. 2. Od pomysłu do działania: ogłoszenie, rodzina wyrazów, pisownia ó i u, opis postaci

Moim zdaniem 4. Podręcznik. Reforma 2026 (GWO) - wszystkie rozdziały
Szkoła podstawowa19 fiszek37 pytań w 4 etapachnotatka

Podcast

Ładuję…

Quizy w tym zestawie

37 pytań w 4 etapach

Odblokujesz je po dodaniu zestawu.

  1. Etap 1: Ogłoszenie

    Etap 1 · 4 fiszki · 9 pytań

  2. Etap 2: Rodzina wyrazów i pisownia ó

    Etap 2 · 6 fiszek · 10 pytań

  3. Etap 3: Pisownia u

    Etap 3 · 5 fiszek · 9 pytań

  4. Etap 4: Opis postaci

    Etap 4 · 4 fiszki · 9 pytań

  5. Powtórka z całości

    15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów

1.Ogłoszenie

Krótka forma wypowiedzi, w której ogłoszeniodawca, czyli twórca ogłoszenia, przekazuje informację do publicznej wiadomości. Ogłoszenia dotyczą najczęściej sprzedaży, kupna, wynajęcia, zgubienia lub znalezienia czegoś albo organizacji jakiejś akcji.

2.Elementy ogłoszenia

Nagłówek, szczegółowe i niezbędne informacje (co? gdzie? kiedy?), dane kontaktowe ogłoszeniodawcy (np. telefon, e-mail), inne informacje (np. nagroda, termin ważności) i podpis.

1nagłówek2szczegółowe informacjeco? gdzie? kiedy?3dane kontaktowe4inne informacjenp. nagroda5podpis

3.Ogłoszenie o zgubie i ogłoszenie o wydarzeniu

W ogłoszeniu o zgubie trzeba szczegółowo opisać przedmiot, a najlepiej dołączyć zdjęcie. W ogłoszeniu o wydarzeniu podajemy, kto, dla kogo, co, kiedy i gdzie organizuje.

4.Dobre ogłoszenie

Jest krótkie i precyzyjne. Zawiera wszystkie niezbędne informacje i nie ma zbędnych szczegółów.

5.Wyrazy pokrewne i rodzina wyrazów

Wyrazy pokrewne mają tę samą cząstkę i są ze sobą powiązane znaczeniowo, np. kot, kotek, kocur. Zbiór wyrazów pokrewnych tworzy rodzinę wyrazów.

6.Kiedy wyrazy nie są pokrewne?

Gdy mają wspólną cząstkę, ale nie łączy ich znaczenie, np. lis i list albo kot i kotlet. Takie wyrazy nie należą do jednej rodziny.

7.Wymiana głosek w wyrazach pokrewnych

We wspólnej cząstce czasem wymieniają się głoski, np. ó na o (wóz - wozić), ł na l (szkoła - szkolny), ą na ę (dąb - dębowy).

8.Ó wymienne

Ó piszemy, gdy w innej formie wyrazu albo w wyrazie pokrewnym wymienia się na o, e lub a, np. mróz - mrozy, niósł - niesie, wrócić - wracać.

9.Ó w zakończeniach -ów, -ówka, -ówna

Ó piszemy w zakończeniach -ów, -ówka, -ówna, np. Kraków, Tarnów, złotówka, kreskówka. Uwaga: wyrazy zasuwka i wsuwka piszemy przez u, bo pochodzą od słowa suwać.

10.Ó niewymienne

Ó, które się nie wymienia, trzeba zapamiętać, np. jaskółka, mózg, chór. Pomaga w tym czytanie i słownik ortograficzny.

11.U na początku i na końcu wyrazu

U piszemy na początku wyrazów, np. ucho, ulewa, i na końcu wyrazów, np. domu, kakadu. Uwaga: wyrazy ósmy i ósemka piszemy przez ó.

12.U w zakończeniach przymiotników

U piszemy w zakończeniach przymiotników -uśki, -uchny, -utki, np. bieluśki, bieluchny, cieniutki.

13.U w zakończeniach czasowników

U piszemy w zakończeniach czasowników -uję, -ujesz, -uje, -ujemy, -ujecie, -ują, np. maluję, gotujesz, wędruje, kupujemy, pracujecie, budują.

14.U w zakończeniach rzeczowników

U piszemy w zakończeniach rzeczowników -uch, -ula, -unek, -usia, -uś, np. maluch, cebula, ratunek, mamusia, dziadziuś.

15.U w wyrazach do zapamiętania

W wielu wyrazach pisownię u trzeba zapamiętać, bo nie ma dla niej zasady, np. kubek, mucha, chmura.

16.Budowa opisu postaci

Wstęp: ogólne przedstawienie postaci. Rozwinięcie: informacje o wyglądzie. Zakończenie: opinia o postaci, czyli co o niej myślisz, czy ją lubisz i dlaczego.

1wstępprzedstawienie postaci2rozwinięciewygląd3zakończenieopinia o postaci

17.Wstęp opisu postaci

Przedstawiamy postać: imię i nazwisko, wiek, miejsce zamieszkania, informacje o rodzinie i szkole.

18.Rozwinięcie opisu postaci

Opisujemy wygląd: wzrost i sylwetkę, twarz (rysy, oczy, nos, usta, włosy), ubiór i dodatki oraz elementy charakterystyczne, np. okulary, pieprzyk. Element, o którym nic nie wiemy, możemy pominąć.

19.Powtórzenie jako błąd językowy

Powtarzanie tych samych wyrazów to błąd językowy, bo tekst przestaje być czytelny. Zdania łączymy albo używamy innych słów, np. Kasia gra na skrzypcach i na pianinie.

Notatka

Ogłoszenie i jego elementy

Ogłoszenie to krótka forma wypowiedzi. Jego twórca, czyli ogłoszeniodawca, przekazuje w nim informację do publicznej wiadomości. Ogłoszenie może przeczytać wiele osób, np. na tablicy w szkole albo w internecie.

Ogłoszenia dotyczą najczęściej sprzedaży, kupna, wynajęcia, zgubienia lub znalezienia czegoś albo organizacji jakiejś akcji.

W ogłoszeniu są zwykle takie elementy:

  • nagłówek - od razu mówi, czego dotyczy ogłoszenie;
  • informacje szczegółowe, bez których ogłoszenie nie ma sensu - co? gdzie? kiedy?;
  • dane kontaktowe ogłoszeniodawcy, np. numer telefonu albo adres e-mail;
  • inne informacje, np. nagroda albo termin ważności ogłoszenia;
  • podpis.

Przykład

Znaleziono klucze. W sobotę po południu w parku przy fontannie znalazłem pęk kluczy z niebieskim brelokiem. Tel. xxx-xxx-xxx. Marek

Dobre ogłoszenie - jak je napisać

Dobre ogłoszenie jest krótkie i precyzyjne. Ma wszystkie niezbędne informacje i nie ma zbędnych szczegółów. Czytelnik od razu wie, o co chodzi i jak się skontaktować z ogłoszeniodawcą.

Różne ogłoszenia wymagają różnych informacji:

Rodzaj ogłoszeniaCo trzeba podać
o zgubiedokładny opis przedmiotu, najlepiej zdjęcie
o wydarzeniukto, dla kogo, co, kiedy i gdzie organizuje

Częste błędy w ogłoszeniach:

  • brak miejsca albo czasu, np. nie wiadomo, gdzie coś zgubiono;
  • brak danych kontaktowych;
  • zbędne szczegóły i zachwyty, które wydłużają tekst.

Gotowe ogłoszenie warto przeczytać jeszcze raz. Sprawdź wtedy, czy odpowiada na pytania: co? gdzie? kiedy?

Wyrazy pokrewne i rodzina wyrazów

Wyrazy pokrewne mają wspólną cząstkę i łączy je znaczenie. Wszystkie wyrazy pokrewne razem tworzą rodzinę wyrazów.

Sama wspólna cząstka nie wystarczy. Wyraz sokół zaczyna się tak samo jak sok, ale nazywa ptaka. Dlatego nie należy do rodziny wyrazu sok.

sokwyrazy pokrewnesoczeksoczystysokowirówkanie należy (inne znaczenie)sokół
Rodzina wyrazu sok

Jak sprawdzić, czy wyrazy są pokrewne?

  • znajdź wspólną cząstkę;
  • wyjaśnij jeden wyraz za pomocą drugiego, np. soczysty to taki, który ma dużo soku.

Jeśli takie wyjaśnienie ma sens, wyrazy należą do jednej rodziny.

Wymiana głosek w wyrazach pokrewnych

We wspólnej cząstce wyrazów pokrewnych czasem wymieniają się głoski. Wyrazy wyglądają wtedy trochę inaczej, ale nadal należą do jednej rodziny.

Takie wymiany to np.:

  • ó na o, np. nóż - nożyk, róg - rogaty;
  • ł na l, np. orzeł - orli;
  • ą na ę, np. ząb - zębaty.

Wymiana głosek pomaga w ortografii. Gdy nie wiesz, czy napisać ó, czy u, poszukaj wyrazu pokrewnego albo innej formy tego wyrazu. Jeśli pojawi się w niej o, e lub a, piszemy ó, np. róg, bo rogi.

Kiedy piszemy ó

Ó piszemy w trzech przypadkach.

  • ó wymienne - gdy w innej formie wyrazu albo w wyrazie pokrewnym wymienia się na o, e lub a, np. lód - lodu, plótł - plecie, przemówić - przemawiać;
  • w zakończeniach -ów, -ówka, -ówna, np. Głogów, sznurówka, Kowalczykówna;
  • ó niewymienne - w wyrazach, które trzeba zapamiętać, np. późno, źródło, równy. W zapamiętaniu pomagają czytanie i słownik ortograficzny.
ówymienne na o, e, alód - loduplótł - plecieprzemówić - przemawiać-ów, -ówka, -ównaGłogówsznurówkaKowalczykównado zapamiętaniapóźnoźródłorówny
Ó piszemy

Ważne

Wyjątek od zasady o zakończeniu -ówka: wyrazy zasuwka i wsuwka piszemy przez u, bo pochodzą od słowa suwać.

Kiedy piszemy u

Zasad pisowni u jest więcej niż zasad pisowni ó.

Gdzie piszemy uPrzykład
na początku wyrazuupał, uczeń
na końcu wyrazupsu, oknu
przymiotniki: -uśki, -uchny, -utkimięciuchny, cichutki
czasowniki: -uję, -ujesz, -uje, -ujemy, -ujecie, -ujądziękuję, ratujemy, smakują
rzeczowniki: -uch, -ula, -unek, -usia, -uśłakomczuch, pocałunek, synuś
wyrazy do zapamiętaniaguzik, burak, cukier

Ważne

Wyjątek od zasady o początku wyrazu: wyrazy ósmy i ósemka piszemy przez ó.

W zapamiętaniu wyrazów bez zasady pomaga słownik ortograficzny.

Opis postaci krok po kroku

Opis postaci piszemy w stałej kolejności. Każdą część zaczynamy od nowego akapitu.

  • wstęp - ogólne przedstawienie postaci: imię i nazwisko, wiek, miejsce zamieszkania, rodzina, szkoła;
  • rozwinięcie - wygląd: wzrost i sylwetka, twarz (rysy, oczy, nos, usta, włosy), ubiór i dodatki, elementy charakterystyczne;
  • zakończenie - opinia o postaci: co o niej myślisz, czy ją lubisz i dlaczego.
1Wstępkim jest postać: imię, wiek, rodzina,szkoła2Rozwinięciewygląd: sylwetka, twarz, ubiór,elementy charakterystyczne3Zakończenieopinia: co myślę o postaci i dlaczego
Kolejność części opisu postaci

Wygląd warto opisywać po kolei, np. najpierw wzrost i sylwetkę, potem twarz, a dalej ubiór i dodatki.

Elementy charakterystyczne pozwalają rozpoznać osobę, np. blizna albo znamię. Jeśli o jakimś elemencie nic nie wiesz, możesz go pominąć.

Przymiotniki pomagają opisać wygląd dokładnie, np. owalna twarz, niebieskie oczy, długie warkocze.

Unikaj powtórzeń

Powtórzenie to błąd językowy. Gdy te same wyrazy wracają w kolejnych zdaniach, tekst staje się nudny i mniej czytelny.

Powtórzeń można uniknąć na dwa sposoby:

  • połączyć dwa zdania w jedno;
  • użyć innych słów, np. on, ona albo inne określenie tej samej osoby.

Przykład

Zamiast „Mój dziadek jest emerytem. Mój dziadek ma duży ogród.” napisz: „Mój dziadek jest emerytem i ma duży ogród.”

Po napisaniu opisu przeczytaj go na głos. Wtedy łatwiej usłyszeć wyrazy, które się powtarzają.

Sprawdzian do druku

Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną

Sprawdzam sprawdzian…

Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem

WhatsApp

Podobne zestawy

Zobacz wszystkie fiszki z języka polskiego