Rzeczownik, opinia i argument, wielka litera - Moim zdaniem 4

Rzeczownik to odmienna część mowy. Nazywa osoby, rzeczy, rośliny, zjawiska, miejsca i pojęcia, np. strażak, kubek, tulipan, mgła, park, cierpliwość. Żeby sprawdzić, czy wyraz jest rzeczownikiem, zadaj pytanie kto? albo co?. Pytanie kto? zadajemy o ludzi i zwierzęta, a pytanie co? o rzeczy, rośliny, zjawiska, miejsca i pojęcia.

Rzeczownik odmienia się przez liczby i przez przypadki:

• liczba pojedyncza oznacza jedną osobę lub rzecz, np. tulipan,
• liczba mnoga oznacza więcej niż jedną, np. tulipany.

Rodzaj sprawdzamy, stawiając przed rzeczownikiem odpowiednie słowo. W liczbie pojedynczej są trzy rodzaje:

W liczbie mnogiej są dwa rodzaje. Przed rzeczownikiem męskoosobowym mówimy ci, np. ci strażacy. Przed niemęskoosobowym mówimy te, np. te balony, te poduszki, te lusterka. Rzeczowniki żeńskie i nijakie mają w liczbie mnogiej rodzaj niemęskoosobowy. Rzeczowniki męskie, które nazywają osoby, mają rodzaj męskoosobowy, a nazwy zwierząt i rzeczy - niemęskoosobowy.

Przypadków jest siedem. Trzeba znać ich nazwy, skróty, pytania i kolejność. W nawiasie stoi wyraz pomocniczy, który ułatwia zadanie pytania.

Kolejność pomaga zapamiętać zdanie, w którym wyrazy zaczynają się od liter M, D, C, B, N, M, W, np. Mała dziewczynka czytała bajkę na małym wzgórzu.

Przypadek rzeczownika w zdaniu ustalamy krok po kroku. Najpierw znajdujemy rzeczownik. Potem zadajemy pytanie razem z czasownikiem ze zdania albo z wyrazem pomocniczym. Pytanie, które pasuje, wskazuje przypadek.

Niektóre pytania się powtarzają. Pytanie kogo? ma dopełniacz i biernik, a pytanie co? ma mianownik i biernik. Wtedy rozstrzyga wyraz pomocniczy: nie ma kogo? czego?, ale widzę kogo? co?. Wołacza używamy, gdy zwracamy się do kogoś albo kogoś wołamy, np. Piotrze, poczekaj!

Opinia to własne zdanie na jakiś temat. Inna osoba może mieć inne zdanie. Fakt to prawdziwa informacja, którą można sprawdzić, np. Rok ma dwanaście miesięcy.

Opinię wprowadzają zwroty: Moim zdaniem..., Uważam, że..., Sądzę, że..., Myślę, że..., Według mnie..., Z mojego punktu widzenia..., Niestety, nie zgadzam się z..., Wbrew temu, co mówią inni, twierdzę, że...

Swoje zdanie trzeba uzasadnić, czyli podać powód. Tę część wypowiedzi nazywamy argumentem. Przed argumentem stawiamy zwykle słowo ponieważ albo bo.

Odpowiedzi „tak, bo tak” i „nie, bo nie” nie są argumentami.

Kultura wypowiedzi to sposób, w jaki zwracamy się do innych. Mówimy spokojnie, jasno i uprzejmie, nie przerywamy innym i nie używamy obraźliwych słów. Rozmówca traktowany z szacunkiem chętniej nas wysłucha.

Asertywność to sposób mówienia NIE w kulturalny sposób. Składają się na nią:

• wyrażanie własnego zdania,
• bezpośrednie mówienie o swoich emocjach,
• brak zachowań agresywnych: mówimy spokojnie i nie podnosimy głosu.

Asertywna odmowa może brzmieć tak: Nie, dziękuję, nie mam ochoty na ten film. Odmowa nie oznacza, że ktoś jest niemiły.

Warto znać też związek frazeologiczny słomiany zapał. Oznacza on chwilową, krótkotrwałą chęć zrobienia czegoś.

Rzeczowniki dzielimy na nazwy własne i nazwy pospolite.

Nazwy własne odnoszą się do konkretnej osoby, zwierzęcia lub miejsca. Są to imiona, nazwy miast, państw, rzek, gór, kontynentów, planet, świąt itp., np. Zuzia, Lublin, Francja, Narew, Karkonosze, Australia, Saturn, Dzień Dziecka. Zapisujemy je wielką literą.

Nazwy pospolite są ogólne. Odnoszą się do całej grupy osób, zwierząt, rzeczy, zjawisk lub pojęć, np. nauczycielka, chomik, rzeka, mróz, radość. Zapisujemy je małą literą.

Jak je odróżnić? Nazwa pospolita mówi, czym coś jest. Nazwa własna wskazuje, o którą dokładnie osobę, zwierzę lub miejsce chodzi.

Przeczenie nie zapisujemy z rzeczownikiem łącznie, czyli razem, w jednym wyrazie, np. niecierpliwość, nieporozumienie, niepokój, nieznajomość.

Czasowniki z nie zwykle piszemy osobno, np. nie lubię. W jednym zdaniu mogą więc stać obok siebie obie pisownie.

Żeby się nie pomylić, zamień wyraz na mianownik i zadaj pytanie kto? co?, np. (co?) nieporządek. Jeśli wyraz odpowiada na to pytanie, jest rzeczownikiem i piszemy go łącznie.