Porównanie, sylaba i bezpieczeństwo w sieci - Między nami 4

Porównanie polega na tym, że kojarzymy i łączymy podobne lub wspólne cechy przedmiotów, zjawisk albo osób. Zestawiamy dwie rzeczy, które mają wspólną cechę, np. kolor, kształt albo sposób poruszania się.

Porównanie tworzymy za pomocą słów: jak, niby, tak jak, niczym, na kształt.

Wiele porównań opisuje cechę człowieka przez zwierzę, które z tej cechy słynie. Takie porównanie mówi, że ktoś ma daną cechę w dużym stopniu:

• głodny jak wilk - bardzo głodny,
• cichy jak mysz - bardzo cichy,
• mądry jak sowa - bardzo mądry,
• łagodny jak baranek - bardzo łagodny, spokojny.

Jak zrozumieć takie porównanie? Zadajemy pytanie: z czego słynie to zwierzę? Tę cechę przypisujemy człowiekowi.

Porównanie może dotyczyć zalety albo wady. Może też opisać nastrój, np. zły jak osa, czyli bardzo rozgniewany.

Sylaba to część wyrazu, którą wymawiamy i słyszymy jako jedną całość. Sylaba może się składać z:

• samej samogłoski, np. u w wyrazie u-cho,
• samogłoski z jedną spółgłoską, np. cho w wyrazie u-cho,
• samogłoski z kilkoma spółgłoskami, np. sok.

W każdej sylabie jest samogłoska. Dlatego przy dzieleniu wyrazu szukamy samogłosek, ale uważamy na literę i.

Wyraz jednosylabowy ma tylko jedną sylabę, np. but, ser, sok. Nie dzielimy go przy przenoszeniu do następnej linii.

Sylaby pomagają poprawnie wymówić słowa, zwłaszcza długie. Są ważne dla rytmu. Umożliwiają też przenoszenie części wyrazu do następnej linii. Na przykład pa-ra-sol ma trzy sylaby, a hu-laj-no-ga cztery.

Litera i może pełnić w wyrazie trzy role, które pokazuje rysunek. Od tej roli zależy, czy i tworzy sylabę.

Gdy przed i nie ma spółgłoski, i jest samą samogłoską.

Gdy i stoi po spółgłosce, a zaraz po nim jest inna samogłoska, np. ie, ia, io, i jest zwykle tylko znakiem zmiękczenia. Wtedy nie tworzy osobnej sylaby.

Gdy i stoi po spółgłosce, a zaraz po nim jest spółgłoska albo koniec wyrazu, i jest zwykle jednocześnie samogłoską i znakiem zmiękczenia.

Jak liczyć sylaby w wyrazie z i? Wyraz zie-lo-ny ma cztery litery, które mogą oznaczać samogłoski: i, e, o, y. Sylaby są jednak tylko trzy, bo i jedynie zmiękcza z.

Bullying (czyt. bulink) to proces, w którym ktoś jest zastraszany i dręczony przez jedną osobę lub grupę osób, zwłaszcza w szkole. To celowe działania. Mają sprawić, żeby ktoś czuł się źle, był wystraszony lub samotny.

Bullyingiem nie są zwykłe kłótnie ani sporadyczne, czyli rzadkie, nieporozumienia.

Cyberbullying to bullying w świecie wirtualnym, czyli w internecie. Należą do niego np. przykre komentarze, przezwiska i ośmieszające memy.

Dzieci zawsze mogą liczyć na pomoc dorosłych:

• rodziców i opiekunów prawnych,
• wychowawcy,
• szkolnego psychologa.

Działają też telefony zaufania i internetowe centra pomocy ofiarom przemocy.

Reklama społeczna powstaje po to, by zwracać uwagę na zagrożenia w społeczeństwie i nakłaniać do pozytywnych zachowań. Nie namawia do kupowania towarów. Tym różni się od reklamy sklepu albo produktu.

Reklama społeczna może mieć postać plakatu. Może np. zachęcać do zakładania kasku na rower albo ostrzegać przed zagrożeniami w internecie.

Taką reklamę odczytujemy krok po kroku, jak pokazuje rysunek. Obraz i napisy często się uzupełniają, dlatego bierzemy pod uwagę jedno i drugie.

W internecie nie mamy pewności, kim jest osoba, która do nas pisze. Aby być bezpiecznym w sieci, przestrzegamy kilku zasad:

• posługujemy się tylko nickiem; nie podajemy imienia i nazwiska, adresu, numeru telefonu, nazwy szkoły ani innych danych osobowych,
• nie odpowiadamy na wiadomości od osób, których nie znamy,
• nie spotykamy się z osobą poznaną w internecie bez zgody rodziców, a na pierwsze spotkanie zabieramy zaufaną osobę dorosłą,
• tworzymy hasła, które trudno odgadnąć, i nikomu ich nie zdradzamy,
• ostrożnie korzystamy z publicznych, ogólnodostępnych sieci Wi-Fi,
• gry ściągamy tylko z pewnych stron i sprawdzamy o nich informacje,
• zastanawiamy się, zanim coś wyślemy, bo wysłanego e-maila ani SMS-a nie da się cofnąć.

Błędy w zadaniach do tekstu często biorą się z nieuwagi podczas czytania. Dlatego tekst czytamy w kilku krokach, które pokazuje rysunek.

Nieznane wyrazy najpierw sprawdzamy w słowniczku. Jeśli ich tam nie ma, staramy się je zrozumieć z fragmentu, w którym stoją.

Nie zgadujemy odpowiedzi. Szukamy w tekście miejsca z potrzebną informacją. Czytamy uważnie słowa narratora i wypowiedzi bohaterów.