Transport w gospodarce świata

1.Transport

Dział gospodarki zajmujący się przemieszczaniem ludzi, ładunków i informacji między miejscami. Jest podstawą funkcjonowania handlu, przemysłu, usług i turystyki, ponieważ łączy obszary produkcji, zbytu i konsumpcji.

2.Infrastruktura transportowa

Zespół urządzeń i obiektów umożliwiających przewóz osób i towarów, np. drogi, linie kolejowe, porty morskie, lotniska, kanały i rurociągi. Jej poziom rozwoju wpływa na dostępność komunikacyjną regionu.

3.Sieć transportowa

Układ połączeń transportowych na danym obszarze wraz z węzłami, czyli miejscami krzyżowania się tras. Gęsta i nowoczesna sieć sprzyja rozwojowi gospodarczemu i integracji regionów.

4.Dostępność transportowa

Stopień łatwości dotarcia do danego miejsca za pomocą środków transportu. Zależy m.in. od jakości infrastruktury, liczby połączeń, kosztów i warunków przyrodniczych.

5.Transport samochodowy

Rodzaj transportu oparty na drogach. Jest bardzo elastyczny i umożliwia dostawy „od drzwi do drzwi”, ale przy dużych odległościach jest mniej opłacalny niż kolej lub żegluga i silnie obciąża środowisko.

6.Transport kolejowy

Transport realizowany po liniach kolejowych. Sprawdza się w przewozie dużych ładunków i wielu pasażerów na średnie i duże odległości, jest stosunkowo bezpieczny i energooszczędny, lecz wymaga kosztownej infrastruktury.

7.Transport morski

Najważniejszy w przewozie ładunków w handlu międzykontynentalnym. Umożliwia tani transport bardzo dużych ilości towarów, ale jest wolniejszy niż lotniczy i zależny od dostępu do portów oraz szlaków morskich.

8.Transport lotniczy

Najszybszy rodzaj transportu na duże odległości. Ma duże znaczenie w przewozie pasażerów oraz towarów lekkich, cennych i szybko psujących się, ale jest kosztowny i energochłonny.

9.Transport śródlądowy

Transport prowadzony po rzekach, kanałach i jeziorach. Jest tani i korzystny przy przewozie ładunków masowych, lecz zależy od warunków naturalnych i odpowiedniego zagospodarowania dróg wodnych.

10.Transport rurociągowy

Służy do przesyłania surowców płynnych i gazowych, głównie ropy naftowej, gazu ziemnego i produktów paliwowych. Jest wydajny i stosunkowo tani w eksploatacji, ale ma wąski zakres zastosowań.

11.Konteneryzacja

System przewozu towarów w ujednoliconych kontenerach, które można łatwo przeładowywać między statkiem, koleją i samochodem. Przyspiesza transport, obniża koszty i zmniejsza ryzyko uszkodzeń ładunku.

12.Transport intermodalny

Przewóz ładunku z użyciem co najmniej dwóch rodzajów transportu bez przeładowywania samego towaru, najczęściej w kontenerze. Ułatwia łączenie zalet różnych gałęzi transportu.

13.Węzeł transportowy

Miejsce, w którym krzyżują się ważne szlaki transportowe albo następuje zmiana środka transportu. Duże węzły sprzyjają rozwojowi handlu, usług i przemysłu.

14.Koszty transportu

Wydatki związane z przewozem osób lub towarów, zależne m.in. od odległości, rodzaju ładunku, środka transportu, paliwa i infrastruktury. Wpływają na opłacalność produkcji i handlu.

15.Globalizacja a transport

Rozwój transportu przyspieszył globalizację, ponieważ umożliwił szybki przepływ towarów, ludzi i kapitału między odległymi regionami świata. Jednocześnie globalizacja zwiększyła zapotrzebowanie na sprawny transport.

16.Wpływ transportu na środowisko

Transport powoduje emisję spalin, hałas, zajmowanie terenów i ryzyko awarii, np. wycieków ropy. Skala oddziaływania zależy od rodzaju transportu, natężenia ruchu i stosowanych technologii.