Internet: usługi, chmura, wyszukiwanie i bezpieczeństwo

1.Portal internetowy

Serwis udostępniający informacje uporządkowane tematycznie, np. wiadomości, prognozę pogody i informacje sportowe. Może też umożliwiać założenie konta pocztowego lub prywatnej strony internetowej.

2.Encyklopedia internetowa

Usługa zapewniająca dostęp do uporządkowanej wiedzy, m.in. definicji pojęć, biografii znanych osób i informacji o obiektach geograficznych.

3.Słownik internetowy

Umożliwia sprawdzanie znaczenia, pisowni, odmiany i pochodzenia słów oraz dostęp do poradni i ciekawostek językowych.

4.Nauka przez internet i e-learning

Internet daje dostęp do informacji, portali edukacyjnych, ćwiczeń i materiałów dla uczniów. E-learning oznacza nauczanie na odległość.

5.Dostęp do mediów i kultury przez internet

Internet umożliwia m.in. czytanie bieżącej i archiwalnej prasy oraz książek elektronicznych, słuchanie audycji i muzyki, oglądanie filmów i transmisji na żywo, zwiedzanie wirtualnych muzeów oraz rezerwowanie biletów.

6.E-bank

Usługa umożliwiająca zakładanie kont i wykonywanie operacji bankowych. Dane i pieniądze klientów chroni się m.in. identyfikatorami, hasłami, szyfrowaniem danych i urządzeniami zabezpieczającymi.

7.E-sklep a e-aukcja

E-sklep umożliwia kupowanie towarów i usług przez internet. E-aukcja pozwala uczestniczyć w licytacji i w ten sposób kupować różne przedmioty.

8.E-praca

Wykonywanie pracy na odległość, poza miejscem pracy, np. w domu. Może obejmować wspólną pracę wielu osób nad jednym dokumentem.

9.Poczta elektroniczna

Usługa służąca do przesyłania i odbierania listów elektronicznych, także wiadomości zawierających załączniki.

10.Serwis społecznościowy, forum i blog - funkcje

Serwis społecznościowy służy do dzielenia się informacjami z innymi użytkownikami. Forum umożliwia dyskusje i poznawanie opinii innych osób. Blog jest ogólnodostępną stroną przypominającą układem treści dziennik lub pamiętnik.

11.Komunikator internetowy

Usługa umożliwiająca natychmiastowe przesyłanie komunikatów tekstowych, głosowych i obrazów.

12.FTP a P2P

FTP umożliwia przesyłanie plików z wykorzystaniem serwera, do którego dostęp ma wiele komputerów-klientów. W P2P pliki wymienia się bez dodatkowego serwera, a każdy komputer pełni jednocześnie funkcję klienta i serwera.

13.Chmura obliczeniowa

Obszar w internecie umożliwiający przechowywanie dokumentów komputerowych, np. zdjęć, muzyki i filmów, oraz ich przetwarzanie z wykorzystaniem usług internetowych. Dane znajdują się na serwerach.

14.Jak rozpocząć korzystanie z chmury?

Należy założyć konto w wybranej usłudze, podając m.in. login i hasło. Dane można umieszczać, przeglądać i pobierać przez przeglądarkę internetową albo specjalną aplikację instalowaną na komputerze.

15.Synchronizacja danych i kopia zapasowa w chmurze

Synchronizacja zapewnia identyczność danych na różnych komputerach korzystających z chmury. Pliki przechowywane w chmurze można również traktować jako kopię zapasową dokumentów.

16.Udostępnianie pliku i współdzielenie folderu w chmurze

Można zaprosić inną osobę do korzystania z danych, udostępnić plik lub link do folderu. Współdzielenie folderu może umożliwiać przeglądanie go, pobieranie plików i umieszczanie w nim własnych plików.

17.Programy dostępne przez chmurę

Z niektórych programów można korzystać przez przeglądarkę bez kupowania i instalowania ich na własnym komputerze. Dokumenty są zapisywane w chmurze, a zmiany mogą być od razu widoczne dla współużytkowników.

18.Udostępnienie dokumentu programu Microsoft Word przez OneDrive

Należy założyć konto w OneDrive lub się zalogować, zapisać dokument w chmurze i nadać mu nazwę. Następnie w oknie udostępniania wpisuje się adres e-mail odbiorcy i wysyła mu wiadomość z linkiem do dokumentu.

19.Przeglądarka a wyszukiwarka internetowa

Przeglądarka służy do oglądania stron internetowych. Wyszukiwarka jest stroną lub programem przeszukującym bazę stron i wyświetlającym adresy stron zawierających szukane słowa kluczowe.

20.Słowa kluczowe w wyszukiwaniu

To słowa określające poszukiwany temat. Wyszukiwanie jest skuteczniejsze, gdy wiadomo, czego się szuka, i podaje się odpowiednie główne określenie lub słowa kluczowe.

21.Wyszukiwanie frazy w cudzysłowie

Ujęcie słów w cudzysłów pozwala szukać stron zawierających je w takiej samej formie i kolejności, w jakiej zostały wpisane. Wyszukiwarka traktuje je jako frazę.

22.Wyszukiwanie grafiki

Niektóre wyszukiwarki umożliwiają szukanie obrazów. Kliknięcie miniatury pozwala powiększyć obraz, a obok można znaleźć informacje o jego źródle, w tym adres strony zawierającej grafikę.

23.Wyszukiwanie połączeń komunikacyjnych

Internet umożliwia sprawdzanie połączeń lotniczych, kolejowych, autobusowych i promowych oraz rezerwowanie lub kupowanie biletów. Można sprawdzać m.in. przesiadki, godziny przyjazdu i przebieg trasy.

24.Mapa internetowa, zdjęcie satelitarne i Widok ulicy

Serwis mapowy pozwala oglądać mapy i zdjęcia satelitarne różnych miejsc. Widok ulicy umożliwia oglądanie fotografii okolicy wykonanych z poziomu ulicy.

25.Cyfrowa tożsamość

Tożsamość ustanawiana przez udział w społeczności internetowej, m.in. w komunikacji, grach sieciowych i na stronach. Jej częścią są pozostawiane ślady, takie jak posty, komentarze, zdjęcia i podpisywane własnym nazwiskiem publikacje.

26.Ochrona prywatności przy publikowaniu treści

Należy ograniczać dostęp do prywatnych zdjęć i informacji oraz wybierać publikowane materiały z myślą o ich przyszłej dostępności. Zdjęć innych osób i prywatnych informacji o nich nie wolno publikować bez ich zgody.

27.Pseudonim a anonimowość w internecie

Używanie pseudonimu nie zapewnia anonimowości. Można dotrzeć do autora wpisu, komentarza lub zdjęcia, a niewłaściwe zachowanie w sieci może mieć konsekwencje.

28.Netykieta

Zasady właściwego zachowania podczas korzystania z internetu i komunikowania się w sieci. Wymagają szacunku dla odbiorcy, nieobrażania innych i nieużywania wulgarnych słów.

29.Budowa uprzejmego listu elektronicznego

Wiadomość powinna mieć temat, rozpoczynać się zwrotem grzecznościowym, zawierać krótką i rzeczową treść w stosownej formie oraz kończyć się formułą grzecznościową lub pozdrowieniem i podpisem.

30.Netykieta pocztowa - zapis, cytaty i załączniki

Należy poprawiać błędy, nie pisać wyłącznie wielkimi literami ani nie nadużywać wykrzykników, oznaczać cytaty, używać emotikonów z umiarem i tylko w prywatnych listach oraz nie dołączać załączników o dużej objętości.

31.Pola DW i UDW w wiadomości

Jeżeli odbiorcy nie powinni widzieć adresów innych adresatów, należy wpisać te adresy w polu UDW zamiast DW.

32.Licencja na program lub utwór

Określa zasady korzystania z programu lub utworu. Programów komercyjnych nie wolno kopiować i rozpowszechniać, chyba że zezwala na to ich licencja.

33.Program shareware

Program, za którego użytkowanie należy zapłacić po określonym czasie korzystania. Warunki używania i pobierania programu określa licencja.

34.Licencje Creative Commons

Licencje pozwalające twórcom zachować prawa autorskie i jednocześnie dzielić się twórczością z innymi. Poszczególne rodzaje licencji różnią się zakresem dozwolonego korzystania z utworów.

35.Domena publiczna i czas ochrony praw majątkowych

Obejmuje utwory nieobjęte ochroną autorskich praw majątkowych lub takie, których ochrona wygasła. Prawa te wygasają co do zasady po 70 latach od śmierci twórcy, a przy nieznanym autorze - po 70 latach od pierwszego rozpowszechnienia. Termin liczy się w pełnych latach następujących po roku tego zdarzenia. Autorskie prawa osobiste nie wygasają, więc nadal trzeba podawać znanego autora.

36.Prawo cytatu - podawanie informacji o utworze

Pozwala przytoczyć fragment rozpowszechnionego cudzego utworu we własnym utworze stanowiącym samodzielną całość, np. w wypracowaniu, w zakresie uzasadnionym wyjaśnianiem, analizą lub polemiką. Trzeba podać autora i tytuł utworu, a przy utworze rozpowszechnionym w internecie dodatkowo adres strony źródłowej.

37.Korzystanie z cudzych materiałów internetowych

Należy podawać źródła i sprawdzać prawa autorskie oraz warunki licencji. Przed wykorzystaniem wymagającym zgody trzeba ustalić osobę uprawnioną i się z nią skontaktować. Udostępnianie cudzych materiałów bez odpowiednich uprawnień jest karalne.

38.Ochrona przed wirusami i wyłudzeniem danych w wiadomościach

Nie należy otwierać załączników od nieznanych nadawców, zwłaszcza plików programów, ani klikać linków prowadzących rzekomo do logowania. Pobrane pliki trzeba sprawdzać programem antywirusowym.

39.Bezpieczne kontakty z osobami poznanymi w internecie

Należy zachować ostrożność, nie podawać swoich danych i nie ufać całkowicie informacjom o rozmówcy, zwłaszcza o jego wieku i zamiarach. Propozycję spotkania trzeba omówić z rodzicami.

40.Świadome korzystanie z internetu

Należy korzystać z sieci z umiarem, nie zaniedbując obowiązków ani kontaktów z rodziną i przyjaciółmi. Nie trzeba czytać treści wulgarnych, agresywnych i obraźliwych; samemu również nie należy ich publikować.