Działanie komputera, zapis danych i bezpieczna praca

1.Na czym polega działanie komputera?

Komputer kolejno przetwarza dane i rozkazy według algorytmu określonego przez program. Informacje są przekształcane w dane, a ich przetwarzanie prowadzi do uzyskania wyniku.

2.Algorytm i kod wynikowy programu

Algorytm to sposób rozwiązania problemu. Kod wynikowy programu jest ciągiem instrukcji dla procesora, które określają, co ma zrobić z dostarczonymi informacjami.

3.Jaką rolę pełni procesor?

Procesor odpowiada za zapisanie informacji w postaci cyfrowej i przetwarzanie danych. Wykonuje instrukcje programu i może przeprowadzać nawet kilka miliardów operacji w ciągu sekundy.

4.Bit

Bit jest najmniejszą jednostką informacji. Może przyjmować jedną z dwóch wartości: $0$ lub $1$.

5.Bajt

Bajt składa się z ośmiu bitów. Za pomocą jednego bajta można zapisać wartości liczbowe od $0$ do $255$.

6.Jak komputer reprezentuje wartości logiczne?

FAŁSZ jest reprezentowany przez $0$, a PRAWDA przez $1$. Na poziomie sprzętowym odpowiadają im różne poziomy fizyczne, zwykle napięcia elektrycznego: niski i wysoki.

7.Pozycyjny system liczbowy

To system, w którym wartość cyfry zależy od jej miejsca w zapisie liczby. Kolejne pozycje od prawej odpowiadają potęgom podstawy systemu, zaczynając od wykładnika $0$.

8.System dziesiętny

Ma podstawę $10$ i używa dziesięciu cyfr, od $0$ do $9$. Kolejne pozycje od prawej mają wartości $10^0$, $10^1$, $10^2$ itd., czyli jedności, dziesiątki, setki itd.

9.System binarny, czyli dwójkowy

Ma podstawę $2$ i używa tylko cyfr $0$ oraz $1$. Kolejne pozycje od prawej odpowiadają potęgom $2^0$, $2^1$, $2^2$ itd. Komputer posługuje się tym systemem do przedstawiania danych.

10.Jak odczytać dziesiętną wartość liczby dwójkowej?

Ponumeruj pozycje od prawej, zaczynając od $0$. Każdą cyfrę pomnóż przez potęgę liczby $2$ o wykładniku równym numerowi pozycji, a otrzymane wartości dodaj.

11.Co oznacza indeks dolny przy zapisie liczby?

Indeks dolny określa podstawę systemu liczbowego, w którym zapisano liczbę.

12.Do czego służy kod ASCII?

Kod ASCII przyporządkowuje znakom kody liczbowe, które można zapisać dwójkowo. Pozwala reprezentować m.in. litery, znaki interpunkcyjne i znaki kontrolne, takie jak nowa linia.

13.Gdzie można znaleźć kod znaku?

Kod znaku można odszukać w programie Tablica znaków systemu Windows lub w oknie wstawiania symboli edytora Microsoft Word, wybierając opcję Symbol na karcie Wstawianie.

14.Fizyczne skutki nadmiernego korzystania z komputera

Nadmierne korzystanie z komputera może prowadzić m.in. do skrzywienia kręgosłupa, uszkodzenia wzroku oraz nerwów odpowiadających za ruchy nadgarstka i dłoni.

15.Psychiczne i społeczne skutki nadużywania komputera i internetu

Może ono powodować zaburzenia emocjonalne i uzależnienie. Skutki to m.in. pogorszenie kontaktów z otoczeniem, rzadsze spotkania z przyjaciółmi, zaniedbywanie obowiązków i ograniczanie snu.

16.Jak zapobiegać uzależnieniu od komputera i internetu?

Należy planować przerwy i aktywność poza komputerem, stosować zasadę „najpierw obowiązki, potem rozrywka”, ograniczać czas przed ekranem oraz korzystać z różnych form spędzania wolnego czasu.

17.Dlaczego ważne są bezpośrednie kontakty z ludźmi?

Bezpośredni kontakt z drugą osobą jest potrzebny do zachowania równowagi i zdrowia psychicznego. Nie powinna go zastępować wyłącznie komunikacja przez internet.

18.Kompresja danych i archiwizator

Kompresja służy zmniejszaniu rozmiaru danych, np. przed kopiowaniem lub wysyłaniem ich pocztą elektroniczną. Archiwizator to program umożliwiający kompresowanie i rozpakowywanie plików.

19.Jak skompresować plik lub folder w systemie Windows?

Zaznacz plik lub folder, otwórz jego menu kontekstowe, wybierz „Kompresuj do”, a następnie format archiwum. Powstaje plik archiwum z rozszerzeniem odpowiednim dla wybranego formatu.

20.Dekompresja archiwum

Dekompresja to rozpakowanie zawartości archiwum. Można otworzyć archiwum i przeciągnąć zawartość do innego folderu albo wybrać „Wyodrębnij wszystkie” i wskazać folder docelowy.

21.Kopia bezpieczeństwa

Kopia bezpieczeństwa, czyli kopia zapasowa, służy zachowaniu danych na wypadek ich utraty. Można ją przechowywać na dysku zewnętrznym, w lokalizacji sieciowej lub w chmurze, a tworzyć narzędziami systemowymi lub dodatkowymi programami.

22.Ochrona przed złośliwym oprogramowaniem

Odpowiednie programy ochronne zabezpieczają komputer przed złośliwym oprogramowaniem, takim jak wirusy, konie trojańskie, oprogramowanie szpiegujące i ransomware. System Windows ma wbudowany program ochronny.

23.Cztery zasady bezpiecznego korzystania z oprogramowania

Korzystaj z legalnego oprogramowania, nie pobieraj programów z niepewnych źródeł, regularnie aktualizuj programy i nie otwieraj załączników do wiadomości od nieznanych nadawców.

24.Prawo autorskie a program komputerowy

Prawo autorskie chroni przejawy twórczości człowieka, w tym programy komputerowe. Bezpłatne udostępnienie programu nie oznacza automatycznie swobody jego modyfikowania lub rozpowszechniania.

25.Licencja na oprogramowanie

Licencja to umowa między użytkownikiem a podmiotem mającym majątkowe prawa autorskie do programu. Określa zasady korzystania z programu; trzeba je poznać przed instalacją także wtedy, gdy program jest darmowy.

26.Shareware, trialware i demoware

Shareware pozwala bezpłatnie przetestować program. Trialware ogranicza czas korzystania, a demoware udostępnia niepełną funkcjonalność. Mogą też występować limity uruchomień; po ich wyczerpaniu trzeba zapłacić lub usunąć program.

27.Freeware

Pozwala bezpłatnie używać programu bez ograniczeń czasowych, przy zachowaniu praw autorskich. Możliwość rozpowszechniania i modyfikowania określa licencja. Niektóre programy są darmowe tylko dla osób prywatnych, a dla firm i instytucji płatne.

28.Adware

To oprogramowanie udostępniane nieodpłatnie, w którym wyświetlane są reklamy. Wydawca zarabia na tych reklamach.

29.Powszechna Licencja Publiczna GNU GPL

Pozwala używać, kopiować, modyfikować i rozpowszechniać program. Przy rozpowszechnianiu zmodyfikowanej wersji trzeba zachować warunki GNU GPL i udostępnić odpowiadający tej wersji kod źródłowy.

30.Public domain, czyli domena publiczna

Obejmuje utwory, których majątkowe prawa autorskie wygasły albo które nie są nimi objęte. Z programu należącego do domeny publicznej można korzystać, rozpowszechniać go i modyfikować bez uzyskiwania zgody z tytułu tych praw, z poszanowaniem autorskich praw osobistych.