Prądy morskie i ich znaczenie

1.Prąd morski

Długotrwały, ukierunkowany ruch dużych mas wody w oceanach i morzach. Prądy przemieszczają wodę na znaczne odległości i wpływają na temperaturę wybrzeży, warunki pogodowe, organizmy morskie oraz działalność gospodarczą człowieka.

2.Prąd ciepły

Prąd morski niosący wodę cieplejszą niż wody obszarów, przez które przepływa. Najczęściej płynie z niższych szerokości geograficznych ku wyższym i może ocieplać klimat wybrzeży oraz zwiększać wilgotność powietrza.

3.Prąd zimny

Prąd morski transportujący wodę chłodniejszą niż otaczające ją akweny. Zwykle płynie z wyższych szerokości geograficznych ku niższym i może ochładzać wybrzeża, ograniczać opady oraz sprzyjać powstawaniu pustyń nadmorskich.

4.Czynniki powstawania prądów morskich

Do najważniejszych należą: stałe wiatry, ruch obrotowy Ziemi i związana z nim siła Coriolisa, rozmieszczenie kontynentów oraz różnice temperatury i zasolenia wód. Czynniki te decydują o kierunku i charakterze ruchu wody.

5.Siła Coriolisa

Pozorna siła wynikająca z ruchu obrotowego Ziemi, która odchyla ruch mas powietrza i wody. Na półkuli północnej odchylenie następuje w prawo, a na południowej w lewo, co wpływa na przebieg prądów morskich.

6.Golfsztrom

Ciepły prąd morski północnego Atlantyku, płynący od rejonu Zatoki Meksykańskiej wzdłuż wybrzeży Ameryki Północnej. Jego przedłużeniem jest Prąd Północnoatlantycki, który ociepla zachodnią i północno-zachodnią część Europy, łagodząc zimy i wpływając na warunki żeglugi oraz rolnictwa.

7.Prąd Labradorski

Zimny prąd morski płynący w północno-zachodniej części Atlantyku. Ochładza wybrzeża Kanady i może sprzyjać pojawianiu się mgieł, zwłaszcza tam, gdzie styka się z cieplejszymi wodami.

8.Prąd Peruwiański

Zimny prąd morski płynący wzdłuż zachodnich wybrzeży Ameryki Południowej. Ochładza powietrze nad wybrzeżem, ogranicza opady i sprzyja występowaniu suchych obszarów, w tym pustyni Atakama.

9.Rybołówstwo a prądy morskie

Obszary styku różnych mas wód oraz rejony chłodnych prądów bywają zasobne w organizmy morskie. Dzięki temu powstają bogate łowiska, co ma duże znaczenie dla gospodarki wielu państw nadmorskich.

10.Wpływ prądów na klimat

Prądy ciepłe zwykle podnoszą temperaturę i wilgotność powietrza nad wybrzeżami, a zimne obniżają temperaturę i często zmniejszają sumy opadów. Dlatego prądy morskie są ważnym czynnikiem klimatotwórczym.

11.Wpływ prądów na żeglugę

Prądy morskie mogą ułatwiać lub utrudniać transport morski, wpływając na czas rejsu i zużycie paliwa. W niektórych regionach zimne prądy mogą też sprzyjać powstawaniu mgieł, co pogarsza bezpieczeństwo żeglugi.

12.Układ prądów morskich

Prądy tworzą na oceanach wielkie systemy krążenia, których przebieg zależy od wiatrów, siły Coriolisa i kształtu kontynentów. Na mapie świata widać regularne obiegi w północnych i południowych częściach oceanów.