Cyrkulacja atmosferyczna na Ziemi

1.Cyrkulacja atmosferyczna

To wielkoskalowy ruch mas powietrza w atmosferze. Powstaje wskutek nierównomiernego nagrzewania powierzchni Ziemi oraz działania siły Coriolisa i prowadzi do przemieszczania ciepła oraz wilgoci między różnymi szerokościami geograficznymi.

2.Ogólna cyrkulacja atmosfery

Globalny układ stałych i okresowo zmiennych ruchów powietrza, który kształtuje rozkład ciśnienia, wiatrów, temperatur i opadów na Ziemi. Dzięki niej energia cieplna jest przenoszona z obszarów gorących ku chłodniejszym.

3.Niż baryczny

Obszar obniżonego ciśnienia atmosferycznego, do którego napływa powietrze z otoczenia. Ruch wznoszący powietrza sprzyja powstawaniu chmur i opadów.

4.Wyż baryczny

Obszar podwyższonego ciśnienia atmosferycznego, z którego powietrze odpływa na zewnątrz. Opadające powietrze zwykle ogranicza zachmurzenie i sprzyja pogodzie bezopadowej.

5.Równikowy niż baryczny

Pas niskiego ciśnienia w pobliżu równika, gdzie silne nagrzanie podłoża powoduje unoszenie się ciepłego i wilgotnego powietrza. Skutkiem są częste opady konwekcyjne.

6.Zwrotnikowy wyż baryczny

Pas wysokiego ciśnienia w okolicach zwrotników, gdzie powietrze opada. Sprzyja to małemu zachmurzeniu i niedoborowi opadów, dlatego wiele pustyń leży właśnie w tej strefie.

7.Pasaty

Stałe wiatry wiejące od wyżów zwrotnikowych ku równikowemu niżowi barycznemu. Na półkuli północnej odchylają się w prawo, a na południowej w lewo pod wpływem siły Coriolisa.

8.Wiatry zachodnie

Wiatry wiejące od wyżów zwrotnikowych w kierunku niżów okołobiegunowych w umiarkowanych szerokościach geograficznych. Przeważają w nich kierunki z zachodu na wschód.

9.Wiatry wschodnie polarne

Chłodne wiatry wiejące od wyżów biegunowych ku niżom okołobiegunowym. Występują w wysokich szerokościach geograficznych.

10.Siła Coriolisa

Pozorna siła wynikająca z ruchu obrotowego Ziemi, która odchyla ruch powietrza: na półkuli północnej w prawo, a na południowej w lewo. Wpływa na kierunki wiatrów i przebieg cyrkulacji atmosferycznej.

11.Komórka cyrkulacyjna

Duży obieg powietrza między strefami niskiego i wysokiego ciśnienia. W szkolnym ujęciu wyróżnia się trzy główne komórki na każdej półkuli: Hadleya, Ferrela i polarną.

12.Konwekcja

Pionowy ruch powietrza wywołany różnicami temperatury. Ciepłe, lżejsze powietrze unosi się, a chłodniejsze opada; zjawisko to ma duże znaczenie przy powstawaniu niżów i opadów.