Czynniki klimatotwórcze

1.Klimat

Wieloletni przebieg stanów pogody na danym obszarze, opisany na podstawie obserwacji prowadzonych zwykle przez co najmniej 30 lat. Obejmuje m.in. temperaturę powietrza, opady, ciśnienie, wiatr i wilgotność.

2.Czynniki klimatotwórcze

Elementy środowiska geograficznego, które wpływają na kształtowanie klimatu danego obszaru. Należą do nich m.in. szerokość geograficzna, wysokość nad poziomem morza, rozkład lądów i mórz, prądy morskie, rzeźba terenu i cyrkulacja atmosferyczna.

3.Szerokość geograficzna

Najważniejszy czynnik klimatotwórczy. Decyduje o kącie padania promieni słonecznych i długości dnia, a więc o ilości energii słonecznej docierającej do powierzchni Ziemi. Im bliżej równika, tym zwykle wyższa temperatura.

4.Wysokość nad poziomem morza

Wraz ze wzrostem wysokości temperatura powietrza na ogół spada. Dlatego obszary górskie mają chłodniejszy klimat niż niziny położone na tej samej szerokości geograficznej.

5.Rozkład lądów i mórz

Lądy nagrzewają się i ochładzają szybciej niż wody oceaniczne. Dlatego wnętrza kontynentów mają większe roczne amplitudy temperatury, a obszary nadmorskie łagodniejszy przebieg temperatur.

6.Oceaniczność klimatu

Cecha klimatu obszarów położonych pod silnym wpływem oceanu. Charakteryzuje się mniejszymi amplitudami temperatury, łagodniejszymi zimami, chłodniejszym latem i większą wilgotnością powietrza.

7.Kontynentalizm klimatu

Cecha klimatu wnętrz kontynentów, gdzie słaby jest wpływ mórz i oceanów. Występują tam większe amplitudy roczne temperatury, gorętsze lata, chłodniejsze zimy i często mniejsze opady.

8.Prądy morskie

Ruchy wód oceanicznych wpływające na klimat wybrzeży. Ciepłe prądy podnoszą temperaturę i zwykle zwiększają wilgotność powietrza, a zimne obniżają temperaturę i mogą ograniczać opady.

9.Rzeźba terenu

Ukształtowanie powierzchni wpływa na przemieszczanie się mas powietrza i rozkład opadów. Góry mogą stanowić barierę dla wilgotnego powietrza, powodując większe opady po stronie nawietrznej i mniejsze po zawietrznej.

10.Ekspozycja stoku

Położenie stoku względem stron świata. Stoki lepiej nasłonecznione są zwykle cieplejsze, a słabiej nasłonecznione chłodniejsze, co wpływa na lokalne zróżnicowanie klimatu.

11.Cyrkulacja atmosferyczna

Ogólny ruch mas powietrza w atmosferze. Powoduje przemieszczanie ciepła i wilgoci między obszarami Ziemi, przez co wpływa na temperaturę, zachmurzenie i opady.

12.Pokrycie terenu

Rodzaj podłoża, np. las, woda, gleba czy zabudowa miejska, wpływa na nagrzewanie, wilgotność i ruch powietrza. Inaczej kształtuje się klimat nad jeziorem, w lesie, a inaczej w dużym mieście.