Własny region i mała ojczyzna - To nasz świat. Geografia 7

1.Region

Obszar wyszczególniony ze względu na charakterystyczne cechy, np. przyrodnicze, historyczne lub etnograficzne.

2.Etnografia

Nauka opisująca tradycyjną kulturę różnych ludów (kultury ludowe).

3.Region historyczno-etnograficzny

Obszar wyróżniony ze względu na cechy historyczne i etnograficzne. Ważne jest przy tym poczucie wspólnoty mieszkańców i przynależności do tego obszaru. W Polsce to m.in. Wielkopolska, Małopolska, Górny Śląsk, Kujawy, Warmia, Mazury i Podhale.

4.Mała ojczyzna

Znacznie mniejszy obszar niż kraj, z którym czujemy silną więź emocjonalną i mamy powiązania kulturowe oraz historyczne. Może to być region, miasto, dzielnica miasta lub wieś.

5.Ojczyzna a mała ojczyzna

Ojczyzna to zazwyczaj kraj, z którego pochodzimy. Mała ojczyzna to zwykle miejsce lub region, w którym się wychowaliśmy lub mieszkamy obecnie i którego społeczność jest nam bliska.

6.Źródła wiedzy o własnym regionie

M.in. własne obserwacje, rozmowy z mieszkańcami i samodzielnie przeprowadzone ankiety. Także mapy tematyczne, książki geograficzne i historyczne, przewodniki turystyczne, fotografie i filmy. Do tego dokumenty urzędowe oraz strony internetowe (bazy danych, raporty, roczniki statystyczne).

7.Bank Danych Lokalnych GUS (BDL GUS)

Baza danych statystycznych Głównego Urzędu Statystycznego, ważne źródło informacji geograficznych. Zawiera dane dla gmin, np. liczbę szkół, szpitali i hipermarketów.

8.Opis środowiska przyrodniczego obszaru

Zawiera informacje m.in. o położeniu, ukształtowaniu terenu, surowcach mineralnych, klimacie, wodach, glebach, roślinności i ochronie przyrody. Jednym z podstawowych źródeł są mapy tematyczne i książki geograficzne, a informacje z nich warto wzbogacić własnymi obserwacjami.

9.Położenie i ukształtowanie terenu w opisie regionu

Położenie: miejsce na tle kraju (np. północ), nazwa województwa i regionu, przybliżone współrzędne środka regionu. Ukształtowanie terenu: przybliżona wysokość n.p.m., pas rzeźby terenu (pas krajobrazowy), obecność lądolodu w przeszłości.

10.Klimat i wody w opisie regionu

Klimat: średnia temperatura powietrza w lipcu (najcieplejszym miesiącu) i w styczniu (najchłodniejszym) oraz średnia roczna suma opadów. Wody: zlewisko i dorzecze, największe rzeki i jeziora.

11.Gleby, roślinność i ochrona przyrody w opisie regionu

Gleby: typy gleb. Roślinność: lesistość w województwie, duże obszary leśne i ich nazwy. Ochrona przyrody: obecność parku narodowego i jego nazwa.

12.Opis gospodarki obszaru

Zawiera informacje o każdym z trzech sektorów: rolnictwie, przemyśle i usługach. Oprócz map korzysta się przy nim z Banku Danych Lokalnych GUS.

13.Rolnictwo w opisie gospodarki

Odsetek ludności zatrudnionej w rolnictwie, długość okresu wegetacyjnego, największe uprawy i najliczniej hodowane zwierzęta.

14.Przemysł w opisie gospodarki

Odsetek ludności zatrudnionej w przemyśle, obecność surowców mineralnych oraz obecność zagłębia jakiegoś surowca (nazwa surowca i zagłębia).

15.Usługi w opisie gospodarki

Odsetek ludności zatrudnionej w usługach, liczba hipermarketów, supermarketów i szpitali. Także obecność obiektu z listy światowego dziedzictwa UNESCO oraz roczna liczba zagranicznych turystów (nierezydentów).

16.Nierezydent

Cudzoziemiec niemieszkający w Polsce.

17.Woda a rzeźba terenu (klif)

Fale morskie podcinają wysoki brzeg przylegający do morza. Brzeg się obrywa i tworzy się stromy klif.

18.Rzeźba terenu a klimat

W górach duża wysokość n.p.m. sprawia, że średnia temperatura powietrza jest niższa niż na nizinach, a opady są wyższe.

19.Zagospodarowanie terenu a woda

Gdy zabudowa lub obszary rolnicze leżą w bliskim sąsiedztwie rzeki, istnieje ryzyko wystąpienia powodzi.

20.Promocja danego miejsca

Pokazanie turystom atrakcji danego miejsca. Służą temu np. film prezentujący te atrakcje i jednodniowa wycieczka.

21.Kategorie atrakcji w okolicy

Wydarzenia kulturalne (np. festyny, jarmarki), przyroda (np. jezioro, punkt widokowy) i lokalna kultura (np. tradycje, wyroby, święta). Także historia (np. zamek, muzeum), rekreacja (np. trasy rowerowe, spływy kajakowe) i codzienność (np. cukiernia, murale).

22.Film promujący okolicę

Krótki film, zamieszczany zwłaszcza w mediach społecznościowych, to bardzo ważny element promocji w turystyce. Powinien trwać 2-4 minuty. Wystarczy telefon, a własne ujęcia pozwalają pokazać okolicę w oryginalny sposób.

23.Scenariusz filmu promującego

Pierwszy kadr: tytuł i zaproszenie do zwiedzania. Drugi kadr: najazd kamery na mapę z zaznaczonym miejscem. Kolejne kadry: krótkie filmiki z komentarzem lub zdjęcia z podpisami. Ostatni kadr: podziękowanie widzom i powtórne zaproszenie.

24.Planowanie wycieczki

Najpierw ustalamy liczbę, wiek i sprawność uczestników i dopasowujemy do nich trasę. Potem szacujemy czas trwania, wybieramy datę i godziny, oceniamy warunki w terenie, sprawdzamy dostępność miejsc i wybieramy środki transportu. Na końcu liczymy koszty przejazdów, wstępu, przewodników, jedzenia i picia.

25.Termin wycieczki

Ustalamy datę, godzinę rozpoczęcia i zakończenia oraz przerwy na odpoczynek i jedzenie. Wybierając datę, bierzemy pod uwagę porę roku, warunki pogodowe i długość dnia.

26.Warunki w terenie

Sprawdzamy, czy miejsce jest bezpieczne o tej porze roku i czy jest tam zasięg telefoniczny i internetowy. Ustalamy też, czy można się schronić przed deszczem, burzą, upałem lub chłodem. Prognozę pogody śledzimy dzień przed wycieczką, bo im bliżej terminu, tym jest bardziej sprawdzalna.

27.Dostępność miejsc na wycieczce

Sprawdzamy, czy i jak można dotrzeć na miejsce oraz kiedy jest otwarte. Ustalamy też, ile kosztuje wstęp i czy zwiedza się indywidualnie, czy z przewodnikiem.

28.Niezbędny ekwipunek na wycieczkę

Ubiór i obuwie dostosowane do terenu i pogody, nakrycie głowy, krem z filtrem UV i środki przeciw owadom. Telefon, ładowarka, powerbank, numery telefonów alarmowych, mapa papierowa i latarka. Dokumenty osobiste, apteczka, picie i jedzenie.

29.Mapa papierowa i numery alarmowe

Na wycieczce możemy nie mieć zasięgu lub dostępu do internetu. Wtedy nie skorzystamy z map cyfrowych ani nie wyszukamy potrzebnych numerów. Dlatego zabieramy mapę papierową, a numery alarmowe zapisujemy na kartce.

30.Trudności terenowe a mapy cyfrowe

Wiele podstawowych map cyfrowych przy wytyczaniu tras nie uwzględnia trudności terenowych, m.in. nachylenia terenu, przeszkód skalnych i przepaści.

31.Ocena miejsca zamieszkania

Bierzemy pod uwagę m.in. jakość środowiska (poziom zanieczyszczeń i hałasu) i dostępność usług (sklepy, pralnie, banki). Liczy się też dostęp do placówek edukacyjnych (szkoły, przedszkola) i służby zdrowia (przychodnie, szpitale). Ważny jest również dostęp do sektora kultury (kina, teatry) i obiektów sportowych (boiska, sale gimnastyczne, siłownie).

32.Co cenimy w miejscu zamieszkania?

Z dala od miasta lub jego centrum cenimy np. ciszę i spokój. Ważna bywa też bliskość parku, lasu lub jeziora. W dużym mieście doceniamy zwłaszcza dużą dostępność usług.

33.Atrakcyjność gospodarcza obszaru

Oceniamy udział sektorów w gospodarce, czyli czy obszar jest głównie rolniczy, przemysłowy, czy usługowy. Liczy się też obecność inwestycji krajowych i zagranicznych oraz skomunikowanie: sieć drogowa, linie kolejowe, lotnisko i port morski.

34.Budżet obywatelski

Rozwiązanie działające w wielu gminach i miastach: mieszkańcy zgłaszają projekty inwestycji i decydują w głosowaniu, które z nich zostaną zrealizowane.

35.Propozycje udoskonaleń w okolicy

Notujemy, co i dlaczego oceniamy negatywnie, i przedstawiamy pomysły na poprawę. Skargi i propozycje rozwiązań przyjmują urząd gminy, urząd miasta oraz rada dzielnicy.

36.Przewaga betonowej zabudowy

Problem: dużo betonu i mało roślinności. Skutki: brak estetyki, nagrzewanie się betonu w słoneczne dni, brak retencji, czyli magazynowania wody w środowisku. Rozwiązania: sadzenie drzew, krzewów i kwiatów, założenie parku, rośliny na ścianach budynków lub wiatach przystanków.